I SA/Wr 1210/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za X 2012 r. oraz za I, II, III i IV 2013 r.. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

S. K. (dalej – Skarżący, Wnioskodawca), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za X 2012 r. oraz za I, II, III i IV 2013 r. W jej treści zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji, wskazując na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu żądania Skarżący wskazał, że wobec możliwości wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty płynności finansowej Skarżącego i konieczności ogłoszenia upadłości prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji – niebezpieczeństwo pozbawienia Skarżącego źródła dochodów, niezbędnego dla utrzymania siebie i rodziny. Skarżący wyjaśnił, że zmuszony został do ograniczenia aktywności gospodarczej swego przedsiębiorstwa ze względu na przedłużający się stan niepewności co do zasadności zobowiązania podatkowego - postępowanie w sprawie trwa bowiem cztery lata. Nie zlikwidował działalności, kierując się utrzymaniem miejsc pracy dla swoich pracowników, chociaż działalność ta nie przynosi de facto żadnych dochodów. Wyraził obawę, że organy podatkowe, korzystając z przymiotu ostateczności decyzji podatkowej, podejmą działania egzekucyjne na możliwie najszerszą skalę doprowadzając tym samym do niewypłacalności przedsiębiorstwa i spowodują konieczność wszczęcia procedury upadłości. Obawa ta wynika z dotychczasowego negatywnego doświadczenia Skarżącego. Brak dowodów był powodem uchylenia przez Ministra Rozwoju i Finansów decyzji Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] zarzucającej Skarżącemu naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, co ostatecznie doprowadziło do umorzenia postepowania. Podobnie, umorzone zostało postępowanie zabezpieczające, wywołane decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] – a to w rezultacie orzeczenia Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący podsumował, że wykonanie zaskarżonej decyzji sprawi, że nie doczeka jako podmiot gospodarczy prawomocnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i w razie korzystnego orzeczenia nie będzie miał faktycznych możliwości powrotu na rynek metali szlachetnych. Bezpowrotnie utraci również wiarygodność i dobre imię jako przedsiębiorca. Ponadto zmusi Skarżącego do likwidacji stanowisk pracy, co będzie skutkowało negatywnymi, nieodwracalnymi konsekwencjami dla rodzin pracowników Skarżącego. Na poparcie powyższych twierdzeń nie przedstawiono żadnych danych ani dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Przewidziana w procedurze sądowoadministracyjnej instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma charakter wyjątku od zasady, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Jako zatem odstępstwo od zasady z art. 61 § 1 p.p.s.a. - w myśl której, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności - należy traktować (i w tym też kierunku interpretować) przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. Dopuszcza on możliwość wydania przez sąd, na wniosek skarżącego, postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia (lub jego wyegzekwowanie), ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14). Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05). Zaznaczenia jednocześnie wymaga, że to na wnioskodawcy ciąży wykazanie zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się więc do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a ponadto wskazana we wniosku argumentacja winna być poparta stosowną dokumentacją finansowo-majątkową wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09). To wnioskodawca jest więc zobowiązany do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku przez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Przystępując do oceny wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że przedstawiona w nim argumentacja zasadniczo zmierza do wykazania, że wdrożenie postępowania egzekucyjnego spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty płynności finansowej. Konstrukcja wniosku, oszczędność argumentacji na jego uzasadnienie oraz brak jakichkolwiek danych nie pozwala na uznanie, że okoliczności na które Skarżący się powołuje uprawdopodabniają skutek utraty płynności finansowej Skarżącego w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie akcentowano, że ujemne skutki finansowe jakie zwykle niesie ze sobą konieczność wykonania obowiązku o charakterze pieniężnym nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, o ile wnioskodawca samych twierdzeń o uszczupleniu majątku nie poprze argumentacją (wraz z jej uprawdopodobnieniem) wskazującą na bezpośredni związek pomiędzy zmniejszeniem majątku a ryzykiem następstw o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 717/11, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W ocenie Sądu, o istnieniu wspomnianego związku nie może w sprawie przesądzać wyrażona we wniosku obawa utraty płynności finansowej. Wymaga zaakcentowania, że organy egzekucyjne obowiązuje zasada stosowania środka egzekucyjnego najmniej dolegliwego dla zobowiązanego. Organy egzekucyjne posiadają szeroki zakres instrumentów zmierzających do przymusowego wyegzekwowania należności pieniężnej, w tym, m.in. dokonanie zajęcia rachunku bankowego, czy dokonanie sprzedaży rzeczy ruchomych. Skarżący zaś w żadnym stopniu nie uzasadnił, z czego wywodzi, że zapłata zobowiązania podatkowego wywoła trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty płynności finansowej. Nie dokonał analizy własnej, obecnej sytuacji finansowej, nie przedstawił żadnych danych, które uprawdopodabniały przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja Skarżącego co negatywnych doświadczeń z organami nie wypełnia przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku w istocie nie pozwala na jego ocenę w kontekście art. 61 § 3 p.p.s.a. Analizując wniosek Sąd stwierdził, że Skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w przypadku wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący bowiem uzasadnił wniosek wskazując na czas trwania postępowania podatkowego w sprawie i niepewność co do zasadności zobowiązania podatkowego, brak możliwości powrotu na rynek metali szlachetnych, utratę wiarygodności i dobrego imienia, negatywne doświadczenia z organami podatkowymi oraz obawę utraty płynności finansowej. Nie wykazał przy tym istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy przywołanym okolicznościami wykonaniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których w sytuacji ewentualnego wygrania sporu sądowego nie można by było naprawić. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GZ 681/13). Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.