I SA/Wa 900/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz D. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z [...] lutego 2019 roku Wojewoda [...] (Wojewoda) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. G. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Po rozpoznaniu odwołania D. K. (Skarżąca) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] marca 2019 roku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, że postanowieniem z [...] sierpnia 2014 roku Wojewoda zawiesił postępowanie na podstawie art. 98 § 2 k.p.a. Skarżąca wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania [...] sierpnia 2017 roku (data nadania listu poleconego). Organy ustaliły również, że kolejne postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane przez Wojewodę [...] lutego 2016 roku zostało wyeliminowane z obrotu postanowieniem z [...] października 2018 roku. Postanowieniem tym Minister stwierdził nieważność postanowienia Wojewody z [...] lutego 2016 roku na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. uznając, że postanowienie to rozstrzyga sprawę już uprzednio rozstrzygniętą postanowieniem z [...] sierpnia 2014 roku. W ocenie organów obu instancji, złożenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania po upływie trzech lat od daty zawieszenia postępowania obligowało organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Minister za niezasadne uznał zarzuty Skarżącej dotyczące wprowadzenia jej w błąd poprzez wydanie [...] lutego 2016 roku kolejnego postanowienia o zawieszeniu postępowania. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę, w której decyzji organu zarzuciła : 1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania tj. art. 98 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8, 9, 57, 101 § 3, 109, 110, 111 § 1, 125 i 141 § 2 kpa oraz art. 17 i art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że opisany w nim termin rozpoczyna swój bieg od chwili wydania postanowienia; 2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postpowania tj. art.8 § 1 kpa poprzez całkowite pominiecie podczas podejmowania rozstrzygnięcia wprowadzenia Skarżącej przez organ pierwszej instancji w konfuzję, co do terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, poprzez ponowne wydanie postanowienia w przedmiocie jego zawieszenia na wniosek strony, w czasie już zawieszonego postępowania, w związku z czym u Skarżącej zostało wywołane przekonanie, że termin do wniesienia wniosku o podjęcie zawieszonego postepowania rozpoczął bieg na nowo od daty doręczenia drugiego postanowienia o zawieszeniu postepowania, a w konsekwencji, że złożony przez Skarżącą wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania będzie skuteczny. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu. W niniejszej sprawie doszło do wydania dwóch postanowień o zawieszeniu postępowania – jednego z [...] sierpnia 2014 roku oraz drugiego, o identycznej treści z [...] lutego 2016 roku. W obu postanowieniach zawarte zostało pouczenie o treści art. 98 § 2 k.p.a. Skarżąca wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania pismem z [...] sierpnia 2017 roku, dołączając do niego postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po S. M. z [...] czerwca 2017 roku. Odpis tego postanowienia wydany został [...] sierpnia 2017 roku. Oznacza to, że Skarżąca niezwłocznie po uzyskaniu postanowienia zwróciła się o podjęcie zawieszonego postępowania. Wniosek o podjęcie postępowania przesłany został listem poleconym oddanym w placówce operatora publicznego [...] sierpnia 2017 roku. Zatem rzeczywiście, wniosek o podjęcie postępowania złożony został jeden dzień po upływie trzech lat licząc do dnia wydania postanowienia z [...] sierpnia 2014 roku. Skarżąca otrzymała jednak od organu również drugie postanowienie o zawieszeniu postępowania, identyczne w treści co postanowienie z [...] sierpnia 2014 roku, z identycznym pouczeniem o treści art. 98 § 2 k.p.a. Postanowienie to wydane zostało [...] lutego 2016 roku. Uwzględniając treść powyższego postanowienia, Skarżąca mogła pozostawać w przekonaniu, że termin do podjęcia zawieszonego postępowania upływa [...] lutego 2019 roku. Przy przyjęciu takiego rozumienia terminu, złożenie wniosku [...] sierpnia 2017 roku nastąpiło w terminie wskazanym w art. 98 § 2 k.p.a. licząc od daty wydania drugiego postanowienia. W ocenie sądu uznanie w realiach niniejszej sprawy, że Skarżąca złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego postępowanie z przekroczeniem terminu określonego w art. 98 § 2 k.p.a. godzi w wynikającą z art. 8 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 roku z uwagi na brzmienie art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw) zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Sąd podkreśla, że jak wynika z adnotacji zamieszczonych na postanowieniu z [...] sierpnia 2014 roku, zostało ono wysłane do Skarżącej dopiero [...] września 2014 roku, listem poleconym bez zwrotnego poświadczenia odbioru. Innymi słowy, organ dopiero sześć dni po wydaniu postanowienia uznał za zasadne podjęcie czynności mających na celu ujawnienie jego treści stronie. Następnie, nie dysponując potwierdzeniem odbioru postanowienia, skierował do strony kolejne postanowienie, którego treść mogła wprowadzić ją w błąd. Zatem umorzenie postępowania w sytuacji, w której strona zwróciła się o podjęcie zawieszonego postępowania, w terminie wynikającym z kolejnego postanowienia o zawieszeniu postępowania, niezwłocznie po uzyskaniu dokumentów których brak stanowił podstawę zawieszenia postępowania, stanowi rażący przykład naruszenia zasady zaufania. Licząc od daty pierwszego postanowienia, przekroczenie terminu ze strony Skarżącej wynosiło jeden dzień, podczas gdy organ potrzebował sześciu dni by wysłać owo postanowienie. Działanie organu może być w takiej sytuacji odebrane jako naruszenie zasady zaufania i próbę uchylenia się od merytorycznego rozpoznania sprawy, co nie może uzyskać aprobaty w demokratycznym państwie prawnym. Wsteczny skutek stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] lutego 2016 roku nie może prowadzić do uznania, że Skarżąca złożyła wniosek o podjęcie postępowania z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 98 § 2 k.p.a. Składając [...] sierpnia 2017 roku wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, Skarżąca nie mogła przypuszczać, że dojdzie do stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] lutego 2016 roku. Jak wynika z akt sprawy, dopiero w decyzji z [...] lutego 2018 roku uchylającej pierwotnie wydaną decyzję o umorzeniu postępowania Minister nakazał Wojewodzie zbadanie, czy postanowienie z [...] sierpnia 2014 roku zostało doręczone Skarżącej i w razie ustalenia, że postanowienie zostało doręczone, zalecił podjęcie czynności mających na celu stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] lutego 2016 roku. Sąd podkreśla w tym miejscu, że Skarżąca działała w pełnym zaufaniu do organu, o czym świadczy m.in. złożenie przez nią oświadczenia potwierdzającego fakt otrzymania pierwszego postanowienia o zawieszeniu postępowania. Ponieważ naruszenie przepisów postępowania, to jest wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej, miało w realiach niniejszej sprawy istotny wpływ na jej wynik, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot uiszczonego przez nią wpisu sądowego.