I SA/Wa 870/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę.

I SA/Wa 870/17 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na córkę J. K. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu 22 lutego 2017 r. skarżąca E. K. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w L. działającego z upoważnienia Wójta Gminy L. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko J. K. urodzoną [...] stycznia 2005 r. W skład rodziny skarżącej wchodzą cztery osoby: skarżąca E. K., jej mąż M. K. i dwoje dzieci J. K. oraz W. K. W oparciu o zgromadzoną dokumentację organ ustalił, ze dochód 4-osobowej rodziny skarżącej osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, tj. w 2014 r. i po uwzględnieniu dochodu utraconego w wysokości [...] zł (umowa zlecenie) wyniósł [...] zł, na co składały się dochód wnioskodawczym z tytułu zatrudnienia w I. [...] na podstawie umowy o pracę, dochód z ZFŚS z tytułu tzw. "wczasów pod gruszą" oraz dochód z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki [...] sp. z o.o. [...]. Miesięczny dochód rodziny wyniósł zatem [...] zł, co w przeliczeniu na członka rodziny wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe umożliwiające przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Dochód z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej [...] Spółka z o.o. [...] skarżąca otrzymywała w okresie od [...] lipca 2014 r. do [...] listopada 2016 r., kiedy to została odwołana z funkcji członka Rady Nadzorczej. Organ I instancji wskazał iż ustawodawca w art. 2 pkt. 21 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195 z późn.zm) w sposób enumeratywny wymienił przypadki stanowiące utratę dochodu, a wśród tych przypadków nie wymienił sytuacji związanej z utratą dochodu spowodowaną odwołaniem z funkcji członka Rady Nadzorczej. Z tego względu przy ustalaniu dochodu skarżącej w 2014 r. organ uwzględnił dochód skarżącej z tytułu powołania na członka Rady Nadzorczej. Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] odmówił przyznania świadczenia wychowawczego na córkę J. K. Odwołanie od tej decyzji wniosła E. K. W odwołaniu skarżąca zarzucała organowi, ze nie dokonał odliczenia od dochodu rodziny środków uzyskanych z tytułu pełnienia przez skarżącą funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki [...] sp. z o.o.- [...], którego skarżąca już nie uzyskuje. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał iż zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci dochód - oznacza dochód w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie natomiast do art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1518) - ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób m.in.: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Mając to na uwadze organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione w powyższym zakresie przez organ I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczącej braku odliczenia od dochodu rodziny środków uzyskanych z tytułu pełnienia przez wnioskodawczynię funkcji członka rady nadzorczej Spółki [...] sp. z o.o.- [...] (którego wnioskodawczym już nie uzyskuje) organ odwoławczy wskazał, że brak jest podstaw do uwzględnienia | powyższej okoliczności jako tzw. dochodu utraconego o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy. Stosownie do powyższego przepisu - utrata dochodu - oznacza utratę dochodu spowodowaną miedzy innymi stosownie do art. 2 pkt. 19 lit. c ustawy utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stosownie natomiast do art. 2 pkt 21 ustawy - zatrudnienie lub inna praca zarobkowa - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej; Organ odwoławczy podkreślił, ze z treści przytoczonych przepisów wynika bezspornie, że wyliczenie to jest wyczerpujące i stanowi katalog zamknięty, a organ administracji nie może go swobodnie, według swojego uznania, rozwijać. Brak uzyskiwania dochodu związany z odwołaniem z funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki [...] sp. z o.o.- [...] nie mieści się w zamkniętym katalogu przesłanek tzw. dochodu utraconego, o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy, tym samym nie może być przez organ uwzględniony jako dochód utracony. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. K. Zaskarżonej decyzji zarzucała naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 2 pkt 19,art. 20, art. 21 i art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Wskazała, że organ wydając zaskarżaną decyzję podobnie jak organ I instancji dokonał analizy dochodów jej rodziny wyłącznie w oparciu o rok 2014, nie uwzględniając wszystkich zmian, jakie zaszły od tego czasu do chwili obecnej, w tym utraty dochodu z tytułu działalności wykonywanej osobiście (odwołanie z pełnienia funkcji członka rady nadzorczej Spółki [...] Sp. z o.o. [...]). Obniżenie dochodu jest stałe. Zdaniem skarżącej organ wydający decyzję nie powinien uwzględnić dochodu z tytułu działalności wykonywanej osobiście (pełnienie funkcji członka rady nadzorczej Spółki [...] Sp. z o.o. [...]), ponieważ nie jest to zatrudnienie lub inna praca zarobkowa w rozumieniu ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Tym samym organ wydający decyzję zaliczając dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście do dochodu rodziny, naruszył obowiązujące przepisy prawne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Sąd po dokonanej kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławczego, zaskarżoną decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2017 r. Nr [...] odmawiającą przyznania stronie świadczenia wychowawczego na córkę J. K. Organy administracyjne stanęły na stanowisku, że nie przysługuje świadczenie na dziecko, z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego, które jest badane w przypadku, gdy o świadczenie występuje rodzic na pierwsze dziecko. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córkę. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast, czy dochód rodziny obliczony na potrzeby ustalenia tego prawa został ustalony prawidłowo w odniesieniu do dochodu uzyskanego przez skarżącą z tytułu z tytułu powołania na członka Rady Nadzorczej spółki [...] od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] listopada 2016 r. jak również czy organ zasadnie nie wziął pod uwagę faktu odwołania skarżącej z pełnionej funkcji wskazując na brak podstaw do uwzględnienia powyższej okoliczności jako dochodu utraconego a którym mowa w art. 2 pkt. 19 ustawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195). Celem tej regulacji jest udzielenie przez Państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. dochodem w rozumieniu tej ustawy jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zatem regulacja odwołuje się do definicji ustawowej "dochodu", zawartej w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r.,. poz. 114, z późn. zm.) dalej: u.ś.r. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. Nr 51, poz. 361 z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast pod pojęciem dochodu członka rodziny, stosownie do art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d., rozumie się przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1 -3. Przy czym pierwszy okres na który jest przyznawane prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci tj. z dniem [...] kwietnia 2016 r. i kończy się dnia [...] września 2017 r. - art. 48 ust. 1 w zw. z art. 58 u.p.p.w.d. W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - art. 48 ust. 2 u.p.p.w.d. Oznacza to, że organ prawidłowo ustalił dochód rodziny, wbrew twierdzeniu skarżącej, iż organ ustalając dochód rodziny nie powinien uwzględnić dochodu uzyskanego przez skarżącą z tytułu pełnienia przez nią funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki [...] Sp. z o.o. [...]. Dochód uzyskany przez skarżącą z tego tytułu podlegał opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jest to zatem dochód zdefiniowany w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, do którego odwołuje się przepis art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. Skarżąca definicję dochodu odniosła do definicji " zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" określonego w art. 2 pkt. 21, która to definicja odnosi się do definicji utraty dochodu spowodowanego utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Natomiast dochód o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych jest pojęciem szerszym, obejmuje bowiem wszelkie przychody podlegające opodatkowaniu na określonych zasadach, co oznacza, że również te które nie mieszczą się w definicji " zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że rodzina skarżącej składa się z czterech osób. W roku kalendarzowym 2014 r. skarżąca pozostając w zatrudnieniu uzyskała dochód w wysokości [...] zł, na co składały się dochód wnioskodawczym z tytułu zatrudnienia w I. [...] na podstawie umowy o pracę, dochód z ZFŚS z tytułu tzw. "wczasów pod gruszą" oraz dochód z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki [...] sp. z o.o. [...]. Miesięczny dochód rodziny wyniósł zatem [...] zł, co w przeliczeniu na członka rodziny wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe umożliwiające przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu. W art. 2 pkt 19 u.p.p.w.d. ustawodawca enumeratywnie wyliczył zdarzenia powodujące utratę dochodów. I tak ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.) f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych; h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Katalog ten jest zamknięty i organ administracji nie może go swobodnie, według swojego uznania, rozwijać. W art. 2 pkt 19 lit. c) u.p.p.w.d. ustawodawca wskazał, że utrata dochodu jest utratą dochodu spowodowaną utratą m.in. zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stosownie do art. 2 pkt 21 ustawy - zatrudnienie lub inna praca zarobkowa - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej; Pełnienie funkcji członka rady nadzorczej spółki nie mieści się w katalogu zdarzeń powodujących utratę dochodów jak również nie mieści się w definicji "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Reasumując prawidłowo organy ustaliły, że pobierany przez skarżącą w 2014 r. dochód uzyskany w ramach pełnionej funkcji członka Rady Nadzorczej Spółki nie mogły zostać potraktowane jako dochód utracony. Powyższe oznacza, że prawidłowo ustalono w tej sprawie dochód rodziny. Należy także wskazać, że przedstawiony przez organy orzekające sposób wyliczenia dochodu, jest zgodny ze wskazanymi wyżej przepisami ustawy. Reasumując, wobec prawidłowo ustalonego dochodu rodziny, który na osobę w rodzinie przekracza kwotę 800 zł, prawidłowo odmówiono przyznania świadczenia rodzinnego na pierwsze dziecko. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.