I SA/Wa 841/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] , w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

M.B. pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], zobowiązującą M.B. do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych decyzją nr [...] dla osób uprawnionych A.B., M. B. oraz W.B. wypłaconych: za okres od dnia 1.11.2014 r. do 30.11.2014 w kwocie [...] zł, za okres od dnia 1.12.2014 r. do 31.12.2014 w kwocie [...] zł, za okres od dnia 1.1.2014 r. do 31.1.2015 w kwocie [...] zł, wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi do dnia spłaty całości zadłużenia. Pełnomocnik strony – r. pr. S. K. , ustanowiona w ramach przyznanego prawa pomocy na mocy postawienia referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 841/17 (k. 7 akt sądowych), pismem z dnia 12 września 2017 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "p.p.s.a."), zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając takie rozstrzygnięcie od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. "Niebezpieczeństwo" zaistnienia "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" musi wynikać z racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu w czasie zawisłości skargi w danej sprawie sądowoadministracyjnej. Podkreślenia wymaga to, że nałożony w niniejszej sprawie na stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że każde rozstrzygnięcie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, polegająca na wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna w stosunku do możliwości finansowych strony zobowiązanej do jej uiszczenia. Wstrzymanie wykonania aktu zobowiązującego do zapłaty określonego świadczenia pieniężnego może być zatem uzasadnione takim uszczupleniem majątku zobowiązanego, które spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa, wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego sąd administracyjny winien uwzględnić wszystkie okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku. W analizowanej sprawie nie bez znaczenia dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozostają informacje wynikające z oświadczenia strony skarżącej o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W oświadczeniu tym M.B. wskazała, że jest bezrobotną oraz samotnie wychowującą matką [...] dzieci, utrzymującą rodzinę z świadczenia rentowego w wysokości 1212,11 zł oraz zasiłku rodzinnego w wysokości 1043 zł, która ponadto nie posiada żadnych oszczędności, z których mogłaby pokryć ewentualne zadłużenie w kwocie 1350 zł z tytułu zwrotu pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustawowymi. Okoliczności przedstawione we wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach prowadzą do przekonania, że w wystarczającym stopniu uprawdopodobniono zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca wskazała bowiem, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji istnieje potencjalna możliwość spowodowania uszczerbku w majątku M.B. tego rodzaju, że nie będzie mogła zapewnić utrzymania koniecznego dla siebie oraz rodziny. Należy jednak podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji albo postanowienia jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności zaskarżonego aktu. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a.