I SA/Wa 831/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata R. C. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2017 r. o przyznaniu wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

J. W. pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], którą umorzył postępowanie w zakresie wniosku J. W. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej: W. W. w kwocie [...] zł oraz odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej: W. W. w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami biegnącymi do dnia spłaty. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wskazał, że w dniu [...] marca 2016 r. wpłynęło odwołanie J. W. od decyzji z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], natomiast w dniu [...] kwietnia 2016 r. J. W. wniósł przedmiotową skargę (sprzeciw) kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która w ślad za odwołaniem, została przekazana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Jednocześnie stwierdził, że z uwagi na okoliczność, że decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia [...] marca 2016 r., wniesioną skargę należało przekazać do Sądu. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę J. W. z uwagi na jej niedopuszczalność. W uzasadnieniu wskazano, że skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Od kwestionowanej przez skarżącego decyzji Prezydenta stronie przysługiwało odwołanie, a nie skarga. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną i na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "Ppsa", odrzucił skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu [...] lipca 2016 r. (data stempla biura podawczego) wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na nieobowiązującym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 3 listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna od postanowienia z dnia 30 sierpnia 2016 r., sporządzona przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego. Pełnomocnik wystąpił jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podnosząc, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 77/17 oddalił przedmiotową skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r., wydanym przez starszego referendarza sądowego, przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. C., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 złotych. W uzasadnieniu wskazano, że szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714), które weszło w życie dnia 2 listopada 2016 r. i powołano § 2 pkt 1 i pkt 2, § 3, § 4 ust. 1 i ust. 3 oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b tego rozporządzenia. Referendarz podniósł, ze w rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2016 r. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu pełnomocnikowi stosownego wynagrodzenia. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów oraz uwzględniając charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, referendarz postanowił przyznać wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie za dokonaną czynność w wysokości 120 zł (zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia), podwyższone o stosowną stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania (tj. kwotę 27,60 zł). W ocenie referendarza sądowego przyznania wynagrodzenia w wyższej wysokości nie uzasadnia bowiem ani charakter (zawiłość) sprawy, ani też nakład pracy pełnomocnika, czy też jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Sprzeciw od postanowienia z dnia 20 marca 2017 r. w części dotyczącej punktu pierwszego wniósł adwokat R. C., wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie wynagrodzenia w wysokości 180 złotych (75% x 240 zł) powiększonej o należny podatek od towarów i usług w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej. Przedmiotowemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisu § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. W uzasadnieniu ww. adwokat podniósł, że działał tylko w drugiej instancji, więc należało ustalić wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 75% z kwoty 240 złotych, co stanowi kwotę 180 złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 § 1 rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa (w tym od postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 Ppsa), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Zgodnie z art. 250 § 1 Ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1 (§ 2). Sąd zwraca uwagę, że szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl natomiast § 4 ust. 2 ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4 następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Stosownie do treści § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 20 marca 2017 r. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu pełnomocnikowi stosownego wynagrodzenia. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia, opłaty maksymalne za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 240 zł (§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia). W ocenie Sądu, sprawa ze skargi J. W. na decyzję Prezydenta [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie należy do spraw szczególnie skomplikowanych. W sprawie nie wystąpiły poważne zagadnienia lub wątpliwości natury prawnej ani faktycznej. Pełnomocnik w niniejszej sprawie został wyznaczony z dniem [...] września 2016 r. Adwokat R. C. nie podjął żadnych czynności w sprawie, które przyczyniłyby się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W dniu [...] października adwokat przeglądał akta sprawy, które na tamten dzień zawierały 42 kary, z czego zaledwie 11 pierwszych kart stanowiło podstawę merytoryczną do sporządzenia skargi kasacyjnej. Kolejne karty stanowią postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Po zapoznaniu się z aktami wyznaczony adwokat sporządził z dniem [...] listopada 2016 r. skargę kasacyjną, jednocześnie wnosząc o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej za sporządzenie ww. skargi kasacyjnej. Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów oraz uwzględniając charakter sprawy, nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia a także zakres czynności podjętych przez pełnomocnika, uzasadnione jest przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, w wysokości 120 zł, podwyższonego o stosowną stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Przyznania wynagrodzenia w wyższej wysokości nie uzasadnia bowiem ani charakter (zawiłość) sprawy, ani też nakład pracy pełnomocnika, czy też jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Akta sprawy jak również zebrany w nich materiał dowodowy nie należą do obszernych. Podjęte w sprawie czynności nie przekraczają granic zwykłej staranności jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego należy utrzymać w mocy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 250 § 1 Ppsa. w zw. z art. 260 § 1 i § 3 Ppsa. orzekł, jak w sentencji postanowienia.