I SA/Wa 823/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 4 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z 4 marca 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, dalej jako: "SKO", "Kolegium", po rozpatrzeniu odwołania R. O. od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 17 listopada 2023 r., nr OPS.FII.ZRŚ.5102.4675.2023 odmawiającej przyznania zasiłku celowego na opłacenie czynszu za październik 2023r. w wysokości 943,96 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : W dniu 24 października 2023r. wpłynął wniosek R. O. o przyznanie pomocy finansowej na miesiąc listopad 2023r. z przeznaczeniem na opłacenie czynszu za miesiąc październik 2023r. w wysokości 943,96 zł i zakup żywności w kwocie 711 zł (śniadania, podwieczorki i kolacje), zakup środków czystości, na opłacenie energii elektrycznej w łącznej kwocie 1.144,57 zł oraz zwrot kosztów zakupu butli gazowej propan-butan w wys. 80 zł. Do wniosku wnioskodawca dołączył stan konta z [...] przy ul. [...], zestawienie należności do zapłaty z 24.10.2023 r. za energię elektryczną na kwotę 1144,57 zł, fakturę VAT Nr FV/1899/23 z 29.09.2023 r. potwierdzającą zakup butli 11 kg propan w wys. 80 zł oraz zaświadczenie z ZUS z 07.09.2023 r. o wysokości pobieranego świadczenia od 01.05.2023 r. do 31.08.2023 r. Prezydent m.st. Warszawy, po rozpatrzeniu wniosku w zakresie udzielenia pomocy na opłacenie czynszu, decyzją z 17 listopada 2023 r., nr OPS.FII.ZRŚ.5102.4675.2023 odmówił R. O. przyznania zasiłku celowego na opłacenie czynszu za październik 2023r. w wysokości 943,96 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 05.01.2021r. R. O. jest całkowicie niezdolny do pracy do 31.01.2024r. Źródło dochodu strony stanowi renta z ZUS w wysokości 1.998,18 zł netto, która obciążona jest zajęciem komorniczym w wysokości 540 zł z tytułu bieżących alimentów. Dochód wnioskodawcy w miesiącu październiku 2023r. stanowi kwota renty w wysokości 1.458,18 zł, przekraczająca kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, tj. 776 zł. Organ I instancji wskazał na przewidzianą przez ustawodawcę w art. 41 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.) powoływanej dalej jako "u.p.s.", możliwość przyznania świadczenia w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Organ rozważył przesłanki art. 41 pkt 1 ustawy wskazując, że sytuacja wnioskodawcy nie stanowi sytuacji wyjątkowej na tle sytuacji innych klientów korzystających z pomocy Ośrodka. Zaznaczył, że nie zaistniało żadne zdarzenie o charakterze nagłym i nieprzewidywalnym. Prezydent m.st. Warszawy wskazał, że jak wynika z pisemnej informacji z 12.11.2020r. z Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy [...], wnioskodawca został zakwalifikowany do udzielenia pomocy mieszkaniowej i umieszczony na liście osób uprawnionych do wynajmu mniejszego lokalu, co zminimalizowałoby koszty utrzymania mieszkania. W dniu 25.01.2021r. Prezydent pozyskał pisemną informację z ww. organu, iż pomimo zakwalifikowania do pomocy mieszkaniowej i wskazania stronie do obejrzenia lokalu położonego przy ul. [...] m [...] o powierzchni użytkowej [...] m 2 w tym powierzchni mieszkalnej [...] m 2, z pełnym wyposażeniem sanitarno-technicznym, R. O. nie odebrał korespondencji i nie skontaktował się z Urzędem Dzielnicy. Podobnie, jak wynika z pisma z 19.07.2021r. z ww. urzędu, pomimo odbierania pism dotyczących udzielenia pomocy mieszkaniowej, R. O. nie nawiązał żadnego kontaktu. Jak wynika z pisemnej informacji z Urzędu Dzielnicy [...] z 04.02.2022r., wskazano stronie lokal do obejrzenia przy ul. [...], składający się z pokoju, przedpokoju, łazienki z WC, o powierzchni użytkowej [...] m 2, jednak i w tym przypadku R. O. nie odniósł się w żaden sposób do propozycji. W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] [...] na posiedzeniu w dniu 02.02.2022 r. podjął Uchwałę Nr [...] o uchyleniu kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu mieszkaniowego [...]. W dniach 29.01.2021 r., 31.05.2021 r. oraz 26.07.2021r. R. O. złożył w OPS pisemne oświadczenia, z których wynika, że powodem nie nawiązania kontaktu i współpracy z Wydziałem Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] był proponowany mały metraż mieszkania, który uniemożliwiłby kontakt z dziećmi. W odniesieniu do tego argumentu organ I Instancji powołał wyrok Sądu Okręgowego [...] w [...] sygn. akt [...] z [...].06.2015 r. z którego wynika, że R. O. jest osobą pozbawioną władzy rodzicielskiej oraz posiada zakaz kontaktów z dziećmi. W związku z powyższym, w ocenie organu uzyskanie mniejszego lokalu byłoby zasadne i odpowiadało sytuacji dochodowej, ponieważ spowodowałoby obniżenie opłat mieszkaniowych. Utrzymywanie nadal dużego metrażowo lokalu jest więc życiowym wyborem nie mającym nic wspólnego z realnymi potrzebami wnioskodawcy oraz z potrzebami dwójki nieletnich dzieci. Tym samym organ stwierdził, że nie może uwzględnić żądań opartych na bezzasadnych i nieprawdziwych przesłankach. Prezydent zaznaczył, że strona nie wykorzystała wszystkich możliwości w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, w tym przypadku przyjęcia lokalu przy ul. [...] bądź lokalu przy ul. [...] oraz przy ul. [...] o mniejszej powierzchni, co spowodowałoby zmniejszenie kosztów utrzymania mieszkania. Organ podkreślił, że wnioskodawca od 2012r. korzysta z pomocy finansowej tutejszego Ośrodka Pomocy Społecznej średnio raz w miesiącu do października 2023r., otrzymując regularną pomoc w formie zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup leków, środków czystości, odzieży i obuwia, opłacenie rachunków za energię elektryczną, zakup gazu do butli, na pokrycie bieżących kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego oraz posiłków w barze przy ul. [...] w [...]. Organ zaznaczył, że wykazuje względem sytuacji wnioskodawcy daleko idące zrozumienie, co wyrażało się w pomocy w spłacie bieżących należności i regulowania dawnego zadłużenia (co ma charakter uznaniowy i wyłącznie fakultatywny). W rozpatrywanej sprawie organ odmawiając wnioskodawcy przyznania pomocy na opłacenie czynszu za październik 2023r. uwzględnił także fakt jednoczesnego przyznania w miesiącu listopadzie 2023r. inną decyzją zasiłków celowych specjalnych na: zakup środków czystości w wysokości 250 zł, opłacenie rachunku za energię elektryczną w wys. 318,43 zł, zakup butli gazowej w wys. 80 zł oraz przyznania pomocy w formie prawa do korzystania z jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie w barze przy ul. [...] w [...] w okresie od 01 lipca 2023r. do 31 grudnia 2023r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. O. kwestionując rozstrzygnięcie i opisując trudną sytuację życiową. Rozpoznając sprawę Kolegium przytaczając treść art. 39 ust. 1-2 u.p.s. wskazało, że możliwość uzyskania prawa do świadczeń pieniężnych uzależniona jest od kryterium dochodowego. Jednak niezależnie od powyższego kryteriów ustawodawca przewidział także sytuacje wyjątkowe, w których możliwe jest przyznanie świadczenia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Organ przytoczył treść art. 41 u.p.s. Zaznaczył, że przyznawanie świadczeń na specjalnych zasadach ma charakter wyjątkowy, ponieważ beneficjenci nie muszą spełniać ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. To wyłącznie wyjątkowość zaistniałych okoliczności może uczynić zasadnym ich wniosek. Organ zaznaczył, że w orzecznictwie przyjmuje się, że ten szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 41 ust. 1 ustawy są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Kolegium wskazało, że w ramach uznania administracyjnego organ decydując bierze pod uwagę nie tylko sytuację osoby wnioskującej, ale również własne możliwości finansowe, a zatem czy i w jakim zakresie może zostać przyznany specjalny zasiłek celowy. Niewątpliwie, uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Kolegium zaznaczyło, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, co stanowi okoliczność notoryjnie znaną, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Kolegium podkreśliło, że w niniejszej sprawie skarżący otrzymuje z OPS-u regularną pomoc finansową w różnych formach (na zakup leków, odzieży, butów i środków czystości, opłacenie rachunków za energię elektryczną, czynsz, zakup gazu do butli, zakup posiłków). Stwierdziło, że organ I instancji nie naruszył prawa w stopniu wskazującym na konieczność uchylenia lub zmiany wydanego rozstrzygnięcia i nie przekroczył granic uznania. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 4 marca 2024r. wniósł R. O.. Skarżący podniósł, że Kolegium nie uwzględniło istotnego faktu, że mieszkanie stanowi niezbędną potrzebę bytową. Podniósł, że nie jest prawdą, iż średnio raz w miesiącu otrzymuje pomoc z OPS w formie: zakupu leków, środków czystości, odzieży, obuwia, opłacania rachunków za energię elektryczną, czynszu, zakup butli gazowej. Wskazał, że powyższa pomoc wielokrotnie nie jest świadczona lub jest świadczona tylko sporadycznie albo częściowo wbrew temu co twierdzi organ. Skarżący dodał, że OPS od 2014 r. do grudnia 2020r. w części lub w całości uczestniczył w kosztach czynszowych utrzymania ww. lokalu. Miał zapewnione bieżące opłaty czynszowe i miał środki na żywność do końca 2020r. Jednak od 2021r. do 2024 r. organ całkowicie przestał uczestniczyć w jakichkolwiek kosztach opłat czynszowych nawet w sposób symboliczny częściowy. Skarżący oświadczył, że jego jedynym dochodem jest renta ZUS w kwocie 681,97 zł, która jest niższa od kwoty 776 zł dla osoby samotnej gospodarującej. W piśmie z 9 lipca 2024 r. pełnomocnik Skarżącego działający na zasadzie prawa pomocy podtrzymał stanowisko i zarzuty Skarżącego zawarte w treści skargi. Pełnomocnik podniósł, że organy nieprawidłowo określiły wysokość dochodów Skarżącego co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowej oceny, że Skarżący nie spełnia kryterium dochodowego określonego w u.p.s. Pełnomocnik wskazał, że z dołączonych zestawień wypłat ZUS wynika, że kwota wypłacana miesięcznie Skarżącemu to kwota 681,97 zł co oznacza, że jest to kwota ewidentnie niższa od kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania zasiłku celowego. Pełnomocnik wskazał, że w innej sprawie przy wydawaniu innej decyzji z 25 października 2023 r. Kolegium wykazało się skrupulatnością i wystąpiło do komornika, który prowadzi egzekucje w stosunku do Skarżącego. W związku z przesłanymi przez komornika informacjami okazało się, że dowody przedstawione przez Skarżącego w postaci wyciągu z rachunku środków przekazanych z ZUS przedstawiają prawdziwy obraz sytuacji majątkowej Skarżącego. Ze względu na nieprawidłowo ustalone dochody Kolegium w innej tożsamej sprawie uchyliło decyzję Prezydenta m. st. Warszawy. W ocenie pełnomocnika przeprowadzenie dokładnego sprawdzenia sytuacji majątkowej Skarżącego w niniejszej sprawie dałoby podobne wyniki, gdyż badany okres sytuacji majątkowej Skarżącego jest praktycznie tożsamy zarówno w sytuacji otrzymania zasiłku stałego (wrzesień 2013r., jak i celowego październik 2023r.). Zdaniem pełnomocnika, sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez organy administracji, które naruszyły art. 7, 77 i art. 80 kpa. Pełnomocnik podniósł, że organ pominął dowód w postaci wyciągu z rachunku bankowego i oświadczenia Skarżącego, które przedstawiało prawdziwy stan faktyczny sprawy. Pełnomocnik wskazał także, że organy akcentują tzw. brak współdziałania Skarżącego w objęciu lokalu o mniejszej powierzchni co doprowadziłoby do mniejszych obciążeń z tytułu opłat za mieszkanie, a tym samym zmniejszyłoby pomoc. Podniósł, że zarówno organ I jak i II instancji w swoim rozstrzygnięciu podają art. 11 ust. 2 ustawy, który jest podstawą do fakultatywnej odmowy udzielania pomocy dla potrzebującego. Zawarty w decyzji organu I instancji art. 4 u.p.s. określa tylko obowiązek współdziałania dla domagającego się pomocy. Natomiast nie wskazuje, że brak tego współdziałania może skutkować dla wnioskującego o pomoc odmową przyznania pomocy. Zdaniem pełnomocnika, brak zawarcia w decyzji I instancji, jak i II instancji podstawy prawnej do odmowy udzielenia pomocy powoduje, że wydana decyzja jest wadliwa. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd kontrolując w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 4 marca 2024r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 17 listopada 2023r. stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego strona skarżąca. Materialnoprawną podstawą podjętych rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm.) powoływanej dalej jako "u.p.s.", które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Ustawa ta przewiduje m.in. udzielanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych oraz zasiłków celowych specjalnych. Zasiłek celowy w myśl art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., wynoszącego w dacie wydawania zaskarżonych decyzji dla osoby samotnie gospodarującej – a taką jest skarżący – 776 zł. W niniejszej sprawie organy ustaliły, że dochód Skarżącego w miesiącu październiku 2023 r. stanowi kwota renty w wysokości 1.458,18 zł, przekraczająca kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej tj. 776 zł. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to czy organy w sposób prawidłowy ustaliły, że Skarżący uzyskuje dochód w wymiarze przekraczającym wskazane kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku. Należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Dla niniejszej sprawy znaczenie ma wykładnia punktu trzeciego ww. przepisu, albowiem - jak wynika z akt sprawy i wydanych decyzji, dochód z renty skarżącego obciążony jest zajęciem komorniczym. Jak wynika z akt sprawy kwota zajęcia dotyczy bieżących oraz zaległych alimentów na dzieci. Z uwagi na rozbieżność orzecznictwa w zakresie wykładni art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 8 listopada 2021 r. w składzie 7 sędziów uchwałę sygn. akt I OPS 2/21 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w której stwierdził, że alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skoro istota alimentów polega na ich regularnym świadczeniu, z pomniejszenia przychodu nie może korzystać ten zobowiązany, który popada w zadłużenie, doprowadzając do konieczności uruchomienia procedury, o której stanowi art. 27 ust. 1 i 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2021, poz. 877 ze zm.). W innym wypadku z wyjątkowego pomniejszenia przychodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. korzystałyby osoby, które nie dostarczają uprawnionym środków utrzymania na bieżąco, doprowadzając do uruchomienia świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zobowiązany korzystałby zatem dwukrotnie z naruszania przez siebie prawa – za pierwszym razem-nie wykonując swojego skonkretyzowanego obowiązku terminowo i należycie (popełniając delikt cywilnoprawny wobec uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych), drugi raz-uzyskując pomniejszenie przychodu w rozmiarze większym niż osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, która swoje świadczenia łożyła należycie i w terminie. Ma to szczególne znaczenie w kontekście przewidzianej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady sprawiedliwości społecznej definiowanej jako dążenie do zachowania równowagi w stosunkach społecznych i powstrzymywanie się od kreowania nieusprawiedliwionych, niepopartych obiektywnymi wymogami i kryteriami przywilejów dla wybranych grup obywateli (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt K 8/98, OTK 2000/3/87; wyrok NSA z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 571/13 oraz wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1433/11; I. Sierpowska, Pomoc społeczna, Komentarz, wydanie 5, Wolters Kluwer, Warszawa 2020, s. 93 i 94). W świetle tej uchwały, do uwzględnienia której tutejszy Sąd jest zobowiązany na mocy art. 269 § 1 p.p.s.a., należy uznać, że w niniejszej sprawie organy nie mogły uwzględnić, przy wyliczeniu dochodu skarżącego, potrącenia z renty dokonanego przez komornika na poczet zaległości alimentacyjnych wypłacanych z funduszu alimentacyjnego i musiały przyjąć, iż miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi 1.458,18 zł. Z przesłanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] pisma z 1 czerwca 2023r. wynika, że z renty potrącana jest kwota 1.316,21 zł z czego kwota 540 zł to rata bieżących alimentów, 678,71 zł to kwota przekazywana na konto funduszu alimentacyjnego i 97,50 zł to opłata stosunkowa. Tym samym organ ustalił dochód Skarżącego poprzez odjęcie od wysokości dochodu uzyskiwanego przez Skarżącego z tytułu renty z ZUS 1.998,18 zł netto, kwoty zajęcia komorniczego w wysokości 540 zł z tytułu bieżących alimentów, co daje kwotę 1.458,18 zł. Kwota zajęcia komorniczego w wysokości 776,21 zł (zaległe alimenty plus opłata komornicza) nie podlegała odliczeniu od kwoty uzyskiwanej renty. Prawidłowo organy orzekające ustaliły, że wysokość dochodu skarżącego w miesiącu październiku 2023 r. stanowi kwota w wysokości 1.458,18 zł. Kwota ta jak słusznie stwierdziły organy przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 776 zł. Tym samym skarżący nie kwalifikował się do uzyskania pomocy w oparciu o przepis art. 39 u.p.s. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących, że rzeczywisty budżet skarżącego, pozostający w jego dyspozycji, jest znacznie niższy, niż przyjęły organy, wyjaśnić trzeba, że specyfika obliczania dochodu osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej wynikająca z przepisów u.p.s. powoduje, że może dojść do sytuacji, w której dochód wnioskodawcy w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej może odbiegać od rzeczywistego dochodu będącego w jego dyspozycji. Niemniej jednak, organy zobowiązane są stosować przepisy ustawy, te zaś jasno określają sposób wyliczenia dochodu wnioskodawcy i w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie uchybień. Podkreślić należy, że pomimo znacznego przekroczenia kryterium dochodowego, organ pomocowy rozważył ewentualną możliwość przyznania Skarżącemu wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 41 ust. 1 u.p.s. Stosownie do treści art. 41 pkt 1 i 2 u.p.s. "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznane świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego lub zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu. Jak wskazano, art. 41 u.p.s. posługuje się pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". W doktrynie przyjmuje się, że przesłanka ta występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, czy wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (zob. W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Tożsamą wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 ups przyjęto również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. m.in. wyroki z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OSK 1416/07; z dnia 12 maja 2011 r., I OSK 164/11; z dnia 16 maja 2018 r., I OSK 179/18, czy z dnia 16 listopada 2018 r., I OSK 3072/18 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Specjalny zasiłek celowy powinien być zatem traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 ups). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności. Należy zatem przyjąć, że zasiłek celowy specjalny powinien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ prawidłowo zawęził możliwości przyznawania specjalnego zasiłku celowego do przypadków o szczególnym charakterze, a wiąże się to z faktem, że ustawodawca nie uzależnił przyznania tego świadczenia od kryterium dochodowego, jak to ma miejsce w przypadku zwykłych zasiłków celowych, uregulowanych w art. 39 u.p.s. Konsekwencją powyższego było zatem oparcie przyznania świadczenia na uznaniu administracyjnym. Takiej prawidłowej oceny organy administracji dokonały w rozpoznawanej sprawie, właściwie oceniając sytuację osobistą, rodzinną i finansową skarżącego, trafnie przyjmując, że w niniejszej sprawie zasiłek celowy specjalny nie może być przyznany, gdyż zaległości czynszowe nie są zdarzeniem nagłym, niemożliwym do przewidzenia i do przezwyciężenia własnymi środkami. Sytuacja skarżącego, chociaż trudna, to jednakże nie wyczerpuje znamion przepisu art. 41 u.p.s., a wobec tego nie mogła skutkować wydaniem korzystnego dla niego rozstrzygnięcia na wskazany cel. Organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe i stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Wobec tego nie wszystkie potrzeby i nie w każdym zakresie i nie zawsze mogą być zrealizowane przez organy pomocowe. Z kolei, jak powszechnie wiadomo, ciągle wzrastająca liczba osób oczekujących wsparcia finansowego powoduje konieczność bardzo racjonalnego gospodarowania przyznanymi na ten cel środkami przez organy pomocy społecznej w celu zapewnienia koniecznej pomocy wszystkim tym, którym jest ona niezbędna. Jak wynika z akt sprawy Skarżący od 2012 r. korzysta z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej i średnio raz w miesiącu do października 2023 r. otrzymuje regularną pomoc w formie zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup leków, środków czystości, odzieży i obuwia, opłacenia rachunków za energię elektryczną, zakup gazu do butli, na porycie bieżących kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego oraz posiłków w barze przy ul [...] w [...]. Organ wykazuje względem sytuacji Skarżącego daleko idące zrozumienie, co wyrażało się w pomocy w spłacie bieżących należności i regulowaniu dawnego zadłużenia, co zaznaczyć należy ma charakter uznaniowy i wyłącznie fakultatywny. Nie bez znaczenia w sprawie jest także to, że skarżący został zakwalifikowany do udzielenia pomocy mieszkaniowej przez Wydział Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy [...]. Przedstawionych w związku z tym lokali Skarżący jednak nie obejrzał, ani nie ustosunkował się do propozycji i nie nawiązał żadnego kontaktu i współpracy z Urzędem. W związku z powyższym Zarząd Dzielnicy [...] [...] w dniu 2 lutego 2022 r. podjął uchwałę nr [...] o uchyleniu kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu mieszkaniowego [...]. Ze złożonych przez Skarżącego oświadczeń wynika, że powodem nie nawiązywania kontaktu i współpracy z Wydziałem Zasobów Lokalowych Dzielnicy [...] był proponowany mały metraż mieszkania, który uniemożliwiłby kontakt z dziećmi. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Okręgowego [...] w [...] sygn. akt [...] z [...].06.2015 r. Skarżący jest osobą pozbawioną władzy rodzicielskiej oraz posiada zakaz kontaktów z dziećmi. Słusznie jest zatem stanowisko organów, że uzyskanie mniejszego lokalu byłoby zasadne i odpowiadało sytuacji dochodowej, ponieważ spowodowałoby obniżenie opłat mieszkaniowych. Utrzymywanie nadal dużego metrażowo lokalu jest więc życiowym wyborem Skarżącego nie mającym nic wspólnego z jego realnymi potrzebami oraz potrzebami jego dzieci. Tym samym stwierdzić należy, że Skarżący nie poczynił żadnych kroków w kierunku zmiany mieszkania na mniejsze, aby ponosić niższe opłaty za używanie lokalu. Odmawiając przyznania pomocy Skarżącemu na opłacenie czynszu za październik 2023r. słusznie organy uwzględniły także fakt jednoczesnego przyznania Skarżącemu w miesiącu listopadzie 2023r. inną decyzją zasiłków celowych specjalnych na: zakup środków czystości w wysokości 250 zł, opłacenie rachunku za energię elektryczną w wys. 318,43 zł, zakup butli gazowej w wys. 80 zł oraz przyznania pomocy w formie prawa do korzystania z jednego nieodpłatnego gorącego posiłku dziennie w barze przy ul. [...] w [...] w okresie od 01 lipca 2023r. do 31 grudnia 2023r. Podkreślić należy, że Skarżący od wielu lat boryka się z problemami finansowymi i zgłasza wnioski o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłków celowych m.in. na opłacenie czynszu najmu lokalu i spłatę zadłużenia czynszowego (np. uzasadnienia wyroków WSA w Warszawie o sygn. akt: I SA/Wa 2383/14, I SA/Wa 2388/19, I SA/Wa 666/23, I SA/Wa 1089/23) a więc na tą samą potrzebę, co we wniosku z 24 października 2023 r. Wobec tego trafnie organy orzekające w sprawie oceniły, że obecna sytuacja osobista Skarżącego nie jest sytuacją wyjątkową, nieoczekiwaną, nadzwyczajną o której mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Jak dodatkowo wskazał Prezydent m. st. Warszawy możliwości finansowe organu są ograniczone. Organ w listopadzie 2023 r. dysponował kwotą 70.460 zł, na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na najpilniejsze potrzeby bytowe dla 7775 rodzin w Dzielnicy [...], w których znajduje się 1130 osób w rodzinie. Zatem odmowę przyznania Skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na wnioskowane cele uzasadniały również ograniczone możliwości pomocy społecznej, czego organ nie mógł pominąć, z uwagi na treść art. 2 ust. 4 u.p.s. Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika dotyczącego akcentowania przez organy braku współdziałania Skarżącego w objęciu lokalu o mniejszej powierzchni wskazać należy, że podstawą odmową przyznania Skarżącemu zasiłku celowego na opłacenie czynszu za październik 2023 r. było przekroczenie kryterium dochodowego do przyznania zasiłku celowego (art. 39 ust. 1-2) oraz niespełnienie przesłanek wynikających z art. 41 pkt 1 u.p.s. do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika podstawę rozstrzygnięcia organów nie stanowił przepis art. 11 ust. 2 u.p.s. Natomiast jako dodatkową okoliczność organy wskazały, że Skarżący nie wykorzystał wszystkich możliwości w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, w tym przypadku przyjęcia jednego z trzech proponowanych lokali o mniejszej powierzchni, co spowodowałoby zmniejszenie kosztów utrzymania mieszkania. Skoro zatem Skarżący uzyskuje dochód na poziomie przekraczającym kryterium dochodowe, a zgłoszona potrzeba nie została wywołana nadzwyczajnymi okolicznościami to odmowa przyznania w tych okolicznościach pomocy finansowej – o czym orzekł Prezydent m.st. Warszawy w decyzji z 17 listopada 2023 r. nie narusza prawa i mieści się w granicach uznania administracyjnego. W konsekwencji nie narusza także prawa utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja Kolegium. Z przyczyn wyżej omówionych uznać należy, że organy nie naruszyły granic uznania administracyjnego. Nie miały też miejsca inne naruszenia prawa, które skutkowałyby usunięciem z obrotu prawnego decyzji organów obydwu instancji, w tym zarzucanego w piśmie pełnomocnika naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) orzekł jak w sentencji wyroku.