I SA/Wa 73/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. Ł., M. Ł., M. Ł., J. Ł., M. P., M. C. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 711/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz K. Ł., M. Ł., M. Ł., J. Ł., M. P., M. C. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

K. Ł., M. Ł., M. Ł., J. Ł., M. P. i M. C. pismem z 10 grudnia 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 711/16. Wyrokiem tym Sąd uwzględnił skargę na bezczynność organu I instancji i zobowiązał go do rozpatrzenia wniosku z 13 kwietnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo wymierzenia już raz organowi grzywny z uwagi na niewykonanie powyższego wyroku oraz ponownego wezwania do jego wykonania pismem z 23 listopada 2017 r., organ I instancji nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) w wysokości połowy wymierzonej grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania gromadzone są m.in. dokumenty potwierdzające prawo własności do nieruchomości, stwierdzające, czy przedmiotowa działka była zabudowana w chwili przejęcia, kiedy teren objęty został przez inwestora oraz kiedy rozpoczęto prace związane z realizacją inwestycji. Konieczne jest również określenie przeznaczenia terenu w planach zabudowy W. na 1945 r., tj. ustalenie, czy działka mogła być zabudowana domem jednorodzinnym. W celu uzupełnienia materiału dowodowego organ pismami z 7 grudnia 2017 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa w [...] z prośbą o przesłanie informacji dotyczącej daty rozpoczęcia inwestycji oraz do Archiwum Państwowego w W. o przesłanie reprodukcji księgi umów lub dokumentów z księgi wieczystej w postaci aktu notarialnego z [...] marca 1942 r., mocą którego tytuł własności przedmiotowej nieruchomości uregulowany był na imię W. i J. małż. Ł. w równych częściach niepodzielnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 powołanej ustawy i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 711/16 uwzględnił skargę K. Ł., M. Ł., M. Ł., J. Ł., M. P. i M. C. na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia 13 kwietnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 6 października 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały organowi I instancji w dniu 25 stycznia 2017 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął zatem w dniu 25 marca 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, tj. do dnia 19 kwietnia 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 powołanej ustawy, dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z dnia 23 listopada 2017 r., którym wezwali Prezydenta do wykonania wyroku z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 711/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie powołanego art. 154 § 1 i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 powołanej ustawy, grzywnę o której mowa wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z dnia 6 października 2016 r., okoliczność, że jest to już druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 17 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 798/17 Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł), oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z dnia 13 kwietnia 2015 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie powołanego wyżej wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd jednocześnie - stosownie do treści art. 154 § 2 powołanej ustawy - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania bądź podejmuje je opieszale. Po otrzymaniu w dniu 25 stycznia 2017 r. prawomocnego rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, organ pierwsze czynności podjął dopiero w dniu 19 maja 2017 r., występując do Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum o dokumenty dotyczące realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. Powyższe nastąpiło na skutek wniesionej skargi na niewykonanie ww. wyroku. Kolejne i ostatnie czynności podjęto z kolei w dniu 7 grudnia 2017 r., z uwagi na wniesienie przez skarżących drugiej skargi na niewykonanie wyroku. Sąd uznał jednak, że dodatkowa sankcja prawna, tj. przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej nie może być w niniejszej sprawie zastosowana i w tej części skargę oddalił. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie. Suma pieniężna o której mowa w art. 154 § 7 powołanej ustawy ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu ten środek w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uzasadnili złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali krzywdy w związku z niewykonaniem przez organ administracji wyroku, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego. W związku z powyższym na podstawie art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. Na podstawie art. 151 powołanej ustawy Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.