I SA/Wa 713/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Magdalena Durzyńska, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. P. i J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Postanowieniem z 27 stycznia 2022 r. KOC/1290/Go/19 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesiło z urzędu postępowanie administracyjne wszczęte pismem z 17 września 2019 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w Warszawie z 18 grudnia 2008 r., znak KOC/3393/go/07 uchylającej własną decyzję z 13 kwietnia 2006 r. znak KOC/885/Go/05 do czasu ustalenia spadkobierców po zmarłych S. P. i M. P.. W pkt 2 zobowiązało W. P. do przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie praw do spadku po M. P. W pkt 3 zobowiązało T. J., B. P., J. P., H. G., T. K., W. P. G. P., K. P., E. P. i A. P. do przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie praw do spadku po S. P. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że właścicielami nieruchomości warszawskiej przy ulicy [...][...] byli J. P. i S. P.. Decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego Warszawa [...] z 20 maja 1998 r. WG.82201/587/88 orzeczono o oddaniu w użytkowanie wieczyste zabudowanej działki nr [...] pochodzącej z dawnej nieruchomości hipotecznej [...][...] nr [...] przy ulicy [...][...] na rzecz W. P. i L. P. Decyzją SKO w Warszawie z 18 stycznia 1996 r. stwierdzono nieważność tej decyzji SKO w Warszawie, Po rozpoznaniu wniosku W. P. decyzją z 11 marca 1996 r. KOC/114/Go/96 SKO uchyliło decyzję z 18 stycznia 1996 r. i umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności bowiem pominięcie stron postępowania nie skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji a co najwyżej jest powodem do wznowienia postępowania. SKO w Warszawie decyzją z 13 kwietnia 2006 r. nr KOC/885/Go/05 stwierdziło z urzędu nieważność decyzji z 20 maja 1988 r. o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste z uwagi na pominięcie spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości dekretowej co doprowadziło do sytuacji w której przyznane im udziały były większe niż należne. Decyzją z 18 grudnia 2008 r. nr KOC/3393/Go/07 SKO w Warszawie uchyliło własną decyzję z 13 kwietnia 2008 r. o oddaniu działki nr ew.[...] w użytkowanie wieczyste i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z 20 maja 1988 r. wskazując, że pominięcie stron postępowania mogło stanowić podstawę o wznowienia postępowania a nie do stwierdzenia nieważności decyzji. 16 października 2018 r. wpłynął wniosek Prezydenta m. st. Warszawy o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 18 grudnia 2008 r. SKO zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania nieważnościowego pismem z 17 września 2019 r. a następnie wydało postanowienie o zawieszeniu postępowania. SKO uznało w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, jego stronami powinni być następcy prawni dawnych właścicieli nieruchomości tj. J. P. i S. P. Na podstawie wskazanych w postanowieniu postanowień spadkowych organu ustalił, że nie są ustaleni spadkobiercy po S. P. zmarłej [...] października 1960 r. i Z. P. zmarłym [...] marca 1944 r. Ponadto do ustalenia pozostał krąg spadkobierców po M. P., która nabyła udział po swym mężu C. P. zmarłym [...] maja 1979 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli G. P. i J. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie orzeczenia stwierdzającego że postępowanie w sprawie uległo umorzeniu z mocy prawa oraz uchylenia postanowienia Burmistrza Gminy Warszawa [...] z 20 września 2001 r nr 48/2001 i umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu skargi Skarżący podnoszą, że skoro postępowanie dotyczy decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, to decyzja w tym przedmiocie została wydana w 1988 r. a więc upłynął 30 letni okres od jej doręczenia. Uzasadnia to w świetle art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy kpa do umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Podstawę do zawieszenia postępowania stanowił art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W rozumieniu powołanego przepisu rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeśli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez pojęcie zagadnienia wstępnego w należy rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy sądowoadministracyjnej, na tle której wystąpiło. Praktyka sądowa ukształtowała szerokie rozumienie zwrotu "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc w tym zakresie poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w przytoczonym powyżej przepisie, uzasadniająca zawieszenie postępowania sądowego. Sprawa dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji SKO z 18 grudnia 2008 r. o uchyleniu własnej decyzji z 13 kwietnia 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z 20 maja 1988 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste działki nr ew.[...] (dekretowej) na rzecz dwojga ze spadkobierców dawnej nieruchomości warszawskiej. W istocie zatem dotyczy postępowania dekretowego. Organ administracji wszczynając postępowanie ma obowiązek ustalić krąg osób zainteresowanych w sprawie. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie za art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie strony należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami. W ocenie sądu stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste są nie tylko wprost beneficjenci tej decyzji ale i wszyscy spadkobiercy nieruchomości warszawskiej. Jak wynika z decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste decyzja ta została wydana na podstawie art. 89 ust. 2 ustawy z 26 października 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (D.U. Nr 22, poz. 99). Przepis ten stanowił o możliwości oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom. Wszyscy oni powinni być zatem stronami postępowania o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste a w konsekwencji postępowania o odmowie stwierdzenia nieważności tego rodzaju decyzji. Prawidłowo zatem organ przyjął, że postępowanie wszczęte z urzędu musi toczyć się ze spadkobiercami nieruchomości dekretowej. Niezasadne są wnioski stron o umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego (D.U. 2021, poz. 1491). Przepis ten dotyczy bowiem postępowań w których decyzja co której skierowano żądanie stwierdzenia nieważności została wydana po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej tj. 16 sierpnia 2021 r. Niniejsze postępowanie jest co prawda związane z decyzją wydaną przed 30 laty (20 maja 1988 r.), to jednak samo postępowanie dotyczy decyzji z 18 grudnia 2008 r. a więc decyzji, która została wydana 15 lat temu. W związku z tym przepis ustawy nowelizującej takiego postępowania nie dotyczą. W tym postępowaniu Sąd nie ma także kompetencji do ingerowania w postępowanie wznowieniowe, które jest zupełnie innym postępowaniem niż postępowanie nieważnościowe – inne są przesłanki do jego prowadzenia jak i podstawy prawne rozstrzygnięcia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.