I SA/Wa 692/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący, Sędziowie, sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Marek Maliński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi I. D., A. B., K. P., M. P., A. P., B. Ł., J. P., E. O., S. C., M. C, P. M., A. W., J. S. i M. W. na niewykonanie przez [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt [...] 1. wymierza [...] grzywnę w wysokości [...] złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od [...] na rzecz każdego ze skarżących I. D., A. B., K. P., M. P., A. P., B. Ł., J. P., E. O., S. C., M. C, P. M., A. W., J. S. i M. W. sumę pieniężną w kwocie po [...] złotych; 4. zasądza od [...] na rzecz I. D., A. B., K. P., M. P., A. P., B. Ł., J. P., E. O., S. C., M. C, P. M., A. W., J. S. i M. W. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I.D., A. B., K. P., M. P., A. P., B. L., J. P., E. O., S. C., M. C., P. M., A. W., J. S. i M. W. (dalej łącznie: "Skarżący") złożyli skargę w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy (dalej również: "Prezydent") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 254/19. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z dnia 29 lutego 2018 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej wysokości, stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz każdego ze Skarżących sumy pieniężnej w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazali, że pomimo upływu terminu zakreślonego w ww. wyroku sprawa nie została rozpatrzona. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że decyzją z dnia 5 marca 2024 r. nr 188/SD/2024 rozpoznał wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Oznacza to, że wyrok został wykonany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: jako: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 p.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały przez skarżących spełnione. Ponadto, zgodnie z art. 154 § 3 p.p.sa., wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 254/19 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z dnia 29 lutego 2018 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako "[...]" - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyrok nie został wykonany w terminie. Dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi (która wpłynęła do organu 16 lutego 2024 r.) Prezydent wydał decyzję z dnia 5 marca 2024 r. w przedmiocie odszkodowania. Jak wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Okoliczność załatwienia sprawy po wniesieniu skargi może mieć wpływ na wysokość orzeczonej grzywny i przyznanie sumy pieniężnej. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę wieloletnie przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 254/19 terminu na załatwienie sprawy, a także fakt, że organ wydał decyzję z wniosku o odszkodowanie Sąd uznał, że grzywna w wysokości 4000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. spełniając funkcję represyjną. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z dnia 27 września 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 254/19 miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o odszkodowanie, pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku nie została do chwili wniesienia skargi załatwiona, a wyznaczony w wyroku termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Zważyć należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Tak długie procedowanie w sprawie świadczy o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie bez obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie dotyczące rozpoznania wniosku o odszkodowanie z dnia 29 lutego 2018 r. prowadzone było przez 5 lat. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz Skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 1.000 zł. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty uzasadnia rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Kwota ta stanowi także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania i oczekiwanie na załatwienie sprawy. Sąd miał także na względzie okoliczność, że pomimo zwłoki w załatwieniu sprawy organ wydał decyzję. Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a (pkt 4 sentencji wyroku). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika Skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a.