I SA/Wa 670/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 185/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. [...] wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 185/17. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pomimo upływu terminu do wykonania wyroku, organ nie wydał decyzji w kwestii ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w rejonie ulic [...], oznaczonej hip. [...], dz. [...]. Jednocześnie podniósł, iż pozostało bezskuteczne pismo skarżących z dnia [...] stycznia 2018 r., wzywające organ do wykonania tego wyroku. W związku z powyższym skarżące wniosły o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz skarżących od organu, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że do zakończenia postępowania konieczne jest jeszcze uzupełnienie dokumentacji dotyczącej informacji w jakiej dacie następcy prawni byłych właścicieli zostali faktycznie pozbawieni możliwości władania przedmiotową nieruchomością. W związku tym pismem z dnia [...] kwietna 2018 r. zwrócono się do Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...] o udzielenie informacji na temat inwestycji prowadzonych na ww. nieruchomości oraz dat ich rozpoczęcia. Ponadto pismem z dnia [...] października 2017 r. zwrócono się do Ministerstwa Finansów o udzielenie informacji, czy którakolwiek ze stron postępowania lub inne osoby otrzymały odszkodowanie za ww. nieruchomości w ramach umów międzynarodowych zawartych przez rząd PRL z rządami państw obcych. Organ zaznaczył, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę nie wpłynęła odpowiedź na powyższe zapytanie. Organ podał, że z tych względów nie było możliwym rozpatrzenie wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomości w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa, o czym pełnomocnik został poinformowany pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie, stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Pomimo upływu zakreślonego terminu Prezydent [...] nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 185/17, co czyni zasadną skargę na niewykonanie tego wyroku. W okolicznościach sprawy, mając na względzie długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd stwierdził, że wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wydaniu wyroku z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 185/17, nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia to, że prawomocny wyrok Sądu z dnia 13 czerwca 2017 r. wraz z aktami administracyjnymi organ otrzymał w dniu 27 września 2017 r., a zatem termin na wykonanie tego wyroku upłynął w dniu 27 stycznia 2018 r., natomiast skarżący ze skargą na niewykonanie wyroku wystąpił pismem z dnia 1 marca 2017 r., a więc niecały miesiąc po upływie terminu na wykonanie tego wyroku. Ponadto przy dokonywanej ocenie Sąd uwzględnił także okoliczność, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem [...] należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów warszawskich, a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne – co ma miejsce w niniejszej sprawie. Jednocześnie Sąd nie stwierdził potrzeby przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Suma pieniężna z art. 154 § 7 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w wykonaniu wyroku, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 p.p.s.a orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).