I SA/Wa 637/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], w sprawie odmowy skierowania J. S. do domu pomocy społecznej. Powyższa decyzja wydana była w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. J. S. zwrócił się do Wójta Gminy [...] z żądaniem skierowania go na pobyt stały w domu pomocy społecznej. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił skierowania wnioskodawcy do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że J. S. pomimo znacznego stopnia niepełnosprawności jest osobą mogącą samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym. Ponadto strona ma zaproponowaną pomoc w formie usług opiekuńczych ze strony gminy, na którą nie wyraził zgody. Od powyższej decyzji, J. S. wniósł odwołanie, wskazując, że jego stan zdrowia obliguje organ, do skierowania go do domu pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do dyspozycji art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 163), osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Skierowanie do domu pomocy społecznej wymaga oceny stanu zdrowia danej osoby oraz możliwości korzystania przez nią z pomocy środowiskowej, w szczególności zaś zbadania możliwości zorganizowania usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania lub w ośrodku wsparcia. Organ podkreślił, że umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością i powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej. SKO wskazało, że w orzecznictwie zwraca się również uwagę, że niemożność zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania oznaczać więc będzie niemożliwość przyznania ich w zakresie, jaki jest niezbędny osobie potrzebującej w zaspokajaniu jej codziennych potrzeb życiowych. Prowadząc postępowanie w przedmiocie rozstrzygnięcia wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, organ, mając na uwadze zasadę zawartą w art. 7 k.p.a. nakazującą mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, obowiązany jest ustalić, czy osoba, co do której nie ma wątpliwości, iż pomocy w zaspokajaniu codziennych potrzeb wymaga, może ją mieć zapewnioną w miejscu zamieszkania w zakresie dla niej koniecznym. Jeżeliby się okazało, że wprawdzie pomoc może otrzymać, ale w rozmiarze nie wystarczającym, jest to przesłanka uprawniająca do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Skoro usługi opiekuńcze oferowane stronie przez gminę mogłyby jej pomóc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, a zainteresowana nie chce z nich skorzystać, a jednocześnie stan jej zdrowia nie wskazuje, że wymaga ona stałej całodobowej opieki i pielęgnacji, to należy dojść do wniosku, że nie zachodzą przesłanki, które by uzasadniały skierowanie do domu pomocy społecznej. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie stan zdrowia wnioskodawcy jest istotną, ale nie jedyną okolicznością, która uzasadnia skierowanie go do domu pomocy społecznej. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2015 r. wynika bowiem, że wnioskodawca ze względu na stan zdrowia wymaga jedynie okresowo całodobowej opieki. J. S. pomimo znacznego stopnia niepełnosprawności stwierdzonego stosownym orzeczeniem, jest osobą mogącą samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym. Dlatego też zdaniem organu J. S. nie wymaga całodobowej opieki ani z powodu wieku, ani z powodu choroby, ani z powodu niepełnosprawności, ponieważ może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a ponadto ma zaproponowaną pomoc w formie usług opiekuńczych. Okoliczności te uzasadniają odmowę umieszczenia w domu pomocy społecznej. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2016 r. Skarżący oświadczył, że popiera skargę. Jednocześnie oświadczył, że musi spać z aparatem kontrolującym oddech w czasie snu i nie jest zainteresowany pomocą opiekunki w ciągu dnia ponieważ wymaga całodobowej opieki pielęgniarki. Doświadcza spadku cukru z powodu cukrzycy. Ma rozrusznik serca i cztery stenty, a w najbliższym czasie będzie miał operację zaćmy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zdaniem Sądu skarga podlega uwzględnieniu. Materialnoprawną podstawą podjętych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.; przywoływana dalej jako: "u.p.s."), które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Jednym z przewidzianych tą ustawą świadczeń niepieniężnych jest pobyt i usługi w domu pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Istota ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ administracji powinna zatem dotyczyć przede wszystkim tego, czy Skarżący wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności oraz czy może samodzielnie funkcjonować, z uwzględnieniem możliwości świadczenia na jego rzecz usług opiekuńczych. Z ustaleń faktycznych organu wynika, że wywiad środowiskowy z dnia [...] sierpnia 2015 r. dokumentuje, że J. S. miał w dacie jego przeprowadzania [...] lat, zamieszkiwał wspólnie z niespokrewnioną z nim właścicielką mieszkania prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe. Osiąga łączny miesięczny dochód w wysokości [...] zł. oraz w ocenie pracownika socjalnego nie wymaga całodobowej opieki. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2014 r. wynika, że Skarżący jest osobą przewlekle chorą o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże jedynie okresowo wymaga całodobowej opieki na stałe. Pomimo swojego stanu zdrowia samodzielnie funkcjonuje w życiu codziennym w ramach czego robi zakupy, przygotowuje posiłki, opłaca rachunki, sam dba o potrzeby higieny osobistej i odbywa wizyty lekarskie a nawet wykonuje czynności remontowe w domu i na działce, jeździ także na rowerze i aktywnie uczestniczy w pracach komisji wyborczych. Z akt sprawy wynika jednocześnie , że Skarżący nie jest zainteresowany uzyskiwaniem usług opiekuńczych. Analiza wskazanych okoliczności faktycznych, a przede wszystkim treści wspomnianego wyżej zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2014 r. wskazuje, że organy administracji wydały zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą z uchybieniem obowiązku wynikającego z treści art. 7 i 77 k.p.a. Za przedwczesny i nieznajdujący oparcia w całym materiale dowodowym sprawy, należy uznać bowiem wniosek, że umieszczenie J. S. w DPS nie może być uznane za prawidłowe rozwiązanie, w sytuacji, gdy Skarżący do funkcjonowania w życiu codziennym potrzebuje jedynie usług opiekuńczych w wymiarze, który podlega negocjacjom, o ile będzie on nimi zainteresowany. W szczególności podkreślenia wymaga bowiem, że potrzeba zapewnienia Skarżącemu pobytu w domu pomocy społecznej wynika z treści pkt.6 zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2014 r. Ani organ pierwszej ani także drugiej instancji nie odniosły się do zawartej w nim informacji poprzestając na ustaleniu, że Skarżący jest osobą przewlekle chorą o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże jedynie okresowo wymaga całodobowej opieki na stałe. Powyższe oznacza, że ponownie rozpoznając sprawę organy rozważą treść wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie, nie pomijając żadnej ich części, a decyzje wydadzą w oparciu o ich całokształt. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.