I SA/Wa 624/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania S. K. specjalnego zasiłku celowego. Z ustaleń organu wynika, że S. K. wniósł o przyznanie pomocy finansowej na wykończenie łazienki, zakup pralki i kuchni, odgrzybienie pomieszczeń mieszkalnych – pokoju i sieni oraz usunięcie barier technicznych. S. K. wraz z żoną M. K. zamieszkują w budynku wolnostojącym, który należy do ich syna S. K.. Zajmują dwa pomieszczenia – pokój i kuchnię. Syn wraz z rodziną zajmuje pozostałą część domu. Utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości [...] zł, na co składa się emerytura wnioskodawcy w wysokości [...] zł i emerytura żony w wysokości [...] zł. Dochód ten przekracza prawie dwukrotnie kryterium dochodowe określone na 514 zł na osobę w rodzinie. Nie kwalifikuje się więc do przyznania pomocy obligatoryjnej. Natomiast z charakteru zasiłku specjalnego wskazanego w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że organ może przyznać pomoc w tej formie tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Jak wynika z akt sprawy S. K. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej z powodu choroby swojej i żony, lecz nie jest to żadna nadzwyczajna sytuacja, która uzasadniałaby przyznania takiej pomocy. Nadto syn wnioskodawcy ma obowiązek przyczyniać się w znaczący sposób do utrzymania niepełnosprawnych rodziców. Jest bowiem osobą zobowiązaną do alimentacji zgodnie z art. 128 k.r.io. W styczniu 2016 r. przyznano rodzinie zasiłek celowy na likwidację barier technicznych w wysokości 1000 zł. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uzupełnionej przez pełnomocnika z urzędu adw. M. G., S. K. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2-4, 7, 8 ust. 1 i art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego w tym przesłanek do udzielenia specjalnego zasiłku celowego oraz nierozpatrzenie możliwości udzielenia zwrotnego zasiłku celowego. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy połecznej przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł. Zostało przez organ ustalone, że rodzina wnioskodawcy S. K. składa się z dwóch osób: wnioskodawcy i jego żony M. K.. Dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł na co składała się emerytura M. K. w wysokości [...] zł oraz emerytura wnioskodawcy w wysokości [...] zł. Tak więc dochód na osobę w rodzinie wynosił [...] zł i przekraczał prawie dwukrotnie ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 514 zł na osobę. Wobec tego wnioskodawcy nie przysługuje prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej obligatoryjnych w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego bowiem, jak to zostało wyżej powołane, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc taka uzależniona jest tylko i wyłącznie od kryterium dochodowego i żadne inne względy nie decydują o takiej pomocy. Organ w tym zakresie poczynił prawidłowe ustalenie i prawidłowo orzekł o braku podstaw ustawowych do przyznania pomocy finansowej uzależnionej od kryterium dochodowego. Jednocześnie organ uznając, że brak jest podstaw do uwzględnienia takiej pomocy rozważył także, czy zachodzą przesłanki do przyznania zasiłku celowego specjalnego, który nie jest zależny od kryterium dochodowego, a który reguluje art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z rozumieniem tego przepisu specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Tak więc kryterium jakie musi byś spełnione by taki zasiłek specjalny został przyznany to szczególnie uzasadniony przypadek. Organ prawidłowo uznał, że w sytuacji wnioskodawcy taki szczególnie uzasadniony przypadek nie występuje. W orzecznictwie przyjmuje się, że taki szczególnie uzasadniony przypadek stanowi taka sytuacja życiowa, która jest niecodzienna, nadzwyczajna, której nie można było przewidzieć ani jej zapobiec, a która powoduje negatywne skutki dla sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc. Niewątpliwie S. K. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej z powodu licznych chorób własnych oraz chorób żony, która jest w dodatku niepełnosprawna. Ale taka sytuacja trwa od wielu lat na co wskazuje znajdująca się w aktach dokumentacja medyczna. Stan zdrowia ulega pogorszeniu z uwagi na proces starzenia się organizmu. Jednakże okoliczności te nie są nagłe, niespodziewane czy nadzwyczajne. Nie mieszczą się w pojęciu "szczególnie uzasadnionego przypadku" o jakim stanowi powołany art. 41pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zarzut skargi dowolnej oceny materiału dowodowego w tym przesłanek do udzielenia specjalnego zasiłku celowego należy więc uznać za bezzasadny. Organ dokonał prawidłowych ustaleń i wyciągnął z tych ustaleń właściwe wnioski, które sprowadzają się do stwierdzenia, że na gruncie obowiązującej w dacie orzekania ustawy o pomocy społecznej brak jest przepisów, które pozwalałyby na udzielenie wnioskodawcy żądanej przez niego pomocy finansowej. Również nieuzasadniony jest zarzut skargi pominięcia przez organy możliwości udzielenia skarżącemu zasiłku zwrotnego przewidzianego w art. 41 pkt 2 u.p.s. Przede wszystkim należy mieć na uwadze to, że świadczenia z pomocy społecznej mają charakter wnioskowy, czyli są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej (art. 102 ust. 1). To treść wniosku zakreśla granice działania organu. S. K. we wniosku z [...] grudnia 2016 r. nie zwracał się o pomoc pod warunkiem jej zwrotu w całości lub części. Poza tym to kryterium udzielenia tej pomocy jest takie samo jak i bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego, a mianowicie szczególnie uzasadniony przypadek. A jak to zostało już rozważone w niniejszym uzasadnieniu w sytuacji skarżącego to kryterium nie występuje. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak sentencji wyroku.