I SA/Wa 608/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant starszy referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 14 września 2023 r. nr 022852892/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 września 2023 r. nr 022852892/GSOL Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: organ, Prezes KRUS) odmówił Z. W. (dalej: skarżąca) przyznania prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 25 lipca 2023 r. skarżąca wystąpiła do Placówki Terenowej KRUS w [...] z wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączyła: oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa, zaświadczenie Wójta Gminy [...]. Decyzją z dnia 11 sierpnia 2023 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 w związku z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073) – dalej ustawa, Prezes KRUS-u odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa przez dwie kadencje (w okresie od 10 lutego 2003 r. do 30 stycznia 2011 r.), ale krócej niż przez 8 lat. Pełniła tę funkcję – jak wskazano – przez 7 lat, 11 miesięcy i 21 dni. Tym samym organ uznał, że skarżąca nie legitymowała się wymaganym okresem 8 lat pełnienia funkcji sołtysa, wobec tego brak było podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Prezes KRUS-u rozpoznając ponownie sprawę, powołując się art. 2 ust. 1 ustawy, zaskarżoną decyzją z dnia 14 września 2023 r. podtrzymał w całości stanowisko Prezesa KRUS wyrażone we wcześniejszej decyzji. Skarżąca nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że organ rozpatrując dwukrotnie jej wniosek dopuścił się zaniedbania gdyż nie uwzględnił głównego dokumentu wyznaczającego okres wykonywania funkcji sołtysa w sołectwie [...], jakim jest "Statut Samorządu Mieszkańców Wsi - Sołectwo [...]", który jednoznacznie określa zasady i tryb wyborów jednostek pomocniczych organów samorządowych takich jak Sołtys. Skarżąca wniosła o ponowne, rzetelne rozpatrzenie faktów prawnych i pozytywną decyzję w sprawie przyznania jej świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia przeze funkcji sołtysa w trakcie dwóch pełnych kadencji w latach 2003 do 2011. Pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu w piśmie procesowym z dnia 29 października 2024 r. poparł skargę i wniósł m.in. o zastosowanie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy w brzmieniu po 16 września 2024 r. w konsekwencji uznanie, że skarżąca spełnia wszystkie wymogi ustawy do przyznanie jej świadczenia. W odpowiedzi na skargę, Prezes KRUS-u wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS-u z dnia 11 września 2023 r. odmawiającej skarżącej prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073) – dalej: ustawa, który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanego przepisu art. 2 ust. 1 ustawy wynika zatem, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie przede wszystkim następujących przesłanek - pełnienie funkcji sołtysa przez co najmniej dwie kadencje nie mniej niż 8 lat na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz osiągnięcie odpowiednio wieku, w przypadku skarżącego 65 lat. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do stwierdzenia czy skarżąca spełniła przesłankę dotyczącą pełnienia funkcji sołtysa przez okres nie mniej niż 8 lat. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa przez okres jedynie 7 lat, 11 miesięcy i 21 dni. Powyższe ustalenie organ oparł na znajdującym się w aktach sprawy dokumencie wystawionym przez Wójta Gminy [...], z którego wynika, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa w sołectwie [...] przez pełne dwie kadencje, w okresie od 10 lutego 2003 r. do 30 stycznia 2011 r. Treść wskazanego zaświadczenia wójta nie budzi wątpliwości Sądu. Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił, że brak było podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, bowiem skarżąca nie legitymuje się wymaganym okresem 8 lat pełnienia funkcji sołtysa, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że uzyskanie świadczenia uwarunkowane jest łącznym spełnieniem wymienionych w nim przesłanek: tj. uzyskaniem wskazanego w nim wieku, a także pełnienia funkcji przez co najmniej dwie kadencje, przy jednoczesnym zastrzeżeniu minimalnego okresu pełnienia tej funkcji ustalonego na 8 lat. Posłużenie się przez ustawodawcę w redakcji art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy sformułowaniem "przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat", nie pozostawia w tym aspekcie pola do dokonywania jakichkolwiek innych interpretacji. W szczególności nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że wystarczającym do uzyskania świadczenia jest udowodnienie pełnienia funkcji przez pełne dwie następujące po sobie kadencje, ale łącznie przez okres krótszy niż 8 lat. W związku z tym, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jasno wynika, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa przez dwie kadencje, jednak jedynie przez okres 7 lat, 11 miesięcy i 21 dni, czyli poniżej wymaganego przez ustawę okresu 8 lat, to w takiej sytuacji świadczenie skarżącej nie przysługuje, co prawidłowo ocenił organ w zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego należy uznać, że organ nie naruszył przepisów prawa materialnego jak i procesowego, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu co przesądza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącej brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 2 ust. 1 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym po 16 września 2024 r. bowiem Sąd ocenia zgodność wydanego aktu z prawem na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a przepisy te na które powołuje się pełnomocnik wówczas nie obowiązywały. Z uwagi na powyższe, stosownie do art. 151 ppsa, Sąd oddalił skargę.