I SA/Wa 562/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 5 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.N. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 412/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1 000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego A.N. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A. N. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 lutego 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 412/19, mocą którego Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku z [...] grudnia 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr hip. [...] rej hip. [...], w części stanowiącej obecnie część dz. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz dz. nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu do wydania decyzji i skierowanego do organu wezwania do wykonania wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny; przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zauważył, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem otrzymał dopiero w dniu 26 sierpnia 2020 r. Z kolei w dniu 25 stycznia 2021 r. zlecił geodecie wykonanie opracowania geodezyjnego, którego termin zakończenia wskazano na 4 maja 2021 r. Następnie pismem z [...] stycznia 2021 r. wystąpiono do Ministerstwa Finansów z prośbą o wskazanie, czy nieruchomość została objęta umowami indemnizacyjnymi zawartymi pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a państwami trzecimi oraz czy wszczęto postępowanie na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12 poz. 65). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 5 lutego 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 412/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu przedmiotowej nieruchomości, w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 5 lutego 2020 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 26 sierpnia 2020 r. Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 28 grudnia 2020 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi grzywny, tj. do 5 października 2021 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z [...] lutego 2021 r., którym wezwano Prezydenta do wykonania wyroku z 5 lutego 2020 r. sygn. akt I SAB/Wa 412/19. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 5 lutego 2020 r. oraz fakt, że organ nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął w dniu 28 grudnia 2020 r., natomiast już w dniu 22 lutego 2021 r. wniesiono skargę na niewykonanie ww. wyroku, z którą akta sprawy w dniu 24 marca 2021 r. wpłynęły do Sądu. Sąd uwzględnił również kontekst sprawy, w rozpoznaniu której organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczy rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...]. Sądowi z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem oraz ich stopień skomplikowania spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem, co także determinuje zwłokę w ich załatwianiu. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny. W ocenie Sądu prowadzenie postępowania przez Prezydenta po wyroku zobowiązującym go do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie miało również miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę długość przekroczonego terminu, skomplikowany charakter sprawy oraz fakt, że akta od 24 marca 2021 r. ponownie znajdują się w Sądzie z niniejszą skargą. Organ nadal gromadzi ponadto materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. W tym celu w dniu [...] stycznia 2021 r. zlecił geodecie wykonanie opracowania geodezyjnego, którego termin zakończenia wskazano na 4 maja 2021 r., zaś pismem z [...] stycznia 2021 r. wystąpił do Ministerstwa Finansów z prośbą o wskazanie, czy przedmiotowa nieruchomość została objęta umowami indemnizacyjnymi zawartymi pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a państwami trzecimi oraz czy wszczęto przed Ministrem postępowanie na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywania w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. W konsekwencji niewykonanie wyroku nie miało miejsca z przyczyn zależnych od organu. Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien przy tym zawierać uzasadnienie. Suma pieniężna z art. 154 § 7 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu ten środek w postaci przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżący nie uzasadnił złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznał krzywdy w związku z niewykonaniem przez organ administracji wyroku, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O oddaleniu skargi w pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku zobowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a brak jest możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Brak było jednocześnie możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.