I SA/Wa 500/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokat J. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 500/16 w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego.

Postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze środków budżetowanych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał na rzecz adwokat J. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 złotych, w tym tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 złotych przyznał skarżącej. Zaskarżone orzeczenie zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 12 kwietnia 2018 r. W dniu 13 kwietnia 2018 r. (data stempla pocztowego) adwokat J. P. złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia. Zarzuciła postanowieniu naruszenie przepisów prawa: - § 21 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2016 r. poz. 1714), poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna w kwocie [...] zł, a tym samym wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu winno wynieść 2.400 zł netto powiększone o VAT, tj. łącznie 2.952 zł brutto; - § 21 ust. 1 pkt 1 lit c ww. rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie na podstawie tego przepisu wysokości wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w sytuacji gdy z uwagi na to, iż przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna, zastosowanie winien znaleźć § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Z ostrożności procesowej zarzuciła naruszenie § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i nieustalenie opłaty w wysokości wyższej niż podstawowa w sytuacji, gdy nakład pracy pełnomocnika z urzędu, w szczególności czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, zapoznanie się z aktami postępowania, analiza przepisów szczególnych, w tym również analiza doktryny i orzecznictwa, udział w rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym (łącznie ok. 30 godzin pracy) uzasadniał ustalenie opłaty w wysokości 150% podstawowej opłaty. Wniosła ona o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie na rzecz adwokata tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 2952 zł, w tym tytułem opłaty kwotę 2.400 zł oraz tytułem VAT 82,20 zł. Uzasadniła, że wyrokiem z dnia 5 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. Z. na decyzję wydaną w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna T. Z. w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji, które wyniosły [...] zł. W skardze kasacyjnej wskazano wartość przedmiotu sporu - [...] zł. Biorąc pod uwagę przedmiot skargi kasacyjnej przy ustalaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zostać zastosowany § 8 pkt 5 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1a oraz pkt 2a rozporządzenia, z uwagi na wartość przedmiotu sporu. Przy czym adwokat zaznaczyła, że prowadziła sprawę w drugiej instancji. Z ostrożności procesowej wskazała, że w sprawie zachodziły przesłanki do ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż podstawowa, na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia. Przyznanie wynagrodzenia w kwocie 240 zł powoduje, że jedna godzina pracy adwokata wyniosła 8 zł netto, co jest kwotą nieadekwatną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na mocy przepisu art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie natomiast do treści art. 250 powołanej ustawy wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o w ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714) ) opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Opłata, o której mowa wyżej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi została ustalona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c - tj. w innej sprawie - na kwotę 240 zł. Z uwagi na okoliczności, że skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 10 stycznia 2016 r., starszy referendarz sądowy słusznie uznał, że zastosowanie znajdzie art. 21 powołanego rozporządzenia. W niniejszej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2016 r. Pełnomocnik uczestniczył również w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Przy czym wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 rozporządzenia. Sąd stanął zatem na stanowisku, że pełnomocnik skarżącego błędnie wywodzi, iż przy ustaleniu wynagrodzenia zastosowanie powinien znaleźć przepis § 21 ust. 1 pkt 1 lit a w zw z § 8 powołanego rozporządzenia, bowiem przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna. Wyjaśnić należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest akt z zakresu administracji publicznej, w którym organ orzekł o odmowie umorzenia należności z tytuły wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Była to zatem decyzja, w której rozważano, czy zachodzą ustawowe przesłanki umorzenia należności wypłaconych z ww. funduszu. Jej przedmiotem nie była zatem należność pieniężna - jak wywodzi wnoszący sprzeciw adwokat. Odnosząc się zaś do zarzutu pełnomocnika, iż nakład pracy uzasadniał przyznanie wyższego wynagrodzenia, stwierdzić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż w normatywne stawki minimalne uwzględniają wycenę koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związaną ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika, niezbędny do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12 LEX nr 1244413). W niniejszej sprawie charakter i stopień jej zawiłości, a także czynności wskazane i podjęte przez pełnomocnika nie wskazują, aby konieczne było przyznanie wynagrodzenia w wysokości wyższej, tj. ponad 100% wskazanej uprzednio opłaty. Wymienione przez pełnomocnika z urzędu czynności takie jak zapoznanie się z aktami sprawy, przygotowanie się do prowadzenia sprawy, analiza przepisów, w tym doktryny i orzecznictwa, sporządzenie skargi kasacyjnej, czy też udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym są to typowe zadania pełnomocnika, które są niezbędne do prawidłowego wykonania przez niego czynności zawodowych, tj. udzielenia pomocy prawnej mocodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie z art. 260 § 1-3 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu.