I SA/Wa 473/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. G., K. G., B. P., K. D. oraz M. W. w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 31/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz K. D., M. W., B. P., A. G. i K. G. solidarnie kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 31 /13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązał Prezydenta W do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], dz. ew.[...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że przewlekłość miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargą z dnia 14 stycznia 2014 r. K. D., M. W., B. P., A. G. i K. G. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata I. R., wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 31 /13 oraz stwierdzenie , że bezczynność organu po wydaniu wyroku ma charakter rażący. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ nie wydał decyzji, mimo złożenia w dniu 11 kwietnia 2013 r. wezwania do wykonania wyroku. Prezydent W., odpowiadając na skargę wyjaśnił, że strona została poinformowana o przyczynach nie załatwienia sprawy oraz o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. W związku z powyższym organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważyć należy kwestię dopuszczalności przedmiotowej skargi, stanowiącej zgodnie z jej treścią skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r. Tryb postępowania w tym zakresie uregulowany jest w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), zgodnie z którym, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Powyższe oznacza, iż warunkiem złożenia skargi w trybie art. 154 § 1 ppsa jest pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy, adw. I. R. (pełnomocnik skarżących) 11 kwietnia 2013 r. wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r. Nie ma przy tym znaczenia, że w tej dacie nie upłynął jeszcze termin wyznaczony przez sąd dla organu w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 31/13 . Jedynym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Tym samym stwierdzić należy, iż dochowany został warunek konieczny do złożenia skargi na niewykonanie wyroku Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena, czy Prezydentowi W. można zarzucić niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., w którym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że przewlekłość Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sądowych wynika, że akta administracyjne zostały zwrócone do organu w dniu 22 kwietnia 2013 r. (k. 29 akt o sygn. I SAB/Wa 31/13). Powołując się na piśmiennictwo wskazać należy, iż niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu, ustalonego jak wyżej, wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub czynności. Przy czym podkreślić należy, że tak ustalony termin wyznaczony przez sąd administracyjny jest terminem dodatkowym w stosunku do ustawowego terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i z tego względu nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa (zob. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4. Warszawa 2010r. s. 366). Uwzględniając więc zasadę obliczania terminu wyznaczonego przez sąd do załatwienia sprawy przez organ administracyjny stwierdzić należy, iż organowi w dniu 22 czerwca 2013 r. minął termin do załatwienia sprawy. Nie zakończenie w tym terminie postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznacza, że żądanie skarżących o nałożenie grzywny znajduje materialno-prawną podstawę w art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten umożliwia wniesienie skargi wraz z żądaniem wymierzenia grzywny organowi, który nie wykonuje wyroku sądu, a więc pozostaje w bezczynności po wyroku sądu uwzględniającym skargę na bezczynność lub po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Omawiany przepis ma charakter nie tylko dyscyplinujący, ale i restrykcyjny. Ustawodawca wskazał bowiem wyraźnie, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy, ale już po wniesieniu skargi, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 ppsa). Zgodnie z art. 154 § 6 ppsa sąd administracyjny wymierza grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 r. (M. P. z 2014 r. poz. 146) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3.650, 06 zł. Górną granicą grzywny wymierzonej na podstawie art. 154 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi była w tej sprawie kwota 36 500 zł. Możliwość wymierzenia grzywny w określonym wyżej przedziale pozwala Sądowi na miarkowanie jej wysokości w szczególności w zależności od stopnia winy organu w niewykonaniu wyroku albo nie wydaniu aktu lub nie dokonaniu czynności. Ta zaś po części zależy także od skomplikowania nie tylko stanu faktycznego, ale także prawnego sprawy. Jak wynika z odpowiedzi na skargę i z akt sprawy, a także z akt sprawy I SAB/Wa 31/13 (patrz w tej sprawie uzasadnienie wyroku) , sprawa wynikająca z ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość jest skomplikowana. Ustalając wysokość grzywny Sąd zważył jednak i na fakt, że sprawa odszkodowań za tzw. grunty warszawskie jest bardzo skomplikowana pod względem historycznym, prawnym i finansowym. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wystarczającą grzywną - stanowiącą skutek niewykonania wyroku - będzie grzywna w wysokości [...] zł. Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z jedenastomiesięcznym przekroczeniem terminu wyznaczonego przez Sąd, bezczynność organu po wyroku z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 31/13 nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że jednym z powodów długiego rozpoznawania wniosku w przedmiotowej sprawie była konieczność zgromadzenia archiwalnego materiału dokumentacyjnego, którego poszukiwanie jest wyjątkowo czasochłonne (vide pismo Archiwum Państwowego z dnia 26 sierpnia 2013 r.) oraz okoliczność powszechnie znaną, że powodem wydłużenia terminu załatwienia tego typu spraw jest brak dostatecznych środków finansowych po stronie organu. Okoliczność ta wprawdzie nie może zwalniać organu z wykonania wyroku, ale może być brana pod uwagę przy ocenie charakteru bezprawnego zachowania organu, jeśli relatywnie okres bezczynności organu (brak wykonania wyroku) nie jest zbyt długi. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.