I SA/Wa 459/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 27 stycznia 2023 r. nr 1401-IEE1.711.1.330.2022.3.IB w przedmiocie zwrotu pisma oddala skargę.

Postanowieniem z 27 stycznia 2023 r. nr 1401-IEE1.711.1.330.2022.3.IB, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej jako "Organ") po rozpatrzeniu wniosku K. G. (dalej jako "Skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z 20 grudnia 2022 r. nr 1401-IEE3.711.6.39.2022.2.ŁS, w przedmiocie zwrotu wniesionych przez Skarżącego pism. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniach 23 listopada 2022 r., 24 listopada 2022 r. oraz 8 grudnia 2022 r. Skarżący wniósł do Organu pisma opatrzone datami 7 listopada 2022 r. oraz 21 listopada 2022 r. W treści pism wywiedzione zostały żądania "wydania kserokopii aktów notarialnych" do wskazanych przez Skarżącego sygnatur spraw prowadzonych przez Sąd Rejonowy w [...][....] oraz nieskonkretyzowane żądanie skierowane do Sądu Rejonowego w [...], w którym to został przez Skarżącego przedstawiony przebieg czynności podejmowanych przez sąd i notariusza. Postanowieniem z 20 grudnia 2022 r. Organ, na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2023. poz. 775 ze zm., przywoływanej dalej jako "k.p.a."), zwrócił wniesione przez Skarżącego pisma, uzasadniając przy tym zastosowanie takiej podstawy prawnej dla wydanego aktu. We wniosku z 29 grudnia 2022 r. o ponowne rozpoznanie sprawy, Skarżący nie podniósł nowych okoliczności, wzywając do ponownego rozpatrzenia sprawy przez Organ, załączając w tym celu raz jeszcze ogół nadesłanych dotychczas załączników. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Organ ponownie stwierdził, że podstawę prawną kwestionowanego aktu stanowi art. 66 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu wydanego w dniu 27 stycznia 2023 r. postanowienia nr 1401-IEE1.711.1.330.2022.3.IB przywołana została treść wyżej wymienionego przepisu prawa wraz z fragmentem treści orzeczenia sądu administracyjnego odnoszącego się podań wniesionych do niewłaściwego organu lub sądu powszechnego. Organ wskazał także Skarżącemu sądy do których powinien kierować pisma, zgodnie ze wskazanym w piśmie przez Skarżącego adresem. Skargę na powyższe postanowienie Organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem prawa, a wobec tego o jego uchylenie w całości. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, o czym stanowi art. 151 p.p.s.a. W niniejszej sprawie podstawową kwestią wymagającą rozważenia jest ocena, czy wniesione przez Skarżącego pisma dotyczyły sprawy rozstrzyganej przez organy administracji publicznej na drodze postępowania administracyjnego, czy też, jak ustalił Organ, właściwym do jej załatwienia jest sąd powszechny albo też organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych zawartych w podaniu. Podstawę prawną postanowienia Organu z 27 stycznia 2023 r. utrzymującego w mocy postanowienie własne Organu z 20 grudnia 2022 r., stanowił art. 66 § 3 k.p.a., który określa sposób postępowania z podaniem wniesionym do organu niewłaściwego, gdy organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Wówczas organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu, natomiast sam zwrot podania wnoszącemu następuje w formie postanowienia. Organy administracji publicznej są obowiązane do przestrzegania swojej właściwości, obowiązek ten wynika już z treści zasad postępowania administracyjnego. Zasada legalności wyrażona w art. 6 k.p.a., ma swoje rozwinięcie w art. 19 k.p.a., z którego wynika że organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organy nie mogą zatem rozpoznawać spraw, której istota jako sprawy administracyjnej nie została ustalona w art. 1 ust. 1 i 2 k.p.a., a tym bardziej spraw dla których właściwymi są sądy powszechne albo organy do których podanie winno zostać wniesione jako do organu właściwego. Co więcej naruszenie właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność. Słusznie zatem Organ przyjął, że skoro żądanie Skarżącego odnosi się do "wydania kserokopii aktów notarialnych" przez Sąd Rejonowy w [...][....] oraz bliżej nieustalone żądanie skierowane do Sądu Rejonowego w [...], to jako takie nie podlega załatwieniu jako sprawa administracyjna. Nawet już sama treść wniesionych przez Skarżącego podań pozostawia wątpliwości dotyczące konkretnych żądań, jak również ustalenie wywiedzionego żądania skierowanego wobec Organu. Samo bowiem prawo uzyskania przez Skarżącego "kserokopii aktów notarialnych" nie zostało przez ustawodawcę skonkretyzowane w jakimkolwiek akcie prawnym. Przedstawiony przebieg czynności podejmowanych przez sąd powszechny i notariusza także trudno uznać za jakiekolwiek żądanie. Jeżeli zamiarem Skarżącego było uzyskanie wypisu, odpisu lub wyciągu aktu notarialnego to przepisy regulujące jego uprawnienie zostały ustanowione w rozdziale 9 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1799 t.j., przywoływanej jako "Prawo o notariacie"). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie jest organem właściwym do wydawania wyżej wskazanych wypisów, odpisów lub wyciągów. Pisma wniesione przez Skarżącego zawierały również wymienienie nieprawidłowości zaistniałych, w ocenie Skarżącego, podczas wykonywania czynności notarialnych. Jedynie marginalnie zaznaczyć wypada, że nadzór nad notariatem sprawuje Minister Sprawiedliwości osobiście, za pośrednictwem prezesów sądów apelacyjnych lub sądów okręgowych albo przez wyznaczone osoby, o czym stanowi art. 42 § 1 Prawa o notariacie, brak pośród wymienionych dyrektorów izb administracji skarbowych. Notariusz, posiadający w świetle ustawy Prawo o notariacie status funkcjonariusza publicznego, podlega ponadto odpowiedzialności karnej przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1843 ze zm.) dla takich funkcjonariuszy. Na podstawie treści podań wniesionych przez Skarżącego niemożliwym jednak jest ustalenie w sposób jednoznaczny żądań i zarzutów oraz ich adresata, bądź adresatów. Powyższe wskazuje zatem, że w niniejszej sprawie zachodziła przesłanka z art. 66 § 3 k.p.a. do zwrotu podań, bowiem choć zostały zaadresowane na kopercie, w której zostały wysłane, do Izby Skarbowej, to już w samej treści wskazane zostały sądy powszechne, tj. Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w [...] oraz Sąd Rejonowy IV Wydział Ksiąg Wieczystych w [...][...], jako adresaci owych pism. W ocenie Sądu wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy Skarżącego przy tak postawionych żądaniach jest niemożliwe, to Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i należycie uzasadnił swoje stanowisko odnośnie braku kompetencji do rozstrzygania w niniejszej sprawie. Zaznaczyć przy tym wymaga, że Organ prawidłowo określił podstawę prawną zwrotu pism oraz wskazał sądy do rozpoznania spraw - zgodnie z wynikającym z tych pism zaadresowaniem przez Skarżącego. Kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonego postanowienia Organu z 27 stycznia 2023 r., przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.