I SA/Wa 43/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę.

Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zaskarżoną decyzją z dnia 22 października 2021 r. nr DO-II.7610.296.2021.JL na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania spółki [...] S.A. z siedzibą w W. (Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z 14 lipca 2021 r. nr NWIV.752.11.2.2016. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda Śląski ww. decyzją z 14 lipca 2021 r. na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 146 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29) oraz art. 104 i art. 107 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Skarżącej z 24 stycznia 2006 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego P., w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 98 m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania Skarżącej, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii podzielił ustalenia organu I instancji, że nieruchomość ozn. jako działka nr [...], stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. Co do przesłanki posiadania gruntu przez Skarżącą w dacie 5 grudnia 1990 r. Skarżąca przedłożyła wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. potwierdzający, że na spornej działce nr [...] znajdują się tereny kolejowe oznaczone jako Tk oraz wskazujący Dyrekcję Okręgową [...] jako władającego ww. działką. Ponadto w piśmie z 24 stycznia 2006 r. wskazano, że działka nr [...] stanowi fragment linii kolejowej nr [...] relacji [...] - [...] (rok budowy - 1920). Jednakże pismem z 3 marca 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta P. poinformował, że działka nr [...] stanowi teren po rozebranej linii kolejowej, a przedsiębiorstwo [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu tego gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej oraz nie ponosiło opłat z tego tytułu. W związku z tym pismem z 26 marca 2014 r. Wojewoda Śląski wystąpił do Skarżącej o wyjaśnienie, czy działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturę kolejową, a pismem z 11 czerwca 2021 r. do Prezydenta Miasta P. - wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej o wskazanie i przedłożenie stosownego dokumentu, będącego podstawą wpisu w ewidencji gruntów "Dyrekcji Okręgowej [...]". Prezydent Miasta P., pismem z 28 czerwca 2021 r. nr [...] poinformował, że w wyniku kwerendy dokumentacji dotyczącej tej nieruchomości, stwierdzono brak dokumentu będącego podstawą wpisu "Dyrekcji Okręgowej [...]", jako podmiotu posiadającego tytuł prawny do spornej nieruchomości. Skarżąca nie przedłożyła natomiast dokumentu świadczącego, że działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. Jak wynika z załączonej do akt mapy oraz podglądu na Geoportalu, działka nr [...] nie jest zajęta infrastrukturą kolejową oraz brak jest na niej środków trwałych. Ponadto decyzja Ministra Infrastruktury z 24 marca 2014 r. Nr 3 w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych, nie obejmuje spornej nieruchomości. Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał spełnienia przesłanki posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Skarżącą spornego gruntu. Zatem brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz Skarżącej z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że przedstawiony przez nią materiał dowodowy w postaci: wypisu z rejestru gruntów sporządzonego według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz oświadczenia Skarżącej z 24 stycznia 2006 r. złożonego na okoliczność zajęcia działki nr [...] pod infrastrukturę kolejową jest wystarczający do stwierdzenia, że sporny grunt był w posiadaniu Skarżącej w dniu 5 grudnia 1990 r. Zdaniem Skarżącej, to na organie ciążył obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), w tym zbadania spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując wydane w sprawie decyzje zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 34 i art. 35 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach. Stosownie do treści art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Zgodnie z art. 34 ust. 4 nabycie praw, o którym mowa w ust. 1 i ust. 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Potwierdzenie posiadania przez [...] gruntów, o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. dokonuje się na podstawie co najmniej jednego z dokumentów określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzenia posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach, tj.: 1) odpisu z księgi wieczystej, zaświadczenia z księgi wieczystej zamkniętej lub ze zbioru dokumentów dla nieruchomości, jeżeli treść takiego odpisu lub zaświadczenia świadczy o posiadaniu gruntów przez [...], 2) wypisu z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), 3) wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwo [...], dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem, 4) umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy, 5) decyzji lokalizacyjnej, 6) pozwolenia na budowę, 7) dokumentu poświadczającego fakt ponoszenia przez [...] opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości, 8) innych dokumentów potwierdzających realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczących o poniesieniu przez [...] własnych środków finansowych na finansowanie budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz modernizacji lub likwidacji budynków, innych urządzeń i lokali, w szczególności takich, jak: a) sprawozdania dotyczące finansowania inwestycji, b) decyzje o przekazaniu środków finansowych na inwestycje, c) umowy o współfinansowaniu kosztów inwestycji, d) orzeczenia i protokoły z badania bilansów. Jak wynika z akt sprawy, sporna działka nr działka nr [...] stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i obecnie, własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. W rozpoznawanej sprawie została więc spełniona pierwsza z przesłanek uwłaszczenia, określonych w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". W zakresie zaś drugiej przesłanki, tj. posiadania przez Skarżącą spornej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że Skarżąca nie wykazała posiadania w tej dacie działki nr [...], to jest zajęcia jej pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Organy prawidłowo oceniły, że przedłożona przez skarżącą dokumentacja, to jest wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. i oświadczenie Skarżącej z 24 stycznia 2006 r., złożone na okoliczność zajęcia działki nr [...] pod infrastrukturę kolejową w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 8 ustawy o transporcie kolejowym, nie stanowią dowodu na posiadanie gruntu przez skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. Jak bowiem wynika z pisma Prezydenta Miasta P. z 3 marca 2014 r. nr [...], działka nr [...] stanowi teren po rozebranej linii kolejowej, a Skarżąca nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu tego gruntu w zarząd w formie prawem przewidzianej oraz nie ponosiła opłat z tego tytułu. Ponadto, Wojewoda Śląski pismem z 26 marca 2014 r. wystąpił do Skarżącej o wyjaśnienie, czy działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturę kolejową, a pismem z 11 czerwca 2021 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta P. o wskazanie i przedłożenie dokumentu, będącego podstawą wpisu w ewidencji gruntów "Dyrekcji Okręgowej [...]". W odpowiedzi Prezydent Miasta P., pismem z 28 czerwca 2021 r. nr [...] poinformował, że w wyniku kwerendy dokumentacji dotyczącej tej nieruchomości, stwierdzono brak dokumentu będącego podstawą wpisu "Dyrekcji Okręgowej [...]", jako podmiotu posiadającego tytuł prawny do spornej nieruchomości. Skarżąca nie przedłożyła natomiast dokumentu świadczącego, że działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturę kolejową. Ponadto, z załączonej do akt mapy wynika, że działka nr [...] nie jest zajęta infrastrukturą kolejową oraz brak jest na niej środków trwałych. Również – na co wskazał organ odwoławczy – decyzja Ministra Infrastruktury z 24 marca 2014 r. Nr 3 w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych, nie obejmuje spornej nieruchomości. W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy zasadnie przyjął, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał spełnienia przesłanki posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Skarżącą spornego gruntu Skarbu Państwa. Dlatego brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez Skarżącą z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego tego gruntu na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że organy podjęły prawidłowe działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego spornej nieruchomości na datę 5 grudnia 1990 r. zwracając się do Skarżącej oraz Prezydenta Miasta P. o przedłożenie informacji, czy sporna działka nr [...] jest zajęta pod infrastrukturą kolejową. Skarżąca okoliczności tej nie potwierdziła. Prezydent Miasta P. w powołanych pismach z 3 marca 2014 r. i z 28 czerwca 2021 r. stwierdził, że na spornej działce nie ma infrastruktury kolejowej oraz że brak jest dokumentu będącego podstawą wpisu "Dyrekcji Okręgowej [...]", jako podmiotu posiadającego tytuł prawny do spornej nieruchomości. Nie można zatem czynić organom zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji nie doszło do naruszenia przez organy art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", poprzez odmowę stwierdzenia nabycia przez Skarżącą z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego spornej działki nr [...]. Wydane w sprawie decyzje organów obu instancji odmawiające stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego ww. działki nie naruszają więc prawa. Zasadnie bowiem organy obu instancji przyjęły, że nieprzedłożenie dowodów potwierdzających posiadanie przez Skarżącą w dniu 5 grudnia 1990 r. spornej nieruchomości, przesądziło o braku kumulatywnego spełnienia przesłanek uwłaszczenia wskazanych w art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko (art. 107 § 3 k.p.a.). Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095).