I SA/Wa 364/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - oddala skargę -

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. S., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego od [...] 2003 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta [...] o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego, poczynając od [...] 2003 r. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., na podstawie art. 61a § 1 kpa, odmówił wszczęcia postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Po rozpatrzeniu zażalenia SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, stwierdzając, że decyzją z dnia [...] marca 2003 r., nr [....], uchylono decyzję przyznającą skarżącemu przedmiotowe świadczenie, z uwagi na uzyskanie przez niego prawa do renty z ZUS. Decyzje w sprawie zostały utrzymane w toku instancyjnym przez SKO w [...] (sygn. sprawy [...] i [...]). Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 5 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA 1294/03 i I SA 1295/03, oddalił skargi skarżącego na te decyzje. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 22 września 2004 r., sygn. akt OSK 657/04 i OSK 997/04, oddalił skargi kasacyjne skarżącego od powyższych wyroków. Kolegium uznało, że zachodzi tożsamość obu spraw zainicjowanych wnioskami skarżącego. Jednocześnie wyjaśniło, że tożsamość spraw będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w nie zmienionym stanie faktycznym sprawy. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy. SKO podkreśliło, że strona w złożonym wniosku nie podniosła żadnych nowych okoliczności, które mogłyby być podstawą prowadzenia kolejnego postępowania w tej sprawie. Oznacza to, że nie jest możliwe ponowne prowadzenie postępowania w tej sprawie. Wydanie nowej decyzji w sprawie już uprzednio zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej, samo w sobie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności późniejszego rozstrzygnięcia. Fakt ten czyni niedopuszczalnym wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności, bowiem ponowne rozstrzyganie kwestii rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną prowadziłoby do naruszenia powagi rzeczy osądzanej (res iudicata). Oznacza to, że decyzja wydana w wyniku rozpoznania z wniosku skarżącego byłaby dotknięta kwalifikowaną wadą prawną i z tego powodu podlegałaby stwierdzeniu nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Powołany art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi gwarancję powagi rzeczy osądzonej, zgodnie z którą w tej samej sprawie nie mogą występować w obrocie prawnym równocześnie dwie decyzje administracyjne. W konkluzji SKO stwierdziło, że organ I instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania. Na postanowienie SKO w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. S., podnosząc, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek stały w 2003 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie naruszają przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie SKO w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2017 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty skarżącemu zasiłku stałego od [...] 2003 r. Podstawą odmowy wszczęcia postępowania stanowił przepis art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którymi wskazana w art. 61a § 1 k.p.a. druga – poza brakiem przymiotu strony u osoby żądającej wszczęcia postępowania – przesłanka odmowy wszczęcia postępowania – "z innych uzasadnionych powodów postępowanie nie może być wszczęte" – dotyczy sytuacji, w których sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (W. Chróścielewski: Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postepowania administracyjnego i prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., artykuł ZNSA2011/4/9-25, LEX 135465/4, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011r,. II SA/Ol 89311, LEX nr 1084438). Postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma bowiem charakter procesowy i zamyka stronie drogę do merytorycznego rozstrzygania w przedmiocie żądania. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania uznały fakt, iż w tej samej sprawie toczyło się już postepowanie i kwestia przyznania skarżącemu prawa do zasiłku była już przedmiotem rozpoznania. Niewątpliwie ostateczność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Należy tym samym uznać, że w przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z tożsamością sprawy – dotyczy ona bowiem tego samego podmiotu, jak i przedmiotu, co wydana ww. decyzja Prezydenta. Jakkolwiek rozstrzygnięcie to dotyczyło zasiłku stałego wyrównawczego, a skarżący obecnie domaga się zasiłku stałego, to należy wskazać, iż uchwalona w dniu 12 marca 2004 r. ustawa o pomocy społecznej, która zaczęła obowiązywać od dnia 1 maja 2004 r. wprowadziła pojęcie "zasiłku stałego", zastępując tym samym formę pomocy znaną wcześniej jako "zasiłek stały wyrównawczy". Skoro zatem wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2017 r. był w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego została już wydana w dniu [...] marca 2003 r. decyzja utrzymana w mocy przez SKO w [...], a która następnie była przedmiotem oceny przez sądy administracyjne, to słusznie zatem organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od [...] 2003 r. jest niedopuszczalne i brak jest podstaw do orzekania w tym przedmiocie za następne lata. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Z tych względów, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.