I SA/Wa 334/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia 31 października 2023 r. nr [...].

Zaskarżoną decyzją z 18 grudnia 2023 r., nr KOC/7313/Sr/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, powoływane dalej jako: "Kolegium", "organ" po rozpoznaniu odwołania S. M. od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 31 października 2023 r., nr 3057/SP/2023 odmawiajacej przyznania S. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem R. M., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco : Wnioskiem złożonym w dniu 28 marca 2023 r. S. M. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Zawiadomieniem z 22 maja 2023 r. Prezydent m.st. Warszawy ww. wniosek pozostawił bez rozpoznania w związku z niewywiązaniem się przez wnioskodawcę z obowiązku nałożonego wezwaniem. W dniu 28 czerwca 2023 r. S. M. wystąpił ponownie o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem. Wezwaniem z 29 czerwca 2023 r. organ wezwał wnioskodawcę do dostarczenia brakujących dokumentów. Pismem z 12 lipca 2023 r. wnioskodawca zwrócił się do organu o przedłużenie terminu na uzupełnienie brakujących dokumentów, gdyż średni czas oczekiwania na wydanie zaświadczenia na Ukrainie wynosi 3 tygodnie. Zawiadomieniem z 9 sierpnia 2023 r. Prezydent m.st. Warszawy wniosek złożony 28 czerwca 2023 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pozostawił bez rozpatrzenia. Wnioskiem z 1 września 2023r. wnioskodawca po raz kolejny wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 31 października 2023 r., nr 3057/SP/2023 odmówił przyznania S. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem R. M. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. wskazanie w orzeczeniu właściwej jednostki, iż niepełnosprawność powstała przed 18 rokiem życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Organ stwierdził, że trudno ustalić, iż wnioskodawca zrezygnował z zatrudnienia z powodu opieki nad synem. Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. M. zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, że materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 tj.), powoływanej dalej jako: "ustawa". Organ przytoczył treść art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1b oraz 17 ust. 5 ustawy. Kolegium wyjaśniło, że musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki nad wskazaną w ustawie osobą. Rezygnacja z zatrudnienia i niepodejmowanie tego zatrudnienia następuje na skutek sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą. Organ podał, że S. M. i R. M. są obywatelami Ukrainy, przybyłymi na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. R. M. na podstawie orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z 9 marca 2023 r. został zaliczony do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane do dnia 13 września 2024 r., a ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 27 czerwca 2022 r. Skarżący zamieszkuje wraz z byłą żoną (matką niepełnosprawnego) i niepełnosprawnym synem chorującym na schizofrenię paranoidalną w mieszkaniu wynajętym przez żonę. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego matka nie opiekuje się synem. W okresie od 1 grudnia 2015 r. do 1 września 2023 r. wnioskodawca z tytułu opieki nad synem pobierał ukraińskie świadczenie opiekuńcze. Skarżący sprawuje nadzór nad synem, podaje mu leki oraz posiłki. Z oświadczeń skarżącego oraz załączonej dokumentacji medycznej wynika, że syn zachorował w 2005 r. Natomiast skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej (prowadzenia piekarni/cukierni) w dniu 30 grudnia 2016 r. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie brak jest zatem podstaw do uznania, że niepełnosprawność syna skarżącego i konieczność sprawowania nad nim opieki miała bezpośredni związek z rezygnacją przez skarżącego z działalności zarobkowej. Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu dla osób niepodejmujących zatrudnienia. Pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy potrzebującym tego dzieciom jest powinnością rodziców, co nie jest równoznaczne z niezdolnością tych osób do wykonywania pracy zawodowej. Kolegium zaznaczyło, że pomiędzy sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną a rezygnacją z zatrudnienia musi występować ścisły związek. Brak tego związku, zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, jest bowiem przeszkodą w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie nie wykazano istnienia, przesłanki związku pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad synem, dlatego za prawidłowe organ uznał negatywne rozpatrzenie wniosku przez organ I instancji o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skargę na decyzję SKO w Warszawie z 18 grudnia 2023 r., nr KOC/7313/Sr/23 wniósł S. M. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że jest ojcem niepełnosprawnego - w stopniu znacznym syna R. M. Oświadczył, że na początku choroba syna nie była tak trudna i uciążliwa jak w chwili obecnej. Z tego względu będąc jeszcze na Ukrainie mógł pracować, a syn rozpoczął studia ekonomiczne. Skarżący oświadczył, że w późniejszym okresie choroba zaczęła tak postępować, że zmuszony był zrezygnować z pracy i zająć się opieką nad synem, gdyż jego matka odmówiła pomocy w jego opiece. Wskazał, że wniósł o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, aby choćby na poziomie minimalnym móc utrzymać siebie i syna. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935) dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W związku z faktem, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne strona złożyła przed 31 grudnia 2023 r. stosuje się dotychczasowe przepisy o świadczeniach rodzinnych. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) o świadczeniach rodzinnych, dalej jako : "u.ś.r.". W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przy tym według art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Podkreślić należy, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom rezygnującym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo takim, które takiego zarobkowania nie podejmują z uwagi na konieczność objęcia opieką niepełnosprawnego członka rodziny. Celem tej regulacji jest udzielenie przez państwo pomocy osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie to przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów, względnie potencjonalnego dochodu (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 829/16). Stanowi zatem ekwiwalent zarobków za pracę. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi, który nie może wykonywać pracy z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i traci możliwość zarobkowania. Państwo wspiera w ten sposób tych, którzy obejmując opieką osoby niepełnosprawne, przyjmują na siebie realizację obowiązków spoczywających na państwie (por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt II SA/Po 3/23 i WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Po 3/23). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana podjęciem się sprawowania opieki. Organ jest zobowiązany do ustalenia, czy osoba występująca o świadczenie pielęgnacyjne jest zdolna do pracy, zaś opieka nad osobą niepełnosprawną musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Musi to być stała w sensie trwałości, względnie długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, powtarzalna opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych umożliwiających egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka, zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą opieka jest sprawowana, których bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Po 806/22). Z tego względu oceny zakresu opieki sprawowanej przez wnioskodawcę, uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy każdorazowo dokonywać z uwzględnieniem całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej opieki, w tym m.in. rodzaju jej niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych itp. Należy podkreślić, że fakt rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania powinien być oceniany na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie świadczenia. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla bowiem żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, warunkiem jest jednak, by stan ten w odniesieniu do tego samego niepełnosprawnego i jego opiekuna trwał (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 2799/20). Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie - po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia - wystąpi on o to świadczenie. Dlatego nie ma podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Istotne jest, czy w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego strona spełnia ustawowe przesłanki do jego przyznania (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1939/21). Przyczyną odmowy przyznania żądanego świadczenia w niniejszej sprawie było m.in. ustalenie przez organy obu instancji, że nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy sprawowaniem przez Skarżącego opieki nad niepełnosprawnym synem, a niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia. W ocenie Sądu, analiza uzasadnień rozstrzygnięć organów obu instancji nie pozwala na uznanie, że organy dokonały prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzącej do konkluzji, że nie ma związku pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem, a niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego. Jak już wcześniej wspomniano, świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane na wniosek, zatem od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do jego przyznania wystąpi o przyznanie prawa do tego świadczenia. Z akt sprawy wynika, że syn Skarżącego zachorował w 2003 r. na schizofrenię paranoidalną. Jak oświadczył Skarżący na początku choroba syna nie była tak trudną i uciążliwą jak obecnie. Z tego względu początkowo mógł pracować na Ukrainie, a syn rozpoczął studia ekonomiczne. Skarżący oznajmił, że niepełnosprawność jego syna została stwierdzona w 21 roku jego życia, gdy studiował na Uniwersytecie na Ukrainie. Podał, że działalność gospodarczą rozpoczął na Ukrainie 16 grudnia 2005 r., a zaprzestał jej prowadzenia 30 grudnia 2016 r. Z oświadczenia Skarżącego nr 1 dołączonego do wniosku z 28 czerwca 2023 r. wynika, że niepełnosprawność syna Skarżącego została stwierdzona w 2014 r. na Ukrainie. Skarżący dołączył przetłumaczone przez biegłego przysięgłego orzeczenie oraz Ukraińską Książeczkę Inwalidzką, gdzie jest podana data 22 września 2014 r. jako data stwierdzenia niepełnosprawności syna na Ukrainie. W aktach sprawy znajdują się przetłumaczone przez biegłego przysięgłego: ukraińskie orzeczenie nr [...] Komisji lekarskiej zakładu medycznego w sprawie konieczności stałej opieki innych osób nad osobą niepełnosprawną I lub II grupy wskutek zaburzeń psychicznych z datą ważności do 8 czerwca 2022 r. oraz ukraińskie zaświadczenie do aktu badań Komisji Orzeczeń Medyczno-Socjalnych, w którym stwierdzono niepełnosprawność syna na okres do 1 stycznia 2024 r. Umknęło zatem uwadze organów, że pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności syna Skarżącego zostało wydane na Ukrainie w 2016 r., a zatem orzeczenie wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z 13 września 2022 r., zmienione orzeczeniem z 9 marca 2023 r. jest kolejnym orzeczeniem wydanym w sprawie. Błędne było zatem rozpatrywanie przez organy wniosku Skarżącego z pominięciem złożonych do akt sprawy dokumentów i w oderwaniu od faktów i okoliczności, które miały istotne znaczenie dla sprawy. Z zestawienia daty wydanego na Ukrainie orzeczenia (2016 r.) z datą zaprzestania prowadzenia przez Skarżącego działalności gospodarczej (grudzień 2016 r.) jednoznacznie wynika bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z działalności zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Z tego też względu, Skarżącemu przyznano na Ukrainie od 1 grudnia 2015 r. do 1 września 2023 r. świadczenie opiekuńcze z tytułu sprawowania opieki nad synem będącym osobą z orzeczoną II grupą niepełnoprawności z przyczyn zaburzenia psychicznego. W ocenie Sądu, organy nie zbadały zatem całościowo zebranego w sprawie materiału dowodowego ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że brak jest podstaw do uznania, że niepełnosprawność syna Skarżącego i konieczność sprawowania nad nim opieki nie miała bezpośredniego związku z rezygnacją przez Skarżącego z działalności zarobkowej. Kolegium stwierdziło, że syn skarżącego zachorował w 2005 r. a skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej 30 grudnia 2016 r. Z tego względu uznało, że nie ma bezpośredniego związku między brakiem aktywności zawodowej skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad synem. Organ I instancji stwierdził natomiast, że orzeczenie wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] wyraźnie ustaliło stopień niepełnosprawności na dzień 27 czerwca 2022 r. Z tego względu, trudno ustalić, że Skarżący zrezygnował z zatrudnienia z powodu opieki nad synem. Zdaniem Sądu stanowisko organów w tym zakresie jest błędne. Koniecznym było przy rozpatrywaniu wniosku Skarżącego i jego ocenie uwzględnienie przez organ całokształtu sprawy, a w szczególności okoliczności, że złożony wniosek został poprzedzony złożonym wcześniej wnioskiem na Ukrainie, który został rozpatrzony pozytywnie. Natomiast wystąpienie z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w Polsce wynikało z faktu przybycia Skarżącego razem z synem na terytorium Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy. Zaznaczyć należy, że organy nie dokonały także oceny czy obecnie Skarżący jest zdolny do podjęcia pracy uwzględniając rodzaj choroby, stan zdrowia oraz zakres czynności związanych z opieką nad synem. Rolą organów jest zebranie odpowiedniego materiału dowodowego, jego ocena i ustalenie stanu faktycznego, który dałby odpowiedź na pytanie, czy wykonywane przez Skarżącego czynności związane z opieką nad synem wykluczają możliwość podjęcia przez niego pracy. Organy powinny ocenić, czy Skarżący jest zdolny do pracy i pozostawał w gotowości do jej podjęcia, jednak z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym synem, nie był w stanie tego zrobić. Dopiero w sytuacji ustalenia przez organ, że powód niepodejmowania zatrudnienia byłby inny niż konieczność sprawowania opieki nad synem, rzeczywiście brak byłoby jednej z przesłanek do uzyskania świadczenia. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że stan syna Skarżącego jest ciężki i pogarsza się. Z wydanego przez Miejski Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w W. orzeczenia z 13 września 2022 r., nr [...] wynika, że syn Skarżącego otrzymał stopień niepełnosprawności umiarkowany. Natomiast z wydanego pół roku później tj. 9 marca 2023 r. orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. orzeczenia wynika, że syn posiada znaczny stopień niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wskazać należy, że stan zdrowia syna Skarżącego oraz zakres sprawowanej nad nim opieki wynika także z przeprowadzonych przez organ w dniu 6 kwietnia 2023 r., oraz w dniu 11 września 2023 r. wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w miejscu zamieszkania Skarżącego i syna. Wyjaśnienie zatem okoliczności pozwalających na rozstrzygnięcie kwestii, czy Skarżący jest obecnie zdolny do podjęcia pracy uwzględniając rodzaj choroby, stan zdrowia oraz zakres czynności związanych z opieką nad synem należał do organu. W niniejszej sprawie organy tego rodzaju ustaleń w ogóle nie zrobiły. Uwzględniając stan faktyczny niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że organy nie dokonały właściwej oceny materiału dowodowego, naruszając tym samym podstawowe zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co stanowi o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej. Organy nie zbadały całościowo zebranego materiału dowodowego (dołączonych dokumentów, oświadczeń skarżącego, wywiadów środowiskowych i dokumentacji medycznej), ograniczając się do lakonicznych stwierdzeń, że nie wykazano istnienia przesłanki związku pomiędzy brakiem aktywności zawodowej Skarżącego, a koniecznością sprawowania opieki nad synem. W wydanych decyzjach żaden organ nie odniósł się do indywidualnej sytuacji Skarżącego (przybycie na terytorium RP w związku z wojną na Ukrainie) w szczególności pominięto całkowicie specyfikę i rodzaj choroby stwierdzonej u syna Skarżącego, a także fakt, że pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności syna Skarżącego zostało wydane w 2016 r. na Ukrainie. Ponadto, błędne jest także stanowisko organu I instancji, że data powstania niepełnosprawności u syna Skarżącego stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Rozważania poczynione przez Prezydenta m.st. Warszawy w uzasadnieniu decyzji, odnoszące się do konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 dla postępowań administracyjnych prowadzonych po jego wydaniu, są nieprawidłowe. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, iż w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka negatywna przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16, LEX nr 2169778). W konsekwencji tego, przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla grupy osób których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18 roku życia należy rozpatrywać bez tej przesłanki negatywnej. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko organu I instancji, że data powstania niepełnosprawności u syna Skarżącego stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji weźmie pod uwagę wskazania i wytyczne zawarte przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim organ oceni, czy Skarżący jest zdolny do podjęcia pracy uwzględniając rodzaj choroby, stan zdrowia syna oraz zakres czynności związanych z opieką nad synem. Natomiast, przy ocenie związku przyczynowo-skutkowego organ uwzględni całość akt sprawy i zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również fakt, że Skarżący już wcześniej występował z wnioskiem o przyznanie świadczenia opiekuńczego i wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.