I SA/Wa 308/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. S., A. J.-W., B. J., K. J., M. J., M. J., M. G., M. J. (s. T.), M. J. (s. P.) i W. J. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje skarżącym: M. S., A. J.-W., B. J., K. J., M. J., M. J., M. G., M. J. (s. T.), M. J. (s. P.) i W. J. od Prezydenta [...] sumę pieniężną w kwocie po 500 (pięćset) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza pod Prezydenta [...] na rzecz M. S., A. J.-W., B. J., K. J., M. J., M. J., M. G., M. J. (s. T.), M. J. (s. P.) i W. J. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. J., M. J. (s. P.), M. J. (s. T.), W. J., B. J., K. Jung, Anna J.-W., M. S., M. G. oraz M. A. J. pismem z [...] stycznia 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 725/14. Powyższym wyrokiem Sąd, w uwzględnieniu skargi M. S., M. G. i M. A. J., zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku ww. (oraz pozostałych następców S. J.) z [...] maja 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] ozn. jako "[...]" hip. [...] działka nr [...] – w terminie czterech miesięcy od zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] czerwca 2015 r. Wyrokiem z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 118/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z dnia 20 lutego 2015 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, M. J., M. J. (s. P.), M. J. (s. T.), W. J., B. J., K. J., A. J.-W., M. S., M. G. oraz M. A.J. pismem z [...] grudnia 2016 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do wykonanie prawomocnego wyroku z 20 lutego 2015 r., a następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, w której domagali się: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny; przyznanie na ich rzecz od organu sumy pieniężnej w wymiarze połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. po 20.275,20 złotych na rzecz każdego z nich oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W motywach skarg wskazywali, że choć od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem z 20 lutego 2015 r. upłynął już ponad rok i 7 miesięcy, organ nie podjął w tym czasie stosownych czynności w sprawie. Nie podejmował ich także przez ponad 7 miesięcy po wydaniu wyroku wymierzającego mu z tego tytułu grzywnę. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż w celu ustalenia dokładnej daty pozbawienia możliwości władania nieruchomością, za którą dochodzone jest odszkodowanie, pismem z [...] lutego 2017 r. zwrócił się w tym przedmiocie do Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa w [...] oraz do Agencji Mienia Wojskowego w [...]. Jednocześnie w tym samy dniu poinformował pełnomocnika stron, że ze względu na dużą liczbę spraw nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie, podając że nastąpi to do [...] maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 725/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...]. maja 2013 r. o ustalenie i przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] - w terminie czterech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] czerwca 2015 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] października 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyrok z 18 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 118/16), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od półtora roku pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi grzywny li tylko skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. Trudno przy tym uznać za przekonujący argument o konieczności ustalenia daty utraty faktycznego władania nieruchomością, co stanowi materialnoprawną przesłankę ustalenia odszkodowania określoną w mającym zastosowanie w sprawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami , skoro już przeszło rok temu, organ informował pełnomocnika, iż do rozstrzygnięcia sprawy konieczny jedynie sporządzenie operatu szacunkowego oraz zabezpieczenie środków finansowych na odszkodowanie (vide pismo BGN Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Urzędu [...] z [...] stycznia 2016 r. nr [...]). Takie stanowisko świadczy wszak, iż w ocenie organu zgromadzona w aktach dokumentacja była wystarczająca dla weryfikacji okoliczności utraty możliwości faktycznego władania nieruchomością przez byłego właściciela (jego spadkobierców). W konsekwencji zatem obecne wystąpienia o dodatkowe dokumenty dotyczące tej okoliczności traktować należy, jako czynności pozorne. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku kolejnej grzywny. Uzasadnia także nałożenie nań dodatkowej sankcji w postaci przyznania skarżącym od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej od oczekiwanej przez nich wysokości. Ci bowiem żądali ustalenia jej na poziomie odpowiadającym równowartości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, który to wymiar byłby w ocenie Sądu niewspółmierny do okresu zaistniałej zwłoki w wykonaniu wspomnianego wyroku (wynoszącego 18 miesięcy), jak też okresu jaki upłynął od zwrotu organowi akt po prawomocnym wymierzeniu mu z tego tytułu pierwszej grzywny (7 miesięcy). Za adekwatną w takich okolicznościach faktycznych Sąd uznał natomiast sumę pieniężną w wymiarze po 500 złotych na rzecz każdego ze skarżących (co daje łącznie kwotę 5000 złotych). Ten jej wymiar, w powiązaniu z grzywną w wysokości 3000 złotych winien przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowania z kolejną (trzecią) przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).