I SA/Wa 302/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr 064222682/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę.

Decyzją z 22 sierpnia 2023 r. nr 064222682/GSOL Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy własną decyzję z 27 lipca 2023 r. nr 064222682/GSOL o odmowie przyznania K. M. (dalej również jako "skarżąca") świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym; Wnioskiem z 6 lipca 2023 r. K. M. wystąpiła o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Decyzją z 27 lipca 2023 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia podnosząc, że nie została spełniona przesłanka minimalnego okresu pełnienia funkcji sołtysa przez 8 lat wynikająca z art. 2 ustawy ust. 1 ustawy z 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca podnosząc, że pełniła funkcję sołtysa przez dwie kadencje oraz że to nie ona ustalała terminy wyborów, tylko organy Gminy. Wskazała, że przez lata angażowała się społecznie w pracę na rzecz Gminy. Decyzją z 22 sierpnia 2023 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy własną decyzję z 27 lipca 2023 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ podniósł, że zgodnie z zaświadczeniami Urzędu Miasta i Gminy [...] skarżąca sprawowała funkcję sołtysa w okresie od 20 listopada 2007 r. do 22 listopada 2011 r. oraz od 22 listopada 2011 r. do 12 listopada 2015 r., tj. łącznie przez okres 7 lat 11 miesięcy i 23 dni. Nie spełniła zatem przesłanki wymaganego okresu pełnienia funkcji sołtysa nie mniej niż przez 8 lat i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. M. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja odmawiająca przyznania wnioskowanego świadczenia jest niesprawiedliwa. Skarżąca podniosła, że funkcję sołtysa pełniła przez dwie pełne kadencje w pełni angażując się w tym czasie w liczne działania na rzecz Gminy. To Burmistrz ustalał terminy wyborów sołtysów, a skarżąca nie miała wpływu na okres trwania kadencji. Zdaniem skarżącej, zawarty w ustawie wymóg dodatkowego warunku pełnienia funkcji sołtysa przez minimum 8 lat automatycznie kasuje wielu sołtysom drugą kadencję. Podkreśliła, że pełnienie przez nią funkcji przez dwie pełne kadencje powinno wystarczyć do przyznania wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. z 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 26 maja 2023 r.". Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat oraz 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. W ocenie Sądu, treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że uzyskanie przewidzianego w nim świadczenia uwarunkowane jest łącznym spełnieniem wymienionych w nim przesłanek: tj. uzyskaniem wskazanego w nim wieku, a także pełnienia funkcji przez co najmniej dwie kadencje - przy jednoczesnym zastrzeżeniu minimalnego okresu pełnienia tej funkcji ustalonego na 8 lat. Użyte przez ustawodawcę w treści art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy sformułowanie "przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat" nie pozostawia w tym zakresie pola do dokonywania jakiejkolwiek innej interpretacji. Wymogi dwuletniej kadencji oraz okresu pełnienia funkcji sołtysa przez nie mniej niż 8 lat nie zostały, w założeniu ustawodawcy, ustanowione w formie alternatywy, tj. że dla przyznania wnioskowanego świadczenia wystarczy spełnienie jednego z tych wymogów. Gdyby bowiem taki był zamysł ustawodawcy omawiany przepis zawierałby przy stanowieniu warunków przyznania przedmiotowego świadczenia spójnik "lub", co w tym przypadku jednak nie ma miejsca. W tej sytuacji podniesiona w skardze argumentacja nie mogła odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. To bowiem, że na skutek ukształtowanych przesłanek nabycia prawa do świadczenia nie wszyscy sołtysi pełniący funkcję przez dwie kadencje to świadczenie otrzymają, nie może, w ocenie Sądu, zostać ocenione jako niedopuszczalne różnicowanie ich sytuacji prawnej na gruncie konstytucyjnego systemu wartości. Wprowadzając do systemu prawnego tego rodzaju świadczenie o charakterze socjalnym ustawodawca miał bowiem pewien margines swobody w kształtowaniu kręgu podmiotowego jego beneficjentów. Na marginesie Sąd zauważa, że w pierwotnym projekcie ustawy z dnia 26 maja 2023 r. wymóg dotyczący minimalnego okresu pełnienia funkcji sołtysa wynosić miał 10 lat (por. rządowy projektu ustawy - druk nr 3128, Prace Sejmu IX kadencji). W uzasadnieniu powyższego projektu jako istotne kryterium przyznania przedmiotowego świadczenia akcentowano nie tyle liczbę kadencji, co okres pełnienia funkcji sołtysa wskazując, że "Wychodząc naprzeciw zdiagnozowanym niedostatkom aktualnego stanu prawnego, projekt ustawy ma na celu przyznanie waloryzowanego świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, zwanego dalej "świadczeniem", w wysokości 300 złotych miesięcznie dla tych sołtysów, którzy, ze względu na okres pełnienia tej funkcji szczególnie zasłużyli się społeczności lokalnej. Za okres ten w projekcie przyjęto wymóg pełnienia funkcji sołtysa przez co najmniej 10 lat." Podsumowując, skoro warunkiem przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia jest, poza wymogiem osiągnięcia odpowiedniego wieku i sprawowania urzędu sołtysa przez dwie kadencje, dopełnienie wymogu łącznego pełnienia tej funkcji przez co najmniej osiem lat, a pozostaje bezsporne, że w niniejszej sprawie tego ostatniego warunku skarżąca nie spełniła, to decyzja o odmowie przyznania z tego powodu świadczenia odpowiada prawu, co czyni skargę niezasadną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634) orzekł jak w sentencji.