I SA/Wa 2766/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Monika Sawa (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, , po rozpoznaniu na w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. B. i A. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 71/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz W. B. i A. K. sumę pieniężną po 1000 (tysiąc) złotych dla każdej z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. B. i A. K. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W. B. i A. K. (Skarżące), reprezentowane przez adwokata J. G., pismem z [...] listopada 2020 r. (data wpływu do Sądu [...] grudnia 2020 r.), wystąpiły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 71/16. Skarżące wyjaśniły że [...] maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 71/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną hip. jako "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo wezwania organu pismem z [...] września 2020 r. do wykonania powyższego wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego Skarżące wniosły o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." oraz o przyznanie na rzecz Skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jednocześnie wniosły o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej Skarżące wskazały, że przewidziana w art. 154 § 7 P.p.s.a. suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Sumie tej przyświeca jeszcze jeden cel, a mianowicie przyznanie jej ma uświadomić Skarżącym, że nie są one bezbronne, że Sąd widzi wszelkie dolegliwości i niedostatki, jakich one doznają na skutek długotrwałego prowadzenia ich sprawy i że obejmuje Skarżące swoją ochroną. Ponadto Skarżące wniosek o przyznanie sumy pieniężnej uzasadniły swoim zaawansowanym wiekiem (odpowiednio [...] i [...] lat). W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 71/16, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z [...] lutego 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną hip. jako "[...]", w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] sierpnia 2016 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął [...] grudnia 2016 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżące do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już grzywnę, tj. wyrokiem z 28 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1342/17 w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 19 maja 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszym wyrokiem wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 71/16, ma charakter rażącego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej Sąd, oceniając charakter bezczynności Prezydenta, wziął pod uwagę czas przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, zapadły uprzednio w sprawie wyrok w przedmiocie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, a w rezultacie nierespektowanie orzeczeń sądu. W ocenie Sądu, zasadne również jest przyznanie każdej ze Skarżących od organu sumy pieniężnej w kwocie po 1000 (tysiąc) złotych, stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a., zwłaszcza gdy stwierdzono, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. Instytucja sumy pieniężnej przyznawanej stronie od organu, ma za cel przeciwdziałanie bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania. Jej celem jest zdyscyplinowanie organu do załatwienia sprawy oraz dodatkowa gwarancja terminowego załatwienia sprawy, przy wzmocnieniu ochrony interesów strony skarżącej. Przewidziana w art. 149 § 2 P.p.s.a. suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Pełni bowiem również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za długie oczekiwanie na zakończenie jego sprawy. Sąd uwzględnił, że z uwagi na bezczynność organu Skarżące do chwili obecnej nie uzyskały rozstrzygnięcia w sprawie wszczętej w 2015 r. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżących o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz każdej ze Skarżących kwotę po 1000 (tysiąc) złotych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę [...] złotych tytułem uiszczonego wpisu i [...] złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.