I SA/Wa 2680/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Asesor WSA Anna Fyda - Kawula po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz K. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z [...] września 2021 r., nr [...], Minister Rozwoju, Pracy i Technologii, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] w [...], uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z [...] kwietnia 1980 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Naczelnik Miasta [...] i Gminy [...] decyzją z [...] kwietnia 1980 r., nr [...], wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. 1974 r., Nr 10, poz.64), orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, obręb [...], [...], stanowiącej własność Z. G.. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wywłaszczeniowej wystąpiła Z. G.. Decyzją z [...] grudnia 2000 r., nr [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji wywłaszczeniowej, którą następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzją z [...] maja 2001 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...] - z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2001 r., nr [...] – utrzymaną w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] kwietnia 2002 r., nr [...] - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, uznając że kwestionowana decyzja Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z [...] kwietnia 1980 r., nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. Prawomocnym wyrokiem z 28 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 865/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] kwietnia 2002 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] października 2001 r., nr [...]. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...], stwierdził nieważność ww. decyzji Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z [...] kwietnia 1980 r. Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołanie złożył [...] Park Narodowy w [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...] września 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z [...] kwietnia 1980 r. W uzasadnieniu Minister wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do uznania, iż decyzja Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z [...] kwietnia 1980 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o powierzchni [...] m2, obręb [...],[...], stanowiącej własność Z. G., jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Wskazał również, że w trakcie postępowania nie stwierdzono, aby ww. decyzja z [...] kwietnia 1980 r. naruszała pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. Na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. S., zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. obrazę przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że występujący w sprawie stan faktyczny nie wyczerpuje znamion rażącego naruszenia prawa w odniesieniu do decyzji Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z [...] kwietnia 1980 r., nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, obręb [...],[...] i poprzedzającego go postępowania administracyjnego, 2. art. 3 ust. 1 i art. 11 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przez przyjęcie, że wywłaszczana nieruchomość położona w [...], oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, obręb [...], ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna była na cele ochrony przyrody, 3. art. 21 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez brak wysłuchania biegłego podczas rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej oraz poprzez dopuszczenie na okoliczność wartości wywłaszczanej nieruchomości jako dowodu nieprzewidzianego przez prawo elaboratu szacunkowego sporządzonego przez osobę nie będącą biegłym i działającą na zlecenie wnioskodawcy wywłaszczenia, a nie organu administracji, 4. art. 21 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez wydanie decyzji bez oceny całokształtu okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenia, czy objęta wnioskiem nieruchomość jest wnioskodawcy rzeczywiście niezbędna na cele, dla których wywłaszczenie jest według ustawy dopuszczalne, 5. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego w zakresie okoliczności, o których mowa wyżej, 6. art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. poprzez działanie organu administracji poza granicami prawa, 7. art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przez Ministra oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 865/06. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga jest zasadna - aczkolwiek zupełnie z innych przyczyn, niż podnoszone przez skarżącą. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2018 r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta [...] i Gminy [...] z [...] kwietnia 1980 r., nr [...], orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Państwa na cele ochrony przyrody nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, obręb [...], [...], stanowiącej własność Z. G.. [...] w [...] skierował do organu I instancji odwołanie od powyższej decyzji. W merytorycznym odwołaniu [...] w [...] podniósł szereg zarzutów odnośnie decyzji organu I instancji. Odwołanie obejmuje 40 stron, poza tym załączono do niego 4 załączniki. Na 41 stronie odwołania znajduje się wydruk imienia i nazwiska pełnomocnika [...] w [...] - radcy prawnego L. P.. Brakuje jednak własnoręcznego podpisu pełnomocnika - co oznacza, że odwołanie nie zostało podpisane. Zatem wniesienie przez [...] w [...] niepodpisanego odwołania i nieskorzystanie przez Wojewodę [...] z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 132 k.p.a. oraz przekazanie tego środka odwoławczego ówczesnemu Ministrowi Inwestycji i Rozwoju obligowało Ministra do podjęcia działań w trybie art. 64 § 2 k.p.a. - organ odwoławczy winien wezwać stronę do podpisania odwołania. Dopiero po uzupełnieniu powyższego braku, organ odwoławczy był władny merytorycznie rozpatrzyć odwołanie. Prowadzenie natomiast postępowania bez wezwania do usunięcia braku podpisu, względnie w sytuacji, gdy braki odwołania nie zostały uzupełnione, oznacza wadliwość postępowania i to w postaci kwalifikowanej. W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z działaniem organu odwoławczego "z urzędu", co narusza zasadę skargowości (art. 127 § 1 k.p.a.). Powyższa okoliczność spowodowała - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - nieważność zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Pogląd ten jest akceptowany tak w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie - zob. Piotr Przybysz Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005 r. str. 338 oraz powołane tam orzecznictwo, w tym wyrok NSA z 15 września 2000 r., sygn. III SA 417/00, LEX nr 47217. Stwierdzone uchybienie czyni przedwczesną ocenę zarzutów ujętych w skardze. Rozpoznając ponownie sprawę Minister Rozwoju i Technologii uwzględni powyższe stanowisko i podejmie czynności w celu uzupełnienia braków formalnych odwołania. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.