Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wa 2640/20

Wyrok WSA w Warszawie z 2 marca 2021 r., I SA/Wa 2640/20

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
2 marca 2021
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) sędzia WSA Bożena Marciniak asesor WSA Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium/organ") decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. R., od decyzji Burmistrza Miasta [...] (dalej jako "Burmistrz/organ I instancji") z [...] lipca 2020 r., nr [...] odmawiającej L. R. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad B. R. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, przedstawiając w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu [...] czerwca 2020 r. do Burmistrza Miasta [...] wpłynął wniosek L. R., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem B. R.. Do wniosku zostało dołączone: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] kwietnia 2019 r., z którego wynika, że B. R. został zaliczony do grona osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w [...] z [...] marca 2019 r. o waloryzacji emerytury L. R. oraz dokumentacja medyczna dotycząca stanu zdrowia B. R.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Burmistrz Miasta [...] decyzją z [...] lipca 2020 r., nr [...] odmówił L. R. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad B. R.. Jako podstawę prawną odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia organ I instancji wskazał przepisy art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 oraz ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej jako "ustawa") i wyjaśnił, że w orzeczeniu o niepełnosprawności z [...] kwietnia 2019 r. nie została ustalona data powstania niepełnosprawności B. R. oraz, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury. Od decyzji tej odwołanie, z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła L. R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wyrażając niezadowolenie z wydanej decyzji, zarzucając, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, art. 17 ust. 1b ustawy bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawna ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Odwołująca się wyjaśniła również, że wydana decyzja organ I instancji jest dla niej niekorzystna, bowiem wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jest wyższa niż przysługująca jej emerytura. Odwołująca podniosła, że w dacie złożenia wniosku mogła dokonać wyboru przysługującego jej świadczenia, a z treści jej oświadczenia wynika jednoznacznie intencja wyboru świadczenia pielęgnacyjnego jako korzystniejszego oraz świadomość konieczności zaprzestania pobierania świadczenia dotychczasowego. Rozpoznając złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Odnosząc się do kwestii niepełnienia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w przepisie art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy, Kolegium przyznało rację L. R., wskazując na przywołany w odwołaniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W ocenie Kolegium, posłużenie się przez Trybunał techniką "wyroku zakresowego" lub "wyroku interpretacyjnego" powoduje, że nawet przy stwierdzeniu niekonstytucyjności lub nielegalności przepisu w sensie formalnym pozostaje on w systemie prawa, uchylana jest natomiast zawarta w nim norma prawna w określonym zakresie przedmiotowym lub podmiotowym. Innymi słowy zostaje ustanowiony powszechnie obowiązujący zakaz "odczytania" i stosowania przepisu w sposób sprzeczny z dyspozycją orzeczenia. Kolegium podniosło także, że interpretacja przepisu art. 17 ust. 1b ustawy w powołanym brzmieniu w świetle powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, była przedmiotem licznych wyroków wydawanych przez sądy administracyjne, przywołując przykładowe orzeczenia wydane w analogicznych sprawach. Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że organ I instancji błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy. Skoro bowiem art. 17 ust. 1b ustawy utracił moc prawną w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, to brak określenia daty powstania niepełnosprawności u B. R., nie może stanowić, zdaniem Kolegium, przeszkody do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego L.R., jako osobie sprawującej nad nim opiekę. Niemiej jednak, zdaniem Kolegium, należy mieć na uwadze literalne brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowe go, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Kolegium wskazało przy tym, iż L. R. jest osoba pobierającą świadczenie emerytalne z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kolegium uznało zatem, że skoro L. R. ma ustalone prawo do emerytury, co jest w niniejszej sprawie okolicznością bezsporna, to stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjnej jej nie przysługuję. Zdaniem Kolegium, analizowany przepis jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości i co istotne nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. Za słusznością takiego stanowiska przemawia również, w ocenie Kolegium, poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w wyrokach z: 27 maja 2020 r., sygn. akt 2375/19; 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/2020; 10 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 134/18; 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2950/15; oraz 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3269/15, zgodnie z którym art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, wprost wyłącza prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom sprawującym opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które mają już przyznane prawo do emerytury. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie umożliwiają, przy przyznawaniu świadczeń rodzinnych, dokonywania miarkowania, czy też uwzględniania szczególnej sytuacji finansowej bądź rodzinnej osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, zakładając, że nie jest możliwy zbieg świadczenia emerytalnego i świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z cytowanym przez Kolegium orzecznictwem, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom, mającym ustalone prawo do emerytury, nie narusza zasady równości, o której mowa w Konstytucji RP. Samo bowiem zróżnicowanie pobieranej emerytury i świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na jego wysokość nie oznacza naruszenia zasady równości. Kolegium wyjaśniło także, stosownie do treści art. 27 ust. 5 ustawy, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Kolegium podniosło, że zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Powyższy wybór można zrealizować przez złożenie do organu emerytalno-rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury (art. 103 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r.). Z kolei zawieszenie prawa do emerytury możliwe jest na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. W ocenie Kolegium, L.R. nie podjęła przed organem emerytalno-rentowych stosowanych czynności mających na celu zawieszenie prawa do emerytury, a tym samym nie uzyskała decyzji o wstrzymaniu wypłaty świadczenia emerytalnego. Powyższe znalazło potwierdzenie w realiach niniejszej sprawy, ponieważ L. R. nie dołączyła żadnego dowodu potwierdzającego zawieszenie prawa do emerytury oraz decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, które mogłyby potwierdzać, że ustała negatywna przesłanka określona w art. 17 ust.5 pkt 1 lit. a ustawy. Z tych względów Kolegium uznało, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana w świetle wskazanych wyżej przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że organ I instancji w sposób prawidłowy odmówił L.R. przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego też, decyzją z [...] września 2020 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję Kolegium z [...] stycznia 2020 r. wywiodła L. R., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji Kolegium skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, polegającą na pominięciu celów tejże i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Kolegium z [...] września 2020 r oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z [...] lipca 2020 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sformułowano w skardze wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi podniesiono, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19), że poprzestanie na wykładni językowej normy zawartej w dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy może prowadzić do wniosku, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo emerytury, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do emerytury. Dlatego też w judykaturze wskazuje się w takiej sytuacji na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Zróżnicowanie bowiem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne stało by sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy prawidłowo zinterpretowany powinien znaleźć zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że pozbawia ją przysługującego z mocy art. 17 ust. 1 ustawy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Skarżąca wskazała także, że Trybunał Konstytucyjny stoi konsekwentnie na stanowisku, iż obowiązkiem ustawodawcy jest stanowienie prawa, które będzie urzeczywistniało zasadę sprawiedliwości społecznej (orzeczenie TK z 25 lutego 1997 r., sygn. K 21/95, OTK ZU nr 1/1997, poz. 7). W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ nie sprzeciwił się wnioskowi skarżącej o rozpatrzenie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie wykazała, że zaskarżona decyzja Kolegium nie narusza obowiązującego prawa. Niesporny w realiach niniejszej sprawy jest brak dookreślenia w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności daty jej powstania u B. R. – nie może stanowić zdaniem Sądu – w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 – przeszkody do przyznania L.R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jako osobie sprawującej nad nim (B. R.) opiekę. Sąd orzekający w pełni aprobuje stanowisko organu w tym zakresie bez potrzeby szerszego odnoszenia się do tej kwestii. W rozpoznawanej sprawie, istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy na przeszkodzie przyznaniu L. R. przedmiotowego świadczenia stoi dyspozycja przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, a mówiąc bardziej precyzyjnie czy możliwym jest przyznanie jej wnioskowanego świadczenia w wysokości różnicy pobieranej emerytury, a wysokości obecnego świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazać należy, że w myśl art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie natomiast do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W tym zakresie podzielić należy jednak stanowisko Kolegium, że analizowany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy - jako norma bezwzględnie obowiązująca - nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. W szczególności w aktualnym stanie prawnym brak jest przepisu prawa, który regulowałby kwestię przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stanowiącego różnicę między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieraną emeryturą. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie jest kwestionowane, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem oraz równocześnie ma ustalone prawo do emerytury. Ta okoliczność faktyczna, tj. pobieranie emerytury, zdaniem Sądu, stanowi negatywną przesłankę przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Pomimo tego, że skarżąca może mieć uzasadnione poczucie krzywdy i niesprawiedliwości, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Sądowi z urzędu znane są przy tym rozbieżne poglądy wyrażone w orzeczeniach sądów administracyjnych co do wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Pierwszy z tych poglądów wyraża stanowisko, że ustalenie wobec opiekuna osoby niepełnosprawnej prawa do emerytury, wyklucza przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 216/15, oraz wyroki NSA: z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2950/15, i z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1831/15, CBOSA). Druga, linia orzecznicza sądów opowiada się za tezą, że narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie (wyroki NSA: z 28 czerwca 2019 r., I OSK 757/19, z 8 stycznia 2020 r., I OSK 2392/19, oraz z 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1546/19, CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela jednak pogląd, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy okoliczność, jaką jest ustalone dla opiekuna osoby niepełnosprawnej prawo do emerytury, uniemożliwia przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w jakiejkolwiek części. Analizowany przepis jest bowiem sformułowany w sposób jasny i co zostało już podniesione - nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. Ponadto, Sąd chciałby zwrócić uwagę na jeszcze jedną okoliczność, a mianowicie taką, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy przysługuje wymienionym w tym przepisie podmiotom z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie tym osobom straty finansowe, jakie ponoszą w związku z rezygnacją z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. Skarżąca uzyskuje natomiast dochód w rozumieniu art. 3 pkt 24 lit. d ustawy. Zgodnie z tą definicją oznacza to uzyskanie zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. W ocenie Sądu nie można zatem uznać, że sytuacja skarżącej jest podobna do warunków osób, które zrezygnowały z zatrudnienia lub nie podejmują zatrudnienia. Osoby te, odmiennie od skarżącej, nie posiadają żadnych dochodów. Tak więc okoliczność, że świadczenie pielęgnacyjne jest wyższe aniżeli emerytura nie oznacza, że zostały naruszone w tym zakresie normy prawne, w tym konstytucyjne. Uzyskiwanie przez skarżącą dochodu, jakim jest emerytura, nie daje możliwości zrównania jej sytuacji z sytuacją osób, które nie otrzymują dochodu. Wsparciem, na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy, ustawodawca objął osoby, które nie uzyskują dochodu. Wskazuje to na rozwiązania systemowe i określony, przyjęty przez ustawodawcę model przyznawania świadczeń rodzinnych. Państwo w swojej polityce społecznej zapewnia osobom niepełnosprawnym pomoc w zabezpieczaniu egzystencji, obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo, a rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 67, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Nie oznacza to jednak, że każda prośba o pomoc powinna być zaspokojona. Państwo może określać warunki udzielania pomocy rodzinom, w tym przesłanki odmowy udzielenia pomocy. Tym bardziej jest to pogląd uzasadniony, gdy uwzględni się okoliczność, że środki przeznaczane na ten cel powinny być racjonalnie wydatkowe z uwagi na ich ograniczoną ilość – z reguły mniejszą niż zakres pomocy, o który zwracają się obywatele. Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja Kolegium została wydane na skutek prawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Przeprowadzone w sprawie postępowanie było natomiast zgodne z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko. Zaskarżona decyzja odpowiadają zatem prawu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do treści art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 grudnia 2020
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Bożena Marciniak Dorota Apostolidis Łukasz Trochym /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny