I SA/Wa 2517/14

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości postanawia odmówić przyznania M. M. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W następstwie skargi wniesionej do Sądu M. M. przesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a dochodem rodziny są emerytury małżonków w wysokości [...] zł (mąż) i [...] zł (skarżąca). Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek dodała, że nie stać jej na opłacenie wpisu, gdyż ona i mąż przewlekle chorują, i ponoszą z tego tytułu koszty na zakup leków w wysokości [...] zł, ponadto ponoszą koszty w postaci zakupu żywności – [...] zł, opłacenie gazu w całym sezonie grzewczym – [...] zł, opłacenie energii elektrycznej – [...] zł, wody – [...] zł, komunikacji –[...] zł, środków czystości [...] zł, telefonu komórkowego i internetu –[...] zł, zakupu ubrań – [...] zł, abonamentu tv – [...] zł, radia – [...] zł, wydatki na wywóz śmieci – [...] zł, i na kulturę [...] zł. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie posiada oszczędności, żyje na bieżąco z emerytury, ona i mąż są w podeszłym wieku. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez wnioskodawczynię wpisu od skargi z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł – por. § 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Jednak podkreślić należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższą opłatą. Podkreślenia wymaga również to, że konieczność opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego, jak również obowiązek ich uiszczenia będzie rozłożony w czasie. Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy przyjmuje się, że powinno on być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem sytuacji wnioskodawczyni należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że jej sytuacja majątkowa jest właśnie taka i że jest ona osobą na tyle ubogą, że należy uwzględnić jej żądanie. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca i jej mąż mają zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również co miesiąc rodzina ma do dyspozycji kwotę około [...] zł. Mimo, iż skarżąca wykazała, że co miesiąc ponosi wydatki w wysokości około [...] zł, to jednak nadal zachowuje płynność finansową. Nie można zatem obiektywnie stwierdzić, że M. M. nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych z których najwyższa kwota to 200 zł. Jak wskazano już wcześniej koszty sądowe nie są płatne jednorazowo, ale są rozłożone w czasie w całym toku postępowania, co również zmniejsza ich dolegliwość dla stron. Reasumując sytuacja majątkowa M. M. nie daje podstaw do zwolnienia jej z kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.