I SA/Wa 2502/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) sędzia WSA Jolanta Dargas sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 23 sierpnia 2022 r. nr DO-II.7610.595.2019.JL w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę.

W skardze na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej jako organ/minister) z dnia 23 sierpnia 2022 r. znak: DO-I.7610.595.2019.JL utrzymującą w mocy decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 września 2021 r. znak DO- II.7610.595.2019.KC stwierdzającą, że decyzja Wojewody Łódzkiego (dalej jako wojewoda) z dnia 2 czerwca 2004r. znak: SP.V./GN.IV.7224/2/1655a/99/MS została wydana z naruszeniem prawa, [...] SA w [...] (dalej jako skarżąca/spółka/[...]) zarzuciła ministrowi naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa poprzez uznanie, iż decyzja Wojewody [...] z dnia 2 czerwca 2004r. znak: SP.V./GN.IV.7224/2/1655a/99/MS rażąco narusza prawo tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 2021 r., poz. 146), w sytuacji, kiedy ww decyzja wojewody w dacie jej orzekania została wydana zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym nieruchomości, i uzyskała walor prawomocności. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 23 sierpnia 2022 r. znak: DO-II.7610.595.2019.JL i utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 września 2021 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że z wnioskiem o uwłaszczenie wystąpiła już w 1999r., wówczas w księdze wieczystej Skarb Państwa wpisany był jako właściciel nieruchomości a przy tym na ww nieruchomości usytuowana jest linia kolejowa nr [...] [...] - [...], która jest linią państwowego znaczenia — na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 569) — wydanego w wyniku delegacji ustawowej na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 86, poz. 789, z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana w trybie nadzoru decyzja zapadła m.in. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm., dalej jako ustawa). Stwierdzała ona nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Ww przepis zawarty w art. 34 ww. ustawy stanowi, że grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich. Stwierdzając nabycie ww prawa użytkowania wieczystego z naruszeniem prawa organ podał, że sporna nieruchomość w istotnej z punktu widzenia dacie (tj. 5 grudnia 1990r.) nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Minister przywołał w tym zakresie wiążącą i prawomocną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 12 czerwca 2014 r. nr [...], wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2635/14 i oddalający skargę kasacyjną [...] - wyrok NSA z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2317/15. Organ wskazał ponadto, że prawo własności Gminy Miasta [...] do nieruchomości oznaczonej jako (podzielone w 2007r.) działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] potwierdza treść księgi wieczystej nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji minister podał przy tym, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowo-administracyjnym uwłaszczenie [...] dokonywane w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" nie może odnosić się do mienia podlegającego komunalizacji z mocy prawa, tj. mienia komunalizowanego na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Mienie to bowiem stało się własnością gmin już w dacie 27 maja 1990 r., a sama okoliczność wydania deklaratoryjnej decyzji komunalizacyjnej po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej pozostaje bez wpływu na ocenę spełnienia przesłanki własności Skarbu Państwa, bowiem decyzja taka potwierdza jedynie stan prawny, który zaistniał w dniu 27 maja 1990 r. (minister przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt K 30/03, Legalis 69002, wyroki NSA z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1926/11, z dnia 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1475/11 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1788/16; publ. CBOSA). W ocenie Sądu argumentacja organu i dokonana przez ministra wykładnia przywołanych wyżej przepisów nie narusza prawa, w tym art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że w sprawie nie doszło do stwierdzenia nieważności decyzji wojewody z 2004r. a jedynie organ uznał, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Wbrew zarzutom skargi (zawartym w jej uzasadnieniu) nie ma więc podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491). Ww ustawa znowelizowała art. 156 § 2 kpa czyniąc niedopuszczalnym stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej - o ile od jej doręczenia upłynęło 10 lat, co minister w kontrolowanej sprawie uwzględnił. Zaskarżona decyzja ministra nie eliminuje uwłaszczeniowej decyzji wojewody z obrotu, a zatem zarzuty [...] w tym zakresie pozostają chybione. Chybione są też zarzuty co do tego, że deklaratoryjna decyzja komunalizacyjna nie kreuje prawa "wstecz" a więc z datą 27 maja 1990r. W sprawach związanych z komunalizacją nie budzi wątpliwości, że skutek prawny zmiany właściciela mienia państwowego nastąpił z mocy samego prawa w dniu 27 maja 1990r. W dacie wydawania kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji uwłaszczeniowej wojewody z 2004r. (a dotyczącej stanu prawnego określanego na 5 grudnia 1990r. ze skutkiem na 27 października 2000r.) sporna nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, a zatem niezasadne było uznanie, że w stosunku do niej zaistniały przesłanki z art. 34 ustawy. I jakkolwiek istotnie, w dacie decyzji wojewody, tj. 2 czerwca 2004r. decyzja komunalizacyjna nie funkcjonowała w obrocie, to jednak finalnie, jej skutek – następujący z mocy samego prawa, nie może być zignorowany, co znalazło wyraz w zaskarżonej decyzji nadzorczej. Trzeba w tym zakresie podkreślić, że komunalizacja mienia Skarbu Państwa była zjawiskiem powszechnie znanym, a organem orzekającym w tym przedmiocie jest w I instancji wojewoda, a więc ten sam organ, który orzekał w 2004r. w kontrolowanej w ramach nadzoru sprawie. Ponad dekadę od daty mającej z mocy samego prawa komunalizacji, wojewoda powinien był mieć na uwadze, że jego wieloletnia bezczynność w sprawie komunalizacji może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcia w innych sprawach dotyczących mienia Skarbu Państwa. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).