Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wa 2501/23

I SA/Wa 2501/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-03-22

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
22 marca 2024
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Durzyńska, asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant: specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. K., T. J., A. J., A. S., J. S. i J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 października 2023 r. nr DNI.rn.625.59.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 października 2023 r., znak sprawy: DNI.rn.625.59.2023, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej k.p.a., po rozpoznaniu wniosku M. K. i T. J., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 marca 2023 r., znak: DNI.rn.625.13.2023, utrzymano tę decyzję w mocy. Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący. J. J., pismem z 28 listopada 2013 r., wystąpiła o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949r" [...], w przedmiocie przejęcia nieruchomości ziemskich [...] i [...] pod nr [...], pow. [...], objęte Iwh nr [...], Iwh nr [...], Iwh nr [...] - ks. grunt, kat. [...] oraz Iwh nr [...] ks. grunt, dla gm. kat. [...] przy Sądzie Grodzkim w [...] o obszarze 52,8544 ha, w powiecie [...], stanowiące własność spadkobierców po E. S. - na własność Skarbu Państwa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 13 lipca 2021 r., znak: GZ.rn.625.492.2013, w punkcie 1-szym stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 r. [...], w części w jakiej orzekł o parcelach opisanych w ks. gr. gm. kat. [...] pod Iwh [...]: pgr [...]; opisanych w ks. gr. gm. kat. [...] pod Iwh [...]: pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...] (w granicach obecnej działki ewidencyjnej nr [...]), pgr [...], pgr [...], pgr [...] (w granicach obecnych działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]), pgr [...], pgr [...]; opisanych w ks. gr. gm. kat. [...] pod Iwh [...]: pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...] i pgr [...]; w punkcie 2-gim stwierdził, że zarządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 r. [...], wydane zostało z naruszeniem prawa w części w jakiej orzekł o parcelach opisanych w ks. gr. gm. kat. [...] pod Iwh [...]: pb [...], pb [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...]; opisanych w ks. gr. gm. kat. [...] pod Iwh [...]: pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...] (w granicach obecnej działki ewidencyjnej nr [...]), pgr [...], pgr [...] (w granicach obecnej działki ewidencyjnej nr [...]), pgr [...], pgr [...], pgr [...], pb [...], pb [...], pb [...], pb [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...]; opisanych w ks. gr. gm. kat. [...] pod Iwh [...]: pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...], pgr [...] i pgr [...]- lecz nie stwierdził nieważności tego zarządzenia z powodu wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych; w punkcie 3-cim odmówił stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 r. [...], w pozostałym zakresie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł Skarb Państwa - Starosta [...] w części, tj. w zakresie w jakim Minister stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 15 marca 1949 r., odnośnie parcel: pgr [...], pgr [...], pgr [...] (w granicach obecnych działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]), pgr [...] i pgr [...], o których mowa w punkcie 1-szym decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 października 2022r., sygn. akt I SA/Wa 2239/21, uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 lipca 2021 r. w zaskarżonej części. Sąd nakazał ponownie wyjaśnić i ocenić: 1) jakim poszczególnym obecnym działkom ewidencyjnym odpowiadają poszczególne dawne pgr: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]oraz nr [...]; 2) czy od dnia doręczenia zarządzenia z dnia 15 marca 1949 r. upłynęło trzydzieści lat, przyjmując, że "doręczenie decyzji" może być rozumiane także jako jej wprowadzenie do obrotu prawnego poprzez jej upublicznienie na zewnątrz aparatu pomocniczego organu administracji państwowej oraz 3) ewentualnie w przypadku, gdy nie będzie możliwe ustalenie, czy nastąpił upływ trzydziestu lat od doręczenia zarządzenia z dnia 15 marca 1949 r.), czy kwestionowane zarządzenie wywołało nieodwracalne skutki prawne. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia 27 marca 2023 r" znak: DNI.rn.625.13.2023, umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 r., [...], w części w jakiej orzekł o parcelach opisanych w ks. gr.gm. kat. [...] pod Iwh [...]: pgr [...], pgr [...], pgr [...] (w granicach obecnych działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]), pgr [...] oraz pgr [...]. M. K. i T. J., wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ rozpoznając sprawę wskazał, że z dniem 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491). Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. W tej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi miał na uwadze zapadłe w trakcie postępowania orzeczenie sądu administracyjnego, którym z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej P.p.s.a., był związany. W pierwszej kolejności organ zobowiązany został do wyjaśnienia i oceny, jakim poszczególnym obecnym działkom ewidencyjnym odpowiadają poszczególne dawne pgr: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]. W decyzji z dnia 27 marca 2023 r., wskazano, że w aktach sprawy znajduje się sporządzona przez geodetę uprawnionego A. W. opinia geodezyjna oraz mapy poglądowe. Porównanie wymienionych map obrazuje położenie dawnych parcel katastralnych w granicach obecnych działek ewidencyjnych: parcela katastralna nr [...], stanowi obecnie część działki ewidencyjnej nr [...]; parcela katastralna nr [...], stanowi obecnie część działki ewidencyjnej nr [...]; parcela katastralna nr [...], stanowi obecnie części działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz całe działki ewidencyjne: nr [...], nr [...]; parcela katastralna nr [...], stanowi obecnie części działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...]; parcela katastralna nr [...], stanowi obecnie części działek ewidencyjnych: nr [...], nr [...], [...]. Sąd zobowiązał również orzekający w sprawie organ administracji do wyjaśnienia i oceny, czy od dnia doręczenia zarządzenia z dnia 15 marca 1949 r. upłynęło trzydzieści lat, przyjmując, że "doręczenie decyzji" może być rozumiane także jako jej wprowadzenie do obrotu prawnego poprzez jej upublicznienie na zewnątrz aparatu pomocniczego organu administracji państwowej. Określenie daty doręczenia napotykać musi trudności spowodowane obiektywną przeszkodą, jaką jest znaczny upływ czasu. Od wydania kwestionowanego zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 r., [...] minęło kilkadziesiąt lat. W tym czasie zmieniały się: ustrój organów władzy publicznej, kompetencje i struktura organizacyjna urzędów, podział administracyjny kraju, a także sposób funkcjonowania i zakres działania archiwów państwowych. Wymienione okoliczności sprzyjały rozproszeniu lub zaginięciu dokumentacji. Ponadto tylko część dokumentów urzędowych ma wartość historyczną i jest przechowywana wieczyście, pozostałe materiały po upływie określonego czasu podlegają natomiast zniszczeniu (brakowaniu). Przepis art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej nie wskazuje komu miało być doręczone orzeczenie czy stronie czy innemu podmiotowi zainteresowanemu. Nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych. Jednak to, że dziś nie można wykazać za pomocą dokumentów, że doręczenie nastąpiło i miało miejsce określonego dnia, nie pozwala na zanegowanie faktu doręczenia decyzji, tym bardziej że decyzja ta została wprowadzona do obrotu prawnego i wykonana. Świadczy o tym datowany na dzień 19 kwietnia 1949 r., [...], wniosek Starostwa Powiatowego [...] do Sądu Grodzkiego w [...] (zarejestrowany został w Sądzie pod znakiem DZ.KW.Nr [...]). Dotyczy on wpisu własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w miejsce F. z [...] S., O. S., A. S., Z. S., R. S. i J. S.. Jest w nim mowa, że wpis ten dokonuje się m.in. w związku z wydanym zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 r., [...], które również zostało złożone do Sądu, co wynika z pisma zastępczego złożonego w aktach Kw nr [...]. Ponadto w treści wniosku znajduje się informacja, że o jego złożeniu zawiadamia się m.in. wyżej wymienionych dotychczasowych właścicieli, co potwierdzone zostało rozdzielnikiem oraz znajdującą się przy nim odręcznie napisaną informacją: "dowody doręczeń przy kw. nr [...]". Wnioski takie złożone zostały do wszystkich ksiąg hipotecznych dotyczących spornej nieruchomości, a po ich rozpoznaniu Sąd Grodzki w [...] wydał postanowienia z dnia 13 maja 1949 r., na mocy których jako właściciel ujawniony został Skarb Państwa. W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dokumenty te dowodzą, że z całą pewnością doszło do doręczenia decyzji, rozumianego jako jej wprowadzenie do obrotu prawnego poprzez jej upublicznienie na zewnątrz organu administracji państwowej. Wbrew wywodom pełnomocnika adw. J. F., w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 75 § 1 kpa za dowód może służyć wszystko o ile jest zgodne z prawem. Poza tym organ stosując zasady logicznego rozumowania może określony wniosek wyprowadzić z innego dowodu. Z tych względów organ uznał, że doręczenie wspomnianego orzeczenia nastąpiło nie później niż w dniu 22 kwietnia 1949 r. (data umieszczona na prezentacie przy wniosku Starostwa Powiatowego [...] do Sądu Grodzkiego w [...]). Organ na podstawie art. 61 § 3 kpa ustalił datę wszczęcia postępowania na 2 grudnia 2013 r. (por. prezentata wpływu na wniosku) i ten dzień uznał za dzień wszczęcia postępowania. Skoro wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 r., nastąpiło po upływie 30 lat od doręczenia kwestionowanego orzeczenia, to w badanej sprawie będzie miał zastosowanie art 158 § 3 k.p.a., w myśl którego, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 Kpa, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Przywołany przepis ma zastosowanie również w sprawach zakończonych ostateczną decyzją przed dniem 16 września 2021 r. Jest to data wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491), jeżeli po tym dniu decyzja została uchylona i wskutek tego postępowanie nieważnościowe stało się ponownie postępowaniem w toku. Wobec powyższego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć (art. 105 § 1 Kpa). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli Skarżący M. K., T. J., A. J., A. S., J. S., J. S., zaskarżając decyzję w całości, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją poprzedzającą. Nadto wnieśli o zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1/ rażące naruszenie art. 7 k.p.a., art. 7b k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 a § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2021 r., poz. 1491 (dalej również jako: " k.p.a. z 2021 roku") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., a to poprzez: zaniechanie wyczerpującego zebrania, zbadania i całościowej oceny materiału dowodowego sprawy, i wydanie decyzji umarzającej postępowanie w oparciu o całkowicie błędne i kontrfaktyczne ustalenia oraz domniemania organu nie mające podstaw w faktach; bezpodstawne powoływanie się na fakt, iż rzekomo dowody doręczenia w sprawie uległy zniszczeniu, podczas gdy akta sprawy zakończonej wydaniem Zarządzenia zachowały się zatem brak jest podstaw dla twierdzenia o zaginięciu samych dowodów doręczenia zarządzenia stronom; rażąco nieprawidłową ocenę jakoby w niniejszej sprawie możliwe było ustalenie, że nastąpił upływ 30 lat od dnia doręczenia zarządzenia, podczas gdy ustalenie takie nie wynika z żadnych dostępnych w sprawie dowodów, co doprowadziło organ także do rażącego naruszenia art, 153 p.p.s.a. - tj. do nie wykonania wiążących organ w niniejszej sprawie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z 10.10.2022 roku, I SA/Wa 2239/21; zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, mimo iż zakończenie sprawy wydaniem decyzji umarzającej wymagało szczególnie wnikliwego ustalenia, czy zachodzą obligatoryjne przesłanki w tym zakresie, czego organ nie uczynił, poprzestając na nie popartych dowodami domniemaniach; zaniechanie dokładnego ustalenia (pomimo wiążących zaleceń Sądu w tym zakresie) powierzchni obecnych działek ewidencyjnych, które tylko w części pokrywają się z dawnymi parcelami katastralnymi poprzedników prawnych Skarżących, tj. poprzestanie na wskazaniu, że dawne parcele katastralne będące przedmiotem zaskarżonej decyzji stanowią część obecnych działek ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], bez konkretnego sprecyzowania w jakim zakresie powierzchniowym części te pokrywają się z dawnymi parcelami katastralnymi, co uniemożliwia precyzyjne stwierdzenie w jaki zakresie kontrolowane zarządzenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa; brak skierowania jakiegokolwiek zapytania do właściwego Wydziału Ksiąg Wieczystych o wgląd do kw nr [...]. oraz zaniechanie dokonania ustaleń czy faktycznie we wskazanej w zaskarżonej decyzji księdze wieczystej znajdują się dowody doręczenia pomimo, iż organ w zaskarżonej decyzji opiera wniosek o doręczeniu zarządzenia na adnotacjach na wniosku Starostwa Powiatowego [...] do Sądu Grodzkiego w [...] z dnia 19.04.1949 roku, które odsyłają do rzekomo istniejących "dowodów doręczeń przy kw nr [...], a księgi wieczyste są archiwizowane bezterminowo, co stanowi rażące zaniechanie w gromadzeniu materiału dowodowego oraz wyciąganie wniosków bez zbadania istoty sprawy! oparcie wniosku o rzekomym doręczeniu zarządzenia ponad 30 lat przed wszczęciem postępowania nadzorczego wyłącznie na arbitralnym domniemaniu, podczas gdy wytyczne WSA w Warszawie zobowiązywały MSWiA jako organ nadzorczy do skontrolowania czy jest możliwe ustalenie faktu i daty doręczenia zarządzenia ponad 30 lat od wszczęcia postępowania nadzorczego; bezrefleksyjne podtrzymanie błędnych ustaleń kontrolowanej decyzji poprzedzającej, w tym pobieżną i arbitralną, a w konsekwencji całkowicie błędną ocenę w zakresie rzekomego "doręczenia zarządzenia rozumianego przez organ II instancji jako "wprowadzenie do obrotu zarządzenia, tj złożenie go w sadzie wieczystoksięgowym, podczas gdy "wprowadzenie do obrotu" zarządzenia nie jest przesłanką umorzenia w myśl art. 2 ust. 2 k.p.a. i nie można takiego ewentualnego wprowadzenia do obrotu utożsamiać z doręczeniem czy ogłoszeniem w rozumieniu poprzednio obowiązujących przepisów procedury administracyjnej; kwestia doręczenia nie została w ogóle przez organ I instancji zbadana, przy tym w decyzji pierwszo - instancyjnej przyznano wprost, że w aktach nie zachowały się potwierdzenia doręczeń ani zwrotne potwierdzenia odbioru doręczenia przedmiotowego zarządzenia, a zaskarżona decyzja fakt ten potwierdziła; niedostrzeżenie licznych naruszeń, jakich dopuścił się Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (także jako "MBiRW'" lub "Minister") przy wydawaniu decyzji pierwszoinstancyjnej, brak jakiegokolwiek odniesienia się przez Ministra do większości zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (z 15 zarzutów postawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zajął stanowisko, a to i tak bardzo pobieżne i zdawkowo, zaledwie w zakresie zarzutu ad. pkt 1 i 5 wniosku, pozostawiając pozostałe bez stanowiska organu; 2/ rażące naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (w związku z w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.), poprzez: sformułowanie uzasadnienia w sposób niezgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., tj. oparcie się w nim na arbitralnych stwierdzeniach i niczym niepopartych ocenach co do stanu faktycznego sprawy oraz dowolnych domniemaniach, pomimo możliwości i obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających czynione ustalenia - np. poprzez zbadanie księgi wieczystej nr "[...]" wspomnianej w zaskarżonej decyzji (str. 6); oparcie rozstrzygnięcia o pozaustawowe przesłanki umorzenia - jak "wprowadzenie do obrotu prawnego zamiast ustawowej przesłanki doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia, rozumianego jako wywieszenie na tablicy ogłoszeń, zgodnie z ówczesną procedurą administracyjną, na co brak jakichkolwiek dowodów w niniejszej sprawie; zaniechanie realizacji w uzasadnieniu zasady wyjaśniania, i sformułowanie go w sposób podważający zasadę zaufania do organów administracji publicznej, podczas gdy tak sformułowane uzasadnienie wskazuje wyraźnie, iż podstawowe okoliczności sprawy nie zostały zbadane, a tym samym decyzja nie poddaje się kontroli instancyjnej, w szczególności, spośród 15 zarzutów postawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zajął jakiekolwiek stanowisko, choć błędne i zdawkowo uzasadnione jedynie w stosunku do dwóch zarzutów (ad. pkt 1 i 5 wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), pozostawiając pozostałe bez rozpoznania; 3/ rażące naruszenie art. 2 ust, 2 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku w zw. z art. 81 a § 1 k.p.a. , a to poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy oczywiście błędnej decyzji poprzedzającej, umarzającej z mocy prawa postępowania w sprawie, podczas gdy brak było przesłanek faktycznych do zastosowania art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy; zaakceptowanie (poprzez utrzymanie w mocy decyzji poprzedzającej) umorzenia postępowania, mimo iż brak było podstaw do uznania, że doszło do spełnienia ustawowego wymogu "doręczenia lub ogłoszenia decyzji", które miałoby rzekomo warunkować jego zastosowanie, albowiem organ nie posiada zwrotnego potwierdzenia odbioru zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 roku, znak: [...], co przyznał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sam organ, podczas gdy zgodnie z art. 81 a § 1 k.p.a. niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść stron postępowania; absurdalną wykładnię art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. przyjmującą, iż umorzenie postępowania nadzorczego na jego mocy jest dopuszczalne jeżeli doszło do doręczenia kontrolowanego orzeczenia "innemu podmiotowi zainteresowanemu - tj. podmiotowi nie znanemu procedurze administracyjnej, a nie stronie postępowania, podczas gdy celowościowa wykładnia tego przepisu nakazują wykładnię przyjmującą, iż oczywiście przesłanką umorzenia jest jedynie doręczenie w rozumieniu przepisów procedury administracyjnej stornie postępowania a nie jakiemukolwiek podmiotowi jak np. sąd wieczystoksięgowy; błędną wykładnię, wprowadzającą pozaprawną przesłankę umorzenia w postaci "wprowadzenia orzeczenia do obrotu w miejsce przesłanki doręczenia, co doprowadziło do wydanie decyzji na podstawie przesłanki nie znanej ustawie, co jest niedopuszczalne zwłaszcza w świetle restrykcyjnego charakteru przepisu - wkraczającego istotnie w prawo własności obywatela oraz prawo do odszkodowania za mienie bezprawnie przejęte o znacznej wartości, jego błędne zastosowanie, mimo iż w braku potwierdzenia ww. przesłanki doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia,. niemożliwe i tym samym niedopuszczalne było stwierdzenie upływu 30 lat pomiędzy doręczeniem lub ogłoszeniem przedmiotowego. zarządzenia a datą złożenia wniosku o stwierdzenie jego nieważności przez śp. zmarłą J. J. w dniu [...] listopada 2013 toku, co naruszyło także wiążące organ wytyczne Sadu; jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, jakoby czynniki utrudniające dowodzenie - jak upływ czasu oraz "zaginięcie i rozproszenie dokumentacji" (co organ wyraźnie przyznaje) miałoby dopuszczać złagodzenie wymogów w zakresie wykazywania przesłanek umorzenia na gruncie art. 2 ust 2 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku, podczas gdy takie złagodzenie wymogów dowodowych nie wynika z żadnego przepisu prawa przepisu prawa oraz narusza standardy państwa prawa i powołane dalej przepisy Konstytucji R.P: jego błędną wykładnię, polegającą na nie podważeniu błędnych ustaleń organu I instancji, jakoby datę doręczenia i datę ogłoszenia zarządzenia dla potrzeb zastosowania tego przepisu można stosować wymiennie, niezależnie od trybu postępowania w sprawie zakończonej badanym w postępowaniu nadzorczym orzeczeniem; 4/ naruszenie att. 153 p.p.s.a. poprzez nie wykonanie wiążących organ w niniejszej sprawie wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wytoku z dnia 10.10.2022 roku, I SA/Wa 2239/21 — str. 13, tj. zaniechanie wyjaśnienia czy zarządzenie w kontrolowanej przez Sąd części wywołało nieodwracalne skutki prawne; 5/ naruszenie art, 153 p.p.s.a. poprzez arbitralne i zdawkowe rozstrzygnięcie problemu prawnego, który zasygnalizował WSA w wyroku I SA/Wa 2239/21 co do kwestii czy dopuszczalne jest umorzenie postępowania w badanym zakresie skoro w dacie wejścia w życie art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku postępowanie co do wszystkich działek było zakończone decyzją ostateczną z dnia 13.07.2021 roku, 6/ naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. i art. 105 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zakończenie niniejszego postępowania umorzeniem (w oparciu o domniemane a nie stwierdzone przesłanki) zamiast zakończenia przez organ sprawy wydaniem merytorycznej decyzji podczas gdy umorzenie postępowania administracyjnego jest wyjątkiem od ogólnej zasady załatwiania sprawy administracyjnej wydaniem decyzji merytorycznej, a wyjątków zgodnie z generalną regułą exceptiones non sunt extendendae nie można interpretować rozszerzające; 7/ naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 158 § 2 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę orzeczenia I instancji i całkowite pominięcie ww. przepisów, tj. wbrew zasadzie uwzględniania słusznego interesu strony, zaniechanie wydania decyzji o tzw. słabszym skutku tj. stwierdzającej wydanie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 roku, znak: [...] z naruszeniem prawa, podczas gdy gdyby nawet uznać za prawidłowe stanowisko organu co do konieczności umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanego zarządzenia (o silniejszym skutku), to organ miał obowiązek kontynuować postępowanie w sprawie stwierdzenia wydania przedmiotowego zarządzenia z naruszeniem prawa (o słabszym skutku), co wynikało także z wiążących organ wytycznych Sądu; 8/ naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 1 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku w związku z art. 2 Konstytucji RP z 1997 roku poprzez pominięcie ww. przepisów i ich błędne niezastosowanie w niniejszej sprawie, a także brak jakiegokolwiek rozpatrzenia analogicznego zarzutu zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; zaniechanie dokonania prokonstytucyjnej wykładni przepisów nowelizacji k.p.a. z 2021 roku,podczas gdy: z porównania treści art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku i art. 2 ust. 1 tej nowelizacji wynika, że ustawodawca miał na celu niedopuszczenie do wydawania w przypadkach objętych dyspozycją ww. art. 2 ust. 2 decyzji stwierdzającej nieważność kontrolowanych w postępowaniu nadzorczym decyzji, nie zaś decyzji stwierdzającej jej wydanie z naruszeniem prawa, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a.; art. 2 ust. 2 i art. 2 ust. 1 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku zostały wprowadzone do porządku prawnego w tym samym czasie i obowiązują od tej samej daty, tj. od dnia 16 września 2021 roku (tj. 8 lat ) po wszczęciu przedmiotowego postępowania) zatem nie ma podstaw do wyłączania stosowania jednego z tych przepisów; konieczne było dokonanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zestawienia i porównania treści art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku przy uwzględnieniu art. 2 Konstytucji RP, w tym zwłaszcza zasady ochrony interesów będących w toku i zaufania obywateli do Państwa, co prowadzi do wniosku, iż organ prowadzący postępowanie nadzorcze ma obowiązek wypowiedzieć się w formie decyzji w zakresie wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem prawa (co do słabszego skutku), poprzez wydanie decyzji z art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 156 § 2 (znowelizowanego) k.p.a., tj. o decyzji o tzw. słabszym skutku; zaniechanie rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wskazanego przez WSA w wiążących wytycznych co do konieczności ustalenia wpływu faktu, iż w dacie wejścia w życie nowelizacji tj. 16.09.2021 roku, postępowanie było w całości zakończone decyzją ostateczną z 13.07.2021 roku, zatem konieczność wąskiej wykładni wyklucza możliwość umorzenia na podstawie art. 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. z 2021 roku; 9/ rażące naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2, art. 32 ust 1, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 77 ust 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem Skarżących o stwierdzenie nieważności mimo braku ku temu podstaw prawnych albowiem przepisy art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zmianie stanowiące, że do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się jej przepisy oraz, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji, ale po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie nowej ustawy umarza się z mocy prawa nie stanowi konsekwencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 roku, P 46/13 i jest niezgodny z Konstytucją RP, a mianowicie narusza rażąco następujące przepisy Konstytucji RP; art. 2 Konstytucji RP przez to, że narusza zasady pewności prawa i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, w szczególności należytego formułowania przepisów przejściowych nowych ustaw (prawidłowej legislacji) oraz narusza zasadę ochrony interesów w toku; art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że narusza zasadę równości obywateli i jednakowego traktowania podmiotów prawa (a więc osób, które w tym samym czasie złożyły wniosek nieważnościowy i część z nich uzyskała decyzje korzystne, albowiem ich sprawy zostały rozpoznane w jednomiesięcznym lub dwumiesięcznym terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a., a pozostałe osoby zostały poszkodowane wyłącznie z uwagi dłuższe procedowanie w ich sprawach, niejednokrotnie w związku z opieszałością organów administracji publicznej i przewlekłością postępowań tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, która nota bene została wszczęta w dniu 28 listopada 2013 roku); art, 45 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że narusza przysługujące każdemu obywatelowi prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd; art. 64 ust. 2 Konstytucji RP przez to, że narusza nałożony na ustawodawcę obowiązek powstrzymywania się od przyjmowania regulacji, które mogłyby pozbawić ochrony lub ograniczyć ochronę własności i inne prawa majątkowe oraz prawo do sądu; art. 77 ust. 2 Konstytucji RP przez to, że narusza prawo obywateli do otwartej drogi sądowej i dochodzenia naruszonych wolności lub praw, w tym w szczególności prawa do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona obywatelowi (w tym przypadku wnioskodawczyniom) przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej; art. 78 Konstytucji RP przez to, że narusza prawo obywateli do, co do zasady, dwuinstancyjnego postępowania i możliwości zaskarżania przez obywateli decyzji wydanych przez organ I instancji i tym samym narusza prawo obywateli do poddania kontroli merytorycznej decyzji wydanej przez organ I instancji przez organ odwoławczy; co ostatnio, dodatkowo i wyraźnie potwierdził Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim wniosku do TK (znak: IV.7004.24.2021.MC) z dnia 28 grudnia 2021 roku.; 10/ rażące naruszenie art. 6 k.p.a. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasada zaufania do władzy publicznej), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów) oraz art. 7a § 1 k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony) i 81a § 1 k.p.a. (zasada rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony) a także oparcie się przy wydawaniu azskarżonej decyzji na oczywiście niezgodnych z Konstytucją RP przepisach postępowania administracyjnego; zastosowanie w niniejszej sprawie nowych przepisów, które zaskoczyły Skarżące i automatycznie pozbawiły je możliwości dostosowania się do zmienionych regulacji i podjęcia swobodnej, przemyślanej decyzji co do dalszego postępowania w sprawie; wydanie decyzji w oparciu o przesłanki pozaustawowe: przesłanka wprowadzenia decyzji do obrotu" w miejsce przesłanki doręczenia lub ogłoszenia; brak merytorycznego wyjaśnienia sprawy przez organ oraz brak poczynienia jakichkolwiek istotnych ustaleń w sprawie; rozstrzygnięcie na niekorzyść stron postępowania tj. Skarżących wątpliwości do stanu faktycznego dotyczącej in concreto braku pewności co do skutecznego doręczenia zarządzenia i daty potencjalnego doręczenia; apriorycznie przyjęte, bezzasadne przyjęcie przez organ, że: ""doręczenie decyzji" moje być rozumiane także jako jej wprowadzenie do obrotu prawnego poprzez jej upublicznienie na zewnątrz aparatu pomocniczego organu administracji państwowej’* podczas gdy takowy pogląd nie znajduje swojego uzasadnienia ani w doktrynie, ani w orzecznictwie, a zgodnie z art. 109 § 1 k.p.a. co do zasady decyzję doręcza się stronom na piśmie; uzasadnienie zaskarżonej decyzji z pominięciem przepisów o rozstrzyganiu wszelkich wątpliwości na korzyść strony, a więc kwestii braku dowodu doręczenia lub ogłoszenia zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 roku, znak: [...] oraz co do wykładni przepisów nowelizacji k.p.a. z 2021 roku, które w sposób ewidentny naruszają zasady pewności prawa i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, ochrony interesów w toku oraz prawa do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona obywatelowi przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej; 11/ naruszenie art. 5 ust. 1 (zasada niedyskryminacji) oraz art. 6 ust. 1 (zasada proporcjonalności) Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej z dnia 29 września 2011 roku, (Dz. U. UE C 285/03) poprzez zróżnicowanie osób znajdujących się w tożsamej sytuacji prawnej i analogicznej sytuacji faktycznej (a więc osób, które w tym samym czasie złożyły wniosek nieważnościowy i część z nich, których sprawę organ rozstrzygnął w rozsądnym terminie, uzyskała decyzje korzystne, a pozostałe osoby, w tym Skarżący, których sprawy nie zostały rozstrzygnięte w wynikającym z art. 35 k.p.a. terminie, uzyskała niekorzystne rozstrzygnięcia); 12/ rażące naruszenie art. 35 k.p.a. i 36 k.p.a. polegające na zbyt długotrwałym prowadzeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, skutkującym wejściem w życie niekonstytucyjnej nowelizacji k.p.a. z 2021 roku co stanowi o rażącym naruszeniu prawa przez organ, który swoim zaniechaniem wyrządził szkodę w majątku Skarżących (art. 77 ust. 2 Konstytucji), należy podkreślić, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zastało wszczęte w 2013 roku czyli ponad 10 lat temu; 13/ naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ sprawy w sposób wszechstronny i zgodnie z tzw. zasadą proporcjonalności (wyrażoną w art. 7 k.p.a. i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP; 14/ rażące naruszenie art. 6 k.pa. (zasada praworządności), art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasada zaufania do władzy publicznej), art. 11 kp.a. (zasada przekonywania) w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów) oraz w zw. z art. 160 kp.a. (względnie art. 417 [1] § 2 kc.) i att. 77 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji i a to poprzez: oparcie się przy wydawaniu Zaskarżonej Decyzji na oczywiście niezgodnych z Konstytucją RP przepisach postępowania administracyjnego; wydanie decyzji w oparciu o przesłanki pozaustawowe: przesłanka "wprowadzenia decyzji do obrotu" w miejsce przesłanki doręczenia lub ogłoszenia; zastosowanie w niniejszej sprawie nowych przepisów, które zaskoczyły Skarżące i automatycznie pozbawiły je możliwości dostosowania się do zmienionych regulacji i podjęcia decyzji co do dalszego postępowania w sprawie; brak merytorycznego wyjaśnienia sprawy przez organ oraz brak poczynienia jakichkolwiek istotnych ustaleń w sprawie; pominięcie oceny wskazywanych we wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 roku i dalszych pismach Skarżących rażących naruszeń prawa co do stanu prawnego jak i stanu faktycznego sprawy, wobec ich potwierdzenia w materiale dowodowym; bezprawne zamknięcie drogi sądowej Skarżącym do dochodzenia naprawienia szkody spowodowanej bezprawiem władzy publicznej; 15/ naruszenie postanowień Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez w/w w pkt 14 czynności i zaniechania, podczas gdy, zgodnie z brzmieniem sporządzonej do niniejszego dokumentu preambuły KPP jest dodatkowym potwierdzeniem praw wynikających z Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a zgodnie z art. 17 KPP: "(...) każda osoba ma prawo do władania, używania, dysponowania i przekazania w drodze spadku swego mienia nabytego zgodnie z prawem. Nikt nie może być pozbawiony swego mienia, chyba że w interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, zą uczciwym odszkodowaniem wypłaconym we właściwym terminie(...). " 16/ rażące naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie poprzez umorzenie niniejszego postępowania, podczas gdy. Organ nie potwierdził w sposób niebudzący wątpliwości zaistnienia przesłanki "wszczęcia postępowania po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji", co miał obowiązek uczynić biorąc pod uwagę doniosłość dla stron tak wydanego rozstrzygnięcia formalnego; 17/ rażące naruszenie zasad intertemporalnych: lex retro non agit oraz tempus regit actum mających fundamentalne znaczenie dla całego systemu prawnego i art. 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 3 k.p.a. (w obowiązującym od dnia 16 września 2021 roku brzmieniu) oraz art. 2 ust. 2 Nowelizacji k.p.a. z 2021 roku, które to przepisy weszły w życie 8 lat po wszczęciu przez ówczesną wnioskodawczynię śp. zmarłą J. J. wnioskiem z dnia 28 listopada 2013 roku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 marca 1949 roku tj.; o zasadności zastosowania w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia dyspozycji z art. 3 k.c. świadczy jednolita w tym względzie linia orzecznicza; która jednoznacznie dopuszcza możliwość stosowania wynikającej z literalnego brzmienia art. 3 k.c. zasady niedziałania prawa wstecz również w prawie administracyjnym. Wniesiono o uchylenie decyzji i zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491), dalej "kpa", która w art. 1 zmieniła art. 156 § 2 kpa. Zgodnie z obecnie obowiązującą treścią tego przepisu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ustawa ta, do art. 158 dodała również § 3, zgodnie z którym, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że po upływie ww. terminów nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, a postępowanie wszczęte winno być umorzone. Jak wynika z uzasadnienia do omawianej ustawy ma ona na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w dniu 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. P 46/13, w którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści powołanego orzeczenia wynika, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednocześnie podniósł, że "brak wyłączenia dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z przyczyny (wady) określonej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. po znacznym upływie czasu, skutkuje destabilizacją porządku prawnego, jeśli decyzją przyznano stronie ekspektatywę nabycia prawa, z której zamierza ona skorzystać". W tym kontekście Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ustawodawca, określając przesłanki stwierdzania nieważności decyzji oraz zakres ich zastosowania, powinien brać pod uwagę wszystkie zasady mieszczące się w klauzuli państwa prawnego, przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP, a odstępstwa od zasady trwałości decyzji ostatecznej (do których trzeba zaliczyć możliwość stwierdzenia nieważności decyzji) nie powinny naruszać wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Trybunał zaakcentował także, że żadna z zasad, które w analizowanym przypadku są konkurencyjne, nie ma charakteru absolutnego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. Niezbędne jest zatem ustanowienie odpowiednich granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Taka pozorność występowałaby nie tylko, jeżeli ustawodawca nie przewidywałby ograniczeń wzruszalności ostatecznych decyzji, ale również jeżeli ograniczenia te nie byłyby wystarczające dla zachowania zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać, nieograniczoną terminem, możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę. Z tego powodu ustawodawca wprowadził cezurę czasową uniemożliwiającą wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło 30 lat. Jest to okres skorelowany z przewidzianym w kodeksie cywilnym terminem zasiedzenia nieruchomości w złej wierze. Ograniczenia czasowe muszą istnieć ze względu na konieczność ochrony wartości takich jak stabilność stosunków prawnych, mając na względzie rosnące z czasem trudności dowodowe i ochronę praw nabytych (wyrok T. K. z 15 maja 2000 r., SK 29/99 OTK ZU nr 4/2000, poz. 110). Sąd w pełni akceptuje wywody Trybunału, że tylko w szczególnych sytuacjach kiedy przemawia za tym inna zasada konstytucyjna dopuszczalne jest odstąpienie od zasady bezpieczeństwa obrotu prawnego. Chodzi to o sytuacje wyjątkowe, szczególne, które uzasadniają ochronę ze względu na inne obiektywnie ważniejsze racje niż te wynikające z tej zasady. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok NSA z 18 maja 2023 r., I OSK 2173/22) wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015, sygn. akt P46/13 był wyrokiem o pominięciu ustawodawcy i był podstawą wyroków sądów administracyjnych w których przyjmowały one, że wywołał on skutek również przy braku reakcji ustawodawca na jego treść. (por. NSA wyrok z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 694/17). W wyroku tym jasno stwierdzono, że uznanie art. 156 § 2 k.p.a. za niekonstytucyjny w zakresie umożliwiającym stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 30 lat od wydania tej decyzji stwarza możliwość zastosowania art. 156 § 2 k.p.a. W konsekwencji zatem takiego stanu prawnego, zastosowania w ustawie zmieniającej mechanizmu do umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wynikiem takiego rozumienia treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trzeba mieć na uwadze, że każdy system prawa przewiduje ograniczenia czasowe w dochodzeniu roszczeń a także różnego rodzaju skutki prawne, które następują po upływie określonego terminu. Można tu przywołać skutki zasiedzenia (art. 172 § 2 kodeksu cywilnego – po upływie 30 lat dla posiadacza w złej wierze a w przypadku dobrej wiary posiadacza – po upływie 20 lat – art. 172 § 1 kodeksu cywilnego, przedawnienie roszczeń przeciwko wieczystemu użytkownikowi o naprawienie szkód wynikłych z niewłaściwego korzystania z gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków, jak również roszczenie wieczystego użytkownika o wynagrodzenie za budynki i urządzenia istniejące w dniu zwrotu użytkowanego gruntu, które przedawniają się z upływem lat trzech od tej daty – art. 243 k.c., przedawnienie roszczeń z czynów niedozwolonych – 3 lata od dnia w którym poszkodowany dowiedział się albo mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia ale nie dłuższy niż 10 lat od dnia w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę – art. 4421 § 1 kodeksu cywilnego, 20 lat gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku - § 2. Także w postępowaniu administracyjnym – przedawnienie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej – 5 lat od naruszenia – art.- 189g § 1 k.p.a. czy wreszcie w postępowaniu karnym skutek w postaci ustania karalności - 30 lat gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa (art. 101 § 1 pkt 1 k.k.), 20 lat gdy stanowi inną zbrodnię (art. 101 § 1 pkt 2 k.k). Przepisów tych nie stosuje się z mocy art. 105 k.k. tylko do zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości i przestępstw wojennych (§ 1) i do umyślnego przestępstwa: zabójstwa, ciężkiego uszkodzenia ciała, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności łączonego ze szczególnym udręczeniem, popełnionego przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych (§ 2). Wszystkie te regulacje (poza szczególnymi wyjątkami) określają maksymalny czas przedawnienia/dochodzenia roszczeń na max. 30 lat. Regulacje te wskazują co do zasady czy to na przesłankę ustania karalności czy to niemożność dochodzenia roszczeń po upływie określonego czasu. Na gruncie ustawy zmieniającej mamy do czynienia z normą która stanowi, w jej art. 2 pkt 2, że w przypadku postępowań wszczętych po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej (16 września 2021 r.), następuje skutek w postaci umorzenia postępowania administracyjnego z mocy prawa. Norma ta jest jasna i nie wymaga wykładni innej niż gramatyczna. Norma ta znajduje zastosowanie w tej sprawie gdyż wniosek o stwierdzenie nieważności zarządzenia wpłynł do organu po 30 latach od daty wejścia orzeczenia do obrotu prawnego. A postępowanie było w toku przed wejściem w życie nowelizacji. Skarżący powołują się na naruszenie przez organ, wyrażonej w art. 2 Konstytucji R.P zasady demokratycznego państwa prawa, zasady pewności prawa i zaufania obywateli do organów państwa, zasadę ochrony interesów strony w toku postępowania ochrony własności, zasadę proporcjonalności, zasadę równości wobec prawa Odnosząc się do tych norm konstytucyjnych należy wskazać, że w art. 31 ust. 3 Konstytucji R.P. zawarta została zasada proporcjonalności. Wymaga ona aby ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw były wprowadzane w formie ustawy (aspekt formalny), aby konieczność ustanawiania takich ograniczeń nie naruszała istoty danej wolności lub prawa podmiotowego i tylko wtedy gdy istnieje konieczność ich wprowadzenia w demokratycznym państwie prawa dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Zakres wprowadzonych ograniczeń powinien być zatem proporcjonalny tzn. konieczny dla realizacji określonego celu (wyroki T.K. z 24 stycznia 2006 r., SK 40/04, OTK ZU 1/2006, poz. 5, z 29 września 2008 r., SK 52/05, 28 września 2006 r., K 45/04, OTK ZU 8/A/2006, poz. 111). Jak wskazywał niejednokrotnie Trybunał Konstytucyjny należy w takim kontekście rozważyć czy istnieje rzeczywista potrzeba dokonania danej zmiany a z drugiej należy mieć pewność, że podjęte środki prawne będą skuteczne tj. rzeczywiście służyły wskazywanym celom i były niezbędne dla realizacji określonego celu. Chodzi bowiem o stosowanie jak najmniej uciążliwych środków dla podmiotów których prawa będą regulacją ustawową ograniczone (wyrok T.K. z 17 maja 2007 r., K 33/05, OTK ZU nr 5/A/2006, poz. 57, wyrok T.K. z 2 października 2006 r., SK 34/06 OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 118). Zasada proporcjonalności łączy się z zakazem nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności konstytucyjnych. Test proporcjonalności polega więc na ocenie czy ograniczenia (tu czasowe) są konieczne w demokratycznym państwie prawa, czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków, czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego z którym jest połączona, czy efekty wprowadzonej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych na obywatela. Wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i wynikała z ww. wyroku TK 46/13, doprowadziła do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, służy ochronie interesu publicznego w tym interesu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten okres czasu był wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, w takim zakresie, zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa. Sumując, na gruncie regulacji stanowiącej obecnie przedmiot kontrowersji pomiędzy organem a stroną istniała jasna i potwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku 46/13 pilna potrzeba uregulowania kwestii możliwości eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych przed wieloma laty w konfrontacji z obowiązującą na gruncie kpa zasadą trwałości decyzji administracyjnych. Już więc co najmniej od tej daty istniało duże prawdopodobieństwo ograniczenia w czasie możliwości stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych. W tej sprawie kwestionowane zarządzenie pochodzi z 1949 roku a więc sprzed 83 lat. Postępowanie zostało wszczęte 2 grudnia 2013 r. tj. po 63 latach od daty wydania tego zarządzenia. Tym samym wszczęcie oraz dalsze prowadzenie postępowania w świetle powołanego wyżej przepisu art. 158 § 3 k.p.a. jest w obecnym stanie prawnym niedopuszczalne. Odnosząc się do zasady lex retro non agit oczywiście co do zasady ma ona zastosowanie w prawie. Jednakże na gruncie wydanego przez Trybunał Konstytucyjny wyroku TK P 46/13 zasada musiała ulec ograniczeniu. Wyrokiem tym jasno bowiem wskazano na konieczność ograniczenia w czasie możliwości wzruszania orzeczeń ostatecznych. Sąd odrzuca zatem zarzuty skargi oparte na przywołanych w skardze przepisach Konstytucji, w tym zwłaszcza jej art. 2. W ocenie Sądu, racje konstytucyjne w aspekcie zasady praworządności mogły zostać ograniczone przez potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego, a ponadto przez zasadę zaufania obywatela do państwa, w tym zasadę pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP. Z tego względu przyjęte rozwiązanie normatywne spełnia zasadę proporcjonalności, w zakresie w jakim racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością i równoważą jej negatywne skutki (vide wyrok tut. Sądu w sprawie I SA/Wa 148/22 (LEX nr 3354507 i przywołany tam wyrok ETPCz z 30 sierpnia 2007 r., Wielka Izba, skarga nr 44302/02, § 68). Argumentację w zakresie ważenia równorzędnych norm konstytucyjnych zawiera uzasadnienie wyroku TK z 12 maja 2016 r. Gdy chodzi o trzydziestoletni termin przedawnienia "roszczeń administracyjnych" Sąd w tym składzie nie ma wątpliwości co do tego, że ww. regulacja była niezbędna w realiach coraz bardziej powszechnego negowania prawidłowości rozstrzygnięć administracyjnych nawet z połowy ubiegłego wieku często przy wykorzystywaniu przez strony kwestii braku dokumentacji mającej podlegać merytorycznej ocenie. Powoływanie się po 60-ciu latach na brak dokumentów– stanowi nadużycie prawa. Zwrócić jeszcze należy uwagę na inny aspekt sprawy. W tego rodzaju sprawach skarżący powołują się często na niemożność dochodzenia swych praw z uwagi na panujący po II wojnie światowej reżim polityczny w Polsce i datę wprowadzenia sądownictwa administracyjnego. Co najmniej od 4 czerwca 1989 r. nie było żadnych przeszkód natury prawnej aby Skarżący podjęli inicjatywę i złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia. W tej dacie doszło do pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych w Polsce i data ta uznawana jest jako data upadku komunizmu w Polsce, który mógł być postrzegany jako przeszkoda do domagania się realizacji praw na drodze postępowania sądowego czy administracyjnego. Mimo tego Skarżący dopiero po ponad 60 latach latach od tej daty wystąpili na drogę administracyjną. Inaczej mówiąc Skarżący mimo możliwości jaką dawały im przepisy prawa nie wykorzystali możliwości ubiegania się w rozsądnym czasie o stwierdzenie nieważności. Nie doszło także do zawieszenia biegu terminów ponieważ sądownictwo powszechne i sądownictwo sądowadministracyjne istniało jeszcze przed II wojną światową. Na gruncie obcych porządków prawnych wykształciło się wiele modeli sądownictwa administracyjnego. W Polsce, sądownictwo administracyjne powstało w 1922 roku jako Najwyższy Trybunał Administracyjny, działający do 1939 roku. Po II wojnie światowej sądownictwo administracyjne przywrócono dopiero ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - było ono jednoszczeblowe, ale NSA działał także przez ośrodki zamiejscowe. Obecna struktura sądów administracyjnych jest efektem reformy z 2002 roku, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 roku. Oznacza to, że co najmniej od 31 stycznia 1980 r. istniała kontrola aktów administracyjnych przez sąd administracyjny. Trudno w takich okolicznościach przyjmować tezę o braku możliwości dochodzenia swych roszczeń czy to w postępowaniu administracyjnym czy przed sądem powszechnym a w konsekwencji zarzuty dotyczące naruszenia norm unijnych wskazywanych w skardze. Odnosząc się natomiast do kwestii wykładni przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia organu, zdaniem Sądu, organ dokonał jej niewadliwie przyjmując, za wyrokiem T.K. 46/13, że wolą Trybunału a w jego następstwie wolą ustawodawcy (choć znacznie spóźnioną) było zamknięcie możliwości eliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć po których doręczeniu lub ogłoszeniu upłynęło ponad 30 lat. Sąd przy tym nie podziela koncepcji Skarżących z której wynika, że przepisy zmieniające dotyczą wyłącznie spraw o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Koncepcja ta wadliwie zakłada, że mogą być wszczęte i prowadzone dwa odrębne postępowania: jedno o stwierdzenie nieważności drugie o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Ustawodawca w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego w art. 156 k.p.a. ustanowił tryb do stwierdzania nieważności orzeczenia administracyjnego W § 2 natomiast wskazano, że w przypadku gdy od doręczenia decyzji lub jej ogłoszenia upłynęło 10 lat albo gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne nie ma możliwości stwierdzenia nieważności ale wydania decyzji z naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji jest aktem deklaratoryjnym obowiązującym z mocą wsteczną. Organ ma obowiązek oceny w takiej sytuacji czy jest możliwość powrotu do stanu prawnego sprzed wydania badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji. Gdy stwierdzi brak takiej możliwości pozostaje mu jedynie możliwość stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Ocena skutków decyzji jest elementem postępowania nieważnościowego, co oznacza, że składa się na ocenę skutków prawnych tego postępowania. Organ w pierwszej kolejności stwierdza, czy decyzja zawiera wady o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a, a w drugiej kolejności (po stwierdzeniu ich zaistnienia) ocenia czy istnieje możliwość powrotu do stanu prawnego z dnia wydania badanej w trybie nieważnościowym decyzji. Tym samym zarzuty skargi co do konieczności prowadzenia postępowania pod kątem istnienia wyłącznie podstaw do stwierdzenia wydania decyzji/orzeczenia z naruszeniem prawa nie są trafne. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania ma charakter procesowy, co oznacza, że organ poza kwestiami dotyczącym ich wydania, daty ogłoszenia czy doręczenia, daty złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, nie ma kompetencji do merytorycznego jego rozpoznania. Nie ocenia zatem czy orzeczenia te były rażąco wadliwe. Odnosząc się do podnoszonej przez Skarżących kwestii braku możliwości zastosowania ustawy zmieniającej do realiów tej sprawy, z uwagi na treść wyroku TK 46/13, Sąd tej koncepcji nie podziela. Istotnie w wyroku T.K. stwierdzono, że "art. 156 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wbrew temu co wskazują Skarżący, nawet gdyby przyjąć, że art. 2 ustawy zmieniającej zapadł z naruszeniem zasady zaufania obywatela do Państwa, to z powodów wskazanych wyżej przez Sąd, to nie Sąd ale Trybunał Konstytucyjny ma kompetencję do orzekania w przedmiocie niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją R.P: Ponieważ przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, sprawa o sygn. 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ustawy z 11 sierpnia 2021r. w zakresie w jakim uniemożliwia wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji R.P. (dt. przyjętego rozwiązania intertemporalnego), to w sytuacji stwierdzenia niekonstytucyjności, strona będzie uprawniona do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego – art. 145a k.p.a. Jak na razie zgodnie z zasadą domniemania konstytucyjności aktu normatywnego brak jest podstaw do podzielenia przez Sąd naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji. Ponadto Sąd wskazuje także, że bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy, poza sytuacjami współstosowania Konstytucji, oznacza wydanie rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie bezpośrednio na podstawie normy konstytucyjnej. Potrzeba wydania aktu stosowania prawa na podstawie normy konstytucyjnej wynikać może albo z braku regulacji ustawowej czy innej podkonstytucyjnej albo z zaistnienia sprzeczności aktu podkonstytucyjnego z normą konstytucyjną. Kompetencje w zakresie oceny zaistnienia takiej sprzeczności w polskim systemie prawnym ma Trybunał Konstytucyjny. Przyjmuje się, że sądy co do zasady mogą rozstrzygać taką sprzeczność w sytuacji oczywistej niekonstytucyjności przepisu, wtórnej niekonstytucyjności przepisu bądź w stosunku do aktów podustawowych (szerzej zob. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znacznie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Lexis Nexis Warszawa 2010, Wydanie 2, s. 28-37). Wskazać należy w tym miejscu na art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi o zasadzie proporcjonalności. Wymaga ona aby ograniczenia korzystania z konstytucyjnych wolności i praw były wprowadzane w formie ustawy (aspekt formalny), aby konieczność ustanawiania takich ograniczeń nie naruszała istoty danej wolności lub prawa podmiotowego i tylko wtedy gdy istnieje konieczność ich wprowadzenia w demokratycznym państwie prawa dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Zakres wprowadzonych ograniczeń powinien być zatem proporcjonalny tzn. konieczny dla realizacji określonego celu (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 24 stycznia 2006 r., SK 40/04, OTK ZU 1/2006, poz. 5, z 29 września 2008 r., SK 52/05, 28 września 2006 r., K 45/04, OTK ZU 8/A/2006, poz. 111). Istotne jest przy tym rozważenie czy istnieje rzeczywista potrzeba dokonania danej regulacji ograniczającej a z drugiej należy mieć pewność, że podjęte środki prawne będą skuteczne tj. są rzeczywiście służące i niezbędne dla realizacji określonego celu. Chodzi bowiem o stosowanie jak najmniej uciążliwych środków dla podmiotów których prawa będą regulacją ustawową ograniczone (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 17 maja 2007 r., K 33/05, OTK ZU nr 5/A/2006, poz. 57, z 2 października 2006 r., SK 34/06 OTK ZU nr 9/A/2006, poz. 118). Zasada proporcjonalności łączy się z zakazem nadmiernej ingerencji w sferę praw i wolności konstytucyjnych. Test proporcjonalności, o którym mowa polega więc na ocenie czy wskazane ograniczenia są konieczne w demokratycznym państwie prawa, czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków, czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego z którym jest połączona, czy efekty wprowadzonej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych na obywatela. Jak wskazano powyżej wprowadzona nowelizacja k.p.a. miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, poprzez ograniczenie w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, stanowiących podstawę nabycia prawa własności także przez Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego, co niewątpliwie służy ochronie interesu publicznego. Uwzględnić należy również i to, że skutki zasiedzenia zgodnie z art. 172 § 2 kodeksu cywilnego następują po upływie 30 lat dla posiadacza w złej wierze a w przypadku dobrej wiary posiadacza – po upływie 20 lat (art. 172 § 1 kodeksu cywilnego), do czego nawiązano w uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (druk sejmowy nr 1090). Z kolei, okres 30 lat, w którym podmiot uprawiony mógł domagać się wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, stanowił wysterczający okres czasu na podjęcie inicjatywy w tym zakresie. Nie stanowiło to też nadmiernego ciężaru skoro przez 30 lat istniała możliwość stwierdzenia nieważności decyzji a obywatel tego skutecznie nie uczynił. Osoby pozbawione własności oraz ich następcy prawni mieli więc dostatecznie długi czas aby uruchomić procedurę nieważnościową. Organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych w skardze postanowień art. 17 Karty Praw Podstawowych ponieważ w ramach przysługującej państwu praw, wynikających z art. 31 ust. 3 Kostytucji R.P. ma ono możliwość ograniczenia praw i wolności obywatelskich w ustawie, gdy są konieczne w demokratycznym państwie prawa m.in. ze względu na jego bezpieczeństwo. W tym wypadku taka sytuacja zaistniała a wynikała z ww. powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego i była uzasadniona ze względu na zasadę trwałości decyzji administracyjnych i pewność obrotu prawnego. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przez organ art. 153 ppsa, zdaniem Sądu, wobec zmiany przepisów prawa omawianą nowelizacją, wytyczne sądu poprzednio rozpoznającego sprawę nie są wiążące. A nawet gdyby podzielić koncepcję skarżących, że są, to i tak z uzasadnienia wyroku z 10 października 2022r. wynikało jasno, że organ zobligowany do ustalenia czy od dnia doręczenia zarządzenia z 15 marca 1948 r. wpłynęło 30 lat przyjmując, e użyte w art. 158 § 3 k.p.a. sformułowanie "doręczenie decyzji" może być rozumiane także jako wprowadzenie decyzji do obrotu prawnego poprzez upublicznienie jej na zewnątrz. Zdaniem Sądu, organ w sposób należyty ustalił, że nie odnalazły się dokumenty świadczące o doręczeniu zarządzenia, co jest dość oczywiste biorąc pod uwagę datę wydania tego zarządzenia. Zwrócić należy uwagę, że zasada działania organu z urzędu, konieczności ustalania stanu faktycznego (art. 7, 8 , 80 k.p.a.) nie pozbawia strony możliwości działania. Skoro zatem strona mimo tego, jak twierdzi, nie przedstawiła dowodu na okoliczność wadliwości rozumowania organu i dowodów na datę doręczenia zarządzenia, nie ma podstaw aby kwestionować ustalenia organu w zakresie braku dokumentów dotyczących doręczenia kwestionowanego zarządzenia. Organ powołał dostępne mu dokumenty, które szczegółowo wymienił w uzasadnieniu i doszedł do niewadliwych wniosków, że mogą one stanowić wiarygodny dowód w sprawie na okoliczność wejścia w życie do obrotu prawnego zarządzenia i daty tego zdarzenia. Sąd tę argumentację organu podziela w całości przyjmując ją jak własną. Sąd przy tym nie podziela dokonanej przez Skarżących wykładni przepisu art. 2 ust 2 nowelizacji k.p.a., że na gruncie tego przepisu jedynie doręczenie orzeczenia stronie postępowania jest wypełnieniem dyspozycji tej normy. Sąd w tym zakresie podziela wywody sądu poprzednio rozpoznającego sprawę, że wejście do obrotu prawnego decyzji może być uznane za równoznaczne z doręczenie. Przepis nie wskazuje bowiem czy używając sformułowania o doręczeniu/ogłoszeniu ma na myśli wyłącznie doręczenie stronie. Juz choćby forma jakim jest ogłoszenia danego orzeczenia, praktykowana w tamtym czasie, stanowiło formę równorzędną z doręczeniem stronie. Polemika Skarżących z wykładnią sądu poprzednio rozpoznającego sprawę pozbawiona jest podstaw prawnych. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 104 k.p.a w zw. z art. 105 k.p.a. i 2 ust. 2 nowelizacji k.p.a. ponieważ organ związany był przepisami prawa a te, wynikające z nowelizacji jasno wskazywały na konieczność zastosowania procesowej formy rozstrzygnięcia. Organ dokonał zatem prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod tę normę. Co do zarzutu dyskryminacji, nierównego traktowania stron i nie uwzględnienia słusznego interesu strony wskazać należy, że to ustawodawca kierując się ważniejszymi racjami konstytucyjnymi zróżnicował sytuację prawną obywateli. Zarzuty dotyczące długości trwania postępowania administracyjnego nie mają wpływu na zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Strona w toku postępowania mogła skorzystać z przysługujących uprawnień do wniesienia skargi na bezczynność czy przewlekłość aby skrócić czas rozpoznawania sprawy i zdyscyplinować organ. Z tych wszystkich wzglądów, nie podzielający zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 grudnia 2023
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący sprawozdawca/ Anna Milicka-Stojek Magdalena Durzyńska

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny