I SA/Wa 2414/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r. nr SKO.4111/496/2021 stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez M. K. odwołania od decyzji Burmistrza [...] z 28 czerwca 2021 r. nr MOPS.4602.67.2021.MS w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. Decyzją z 28 czerwca 2021 r. Burmistrz [...] przyznał M. K., w związku ze sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym synem, świadczenie pielęgnacyjne na czas nieokreślony, począwszy od 1 lutego 2021 r. Decyzja ta została doręczona stronie 28 czerwca 2021 r. Pismem z 12 lipca 2021 r. M. K. wniosła od niej odwołanie, kwestionując moment, od którego ustalono prawo do świadczenia. Odwołanie to zostało złożone przez nią osobiście w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 13 lipca 2021 r., co znalazło odzwierciedlone w treści książki korespondencji tej jednostki. Przekazując odwołanie do Kolegium, organ pierwszej instancji wskazał, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. W tym stanie rzeczy odwołująca się, pismem z 23 lipca 2021 r., wystąpiła o przywrócenie uchybionego terminu. Postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ostrołęce, działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania. W motywach postanowienia Kolegium wskazywało, że przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a., czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od decyzji Burmistrza [...] upłynął wyżej wymienionej 12 lipca 2021 r. Odwołanie zaś złożyła ona 13 lipca 2021 r., a więc z uchybieniem przewidzianego dla dokonania tej czynności terminu. Wskazywało nadto, że odrębnym postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r. nr SKO.4111/516/2021 odmówiło przywrócenia jej uchybionego terminu. Na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu, jak też postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu, M. K. wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając im naruszenie art. 59 § 2 w zw. z art. 17 pkt. 1, art. 57 § 1, art. 58 § 1 — 3, art. 127 oraz art. 129 kpa poprzez błędną interpretację tych przepisów i odmowę przyjęcia odwołania do rozpoznania. Wobec czego żądała ich uchylenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sprawa ze skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 2511/22. Wyrokiem z 9 maja 2022 r. skargę na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił. Wyrok jest nieprawomocny i wywiedziona został od niego skarga kasacyjna, która oczekuje aktualnie na rozpoznanie. Pismem z 7 lutego 2024 r. ustanowiony dla skarżącej z urzędu pełnomocnik wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania powyższej skargi kasacyjnej, podnosząc że wydany w tej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego będzie miał charakter prejudycjalny dla niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności, wobec złożonego wniosku o zawieszenie postepowania sądowego, wyjaśnić wypada, że kwestia legalności postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy przywrócenia uchybionego terminu, nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej oceny legalności postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (w tym przypadku terminu do wniesienia odwołania). Nie tylko dlatego, że nawet przywrócenie terminu - w przypadku gdyby skarga kasacyjna okazała się skuteczna i doszło do wyeliminowania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 maja 2022 r. o sygn. akt I SA/Wa 2511/21 oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce nr SKO.4111/516/2021 - nie przesądzałoby jeszcze o konieczności uwzględnieniu skargi na postanowienie SKO.4111/496/2021, stwierdzające uchybienie terminu, ale przede wszystkim dlatego, że to ostatnie, jest efektem konstatacji organu o zaistnieniu obiektywnie weryfikowalnej okoliczności, polegającej na niedochowaniu terminu do realizacji czynności procesowej. Kwestia przywrócenia terminu do jej realizacji, okoliczności tej w żaden sposób nie może zatem zmienić. Powoduje jedynie, że środek prawny wniesiony z uchybieniem terminu będzie mógł być procedowany, tak jakby został wniesiony w terminie. Przy czym wydanie postanowienia w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu, nie powoduje konieczności eliminacji postanowienia wydanego w oparciu o art. 134 k.p.a. Z tych przyczyn wniosek o zawieszenie postępowania sądowego Sąd oddalił (vide postanowienie z 9 lutego 2024 r. - k. 150 akt sądowych). Przechodząc zaś do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna, gdyż podejmując kwestionowany akt organ nie naruszył prawa i prawidłowo zastosowała art. 134 k.p.a. Przepis ów, w zdaniu pierwszym stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Termin w jakim wnosi się odwołanie od decyzji, określa z kolei art. 129 § 3 k.p.a., stanowiąc że należy to uczynić w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Termin ten charakter zawity, co oznacza, że realizacja czynności procesowej, dla której został on ustanowiony, po jego upływie jest bezskuteczna. W sytuacji zatem stwierdzenia uchybienia terminu do jej dokonania organ zobligowany jest do wydania postanowienia o treści wynikającej z art. 134 k.p.a. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zależy bowiem od uznania organu, a samo uchybienie terminu – jak już wspomniano na wstępie - jest okolicznością obiektywną. Jak podkreśla się przy tym w orzecznictwie sądów administracyjnych, rozpatrzenie przez organ administracji publicznej środka odwoławczego wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi kwalifikowaną wadę prawną określona w art. 156 § pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego, a wiec takiego, które korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA z 25.08.2009 r. sygn. akt V SA/Wa 306/09 Lex nr 556804). Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika natomiast bezspornie, że decyzja Burmistrza [...] z 28 czerwca 2021 r. została doręczona skarżącej 29 czerwca 2021 r. Jej odbiór w siedzibie organu potwierdziła ona własnoręcznym popisem na pokwitowaniu znajdującym się w aktach. Ostateczny termin, w jakim mogła ona wnieść od tej decyzji odwołanie upłynął zatem w dniu 12 lipca 2021 r., który to dzień był dniem roboczym (poniedziałek). Tymczasem odwołanie swoje złożyła 13 lipca 2021 r. W takiej zaś sytuacji organ zobligowany był do uznania, że realizacja tej czynności nastąpiła z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Bez znaczenia przy tym dla powyższej konstatacji ma fakt, że uchybienie terminowi było nieznaczne (1 dzień) ani przyczyny, które do tego doprowadziły. Każdy bowiem przypadek niedochowania przewidzianego prawem dla realizacji określonej czynności procesowej terminu wywołuje ten sam skutek. Skoro zatem odwołanie od ww. decyzji skarżąca złożył po upływie przewidzianego dla tej czynności ustawowego terminu, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. odpowiada prawu, a skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy.