I SA/Wa 240/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], odmówił przyznania A. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że w dniu 9 października 2014 r. ww. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę M. B. Do wniosku załączono między innymi decyzję o przyznaniu A. B. prawa do emerytury z dnia [...] stycznia 1999 r. od dnia 1 grudnia 1998 r. do nabycia uprawnień. Jednocześnie organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że w związku z tym, że A. B. ma ustalone prawo do emerytury należało odmówić jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1, na córkę M. B., gdyż wynika to wprost z ust. 5 przywołanego wyżej art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na skutek odwołania A. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. B. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. mający wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.1 a) ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na błędnym zastosowaniu wykładni językowej powołanego przepisu, podczas gdy organ administracji publicznej powinien był zastosować wykładnię systematyczną i celowościową, a zastosowana wykładnia jest sprzeczna z art. 32 i 71 Konstytucji RP; 2. mający istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, to jest sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną M. B., co również wymaga dodatkowego nakładu pracy z jej strony. Ponadto w ocenie skarżącej, organ nie uwzględnił faktu, że osobom z prawami emerytalnymi umożliwia się podejmowanie dodatkowego zatrudnienia. Natomiast skarżąca jako emerytka i osoba sprawująca opiekę nad córką nie może takiego zatrudnienia podjąć, z tego też względu powinno przysługiwać jej świadczenie pielęgnacyjne; 3. mający istotny wpływ na wynika sprawy naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, przez mechaniczne stosowanie prawa, nie bacząc przy tym na zasady współżycia społecznego i dobro jednostki, a w szczególności osób niepełnosprawnych i ich opiekunów. Wobec powyższego skarżąca na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz wskazała, że jej emerytura jest niższa, niż świadczenie pielęgnacyjne, które powinna otrzymać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie odmowy przyznania Skarżącej A. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad córką M. B. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 1456 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nadto według art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Stosownie zaś do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a powołanej ustawy świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno- rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W świetle powyższych przepisów jak słusznie zauważył organ, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno być przyznane w sytuacji, gdy spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne, o których mowa w art. 17 ust.1 i 1a ustawy i brak jest przesłanek negatywnych wymienionych w art. 17 ust. 5 ustawy. Bezsporne jest, że spełnione zostały w sprawie przesłanki pozytywne, od których przepisy uzależniają uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże okolicznością, która zadecydowała o odmowie przyznania świadczenia przez organ jest fakt, że Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Wyczerpuje to przesłankę negatywną, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została skarżącej przyznana wcześniejsza emerytura. Według tego przepisu organ nie może zaś przyznać świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę ma przyznaną emeryturę. Zacytowany przepis jest jednoznaczny i kategoryczny. Ustawodawca nie pozostawił organom administracji żadnej swobody ustalając enumeratywnie zarówno przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, jak również okoliczności, których wystąpienie obliguje organ do negatywnego rozstrzygnięcia wniosku. Organy administracyjne nie mogą bowiem odmówić stosowania przepisów, które nie zostały usunięte z porządku prawnego, czy to na mocy przepisu prawnego, czy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Organ w sposób prawidłowy odmówił zatem Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego albowiem wystąpiła przesłanka negatywna w postaci ustalonego prawa do emerytury. W konsekwencji uznać należy, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organ szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił motywy jakimi się kierował wydając zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie stanowiska skarżącej w kwestii naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. odwołuje się do okoliczności wychodzących poza ramy art 17 ust. 5 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, które mogły być przedmiotem rozważań organu, jak zarzut, ze organ nie uwzględnił faktu, ze osobom z prawami emerytalnymi umożliwia się podejmowanie dodatkowego zatrudnienia, a skarżąca nie może takiego zatrudnienia podjąć. Podobnie chybiony jest zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się takiego działania Kolegium, które nosiłoby cechy naruszenia zaufania obywateli do władzy publicznej z pominięciem zasad współżycia społecznego i dobra jednostki, a w szczególności osób niepełnosprawnych i ich opiekunów. Kontrolowana decyzja nie uchybia także przepisom art. 32 i 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem nie jest sprzeczna z zasadą ochrony rodziny i równości. Sąd podziela pogląd Skarżącej, że opieka nad osobą niepełnosprawną nie ustaje z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego. Jednakże wnioskowane przez nią świadczenie przeznaczone jest dla osób, które w związku ze sprawowaną opieką rezygnują z dochodów związanych z aktywnością zawodową. Uzyskanie świadczenia emerytalnego w związku z osiągnięciem stosownego wieku wypełnia przesłankę dysponowania przez Skarżącą źródłem utrzymania, aczkolwiek zapewne w wysokości, która nie spełnia jej oczekiwań związanych z ponoszonymi kosztami utrzymania. Powyższe nie zależy jednak od woli organu rozpoznającego wniosek. Mając wskazane okoliczności na uwadze Sąd uznał, że skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).