I SA/Wa 2362/18

Dnia 6 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. i K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz M. P. i K. P. solidarnie 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem [...] z [...] września 2018r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ/SKO) działając na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 17 pkt. 1 kpa i art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 570 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa - utrzymało w mocy postanowienie tegoż Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].08.2018r. sygn. akt [...] orzekające o zawieszeniu z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] maja 2018 r., sygn. [...] utrzymującą w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], znak: [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji na nieruchomości przy ulicy [...] i [...] na terenie Dzielnicy [...]. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż decyzję SKO z dnia [...].05.2018 r. M. P. i K. P. (dalej jako skarżący) pismem z dnia [...].06.2018 r. zaskarżyli do WSA w Warszawie, a następnie pismem z dnia [...].06.2018 r. (data wpływu 25 czerwca 2018 r.) Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...] " w [...] (dalej jako spółdzielnia) złożyła wniosek o wznowienie ww postępowania. Wg SKO jeżeli po wniesieniu skargi do Sądu co do tej samej decyzji został złożony wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, to zachodzą przesłanki obligujące organ do zawieszenia postępowania, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do chwili prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez sąd. Ponieważ wniosek spółdzielni o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...].05.2018 r. wpłynął do SKO po dacie złożenia skargi do WSA, SKO przyjęło iż zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania wznowieniowego. Wg SKO postępowanie sądowoadministracyjne nie może biec równolegle z nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym zmierzającym do wzruszenia tej samej ostatecznej decyzji gdyż może to skutkować sprzecznością pomiędzy podjętymi w nich rozstrzygnięciami. Wskazano też na niecelowość nakładania się na siebie biegu dwóch procedur z punktu widzenia zasad tzw. ekonomii procesowej, wykluczających podejmowanie czynności, które mogą okazać się zbędne z powodu załatwienia sprawy w innym trybie. Zdaniem organu zawieszenie postępowania pozwala na uniknięcie dokonywania niepotrzebnych czynności procesowych, zapobiegnie kolidowaniu orzeczenia z wynikiem drugiego postępowania, a wręcz będzie mogło być do tego wyniku dostosowane. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 97 § 1 pkt 4 kpa uznając, iż wydanie decyzji albo postanowienia w tym postępowaniu zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, czyli od rozpoznania skargi na tę samą decyzję; organ przywołał także art. 170 ppsa. W skardze na ww postanowienie skarżący zarzucili SKO naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 126 kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia. Ponadto zarzucili naruszenie: 1) art. 149 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie; 2) art 7, 77 oraz 107 kpa poprzez nie odniesienie się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, 3) art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 6 kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było podstaw do jego zastosowania; 4) art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), poprzez nieuwzględnienie jego treści. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia SKO oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie wszystkie zarzuty w niej wyartykułowane są uzasadnione. Postępowanie dotyczące wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. W pierwszym z nich właściwy w sprawie organ administracji bada przesłanki formalne warunkujące uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Gdy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, badaniu podlega wskazanie przyczyny warunkującej wznowienie postępowania (art. 145 § 1 kpa) oraz zachowanie terminu określonego przepisami procedury (art. 148 § 1 kpa). W przypadku zachowania wymogów formalnych wniosku, w pierwszej kolejności organ winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa) i dopiero po oficjalnym wszczęciu postępowania nadzwyczajnego badać czy faktycznie zaistniała określona we wniosku przesłanka wznowieniowa (art. 149 § 2 kpa). W wyniku tak przeprowadzonego postępowania może dopiero zapaść merytoryczna decyzja w sprawie (art. 151 kpa). W przypadku natomiast stwierdzenia, że strona uchybiła terminowi z ustawy bądź nie wskazała na określoną w art. 145 § 1 kpa podstawę wznowienia postępowania – organ winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Tymczasem w kontrolowanej sprawie organ zawiesił postępowanie "wznowieniowe" zanim dokonał jego wszczęcia. Wszczęcie ww postępowania nadzwyczajnego wymaga uprzedniego zbadania czy wniosek w tym zakresie został złożony w ustawowym terminie a ponadto czy wnioskodawca w sposób oczywisty legitymuje się przymiotem strony, jak i czy powołał jedną z przesłanek określonych w art. 145 § 1 kpa. W tym zakresie organ dopuścił się naruszenia art. 149 § 1 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. W sprawie, wbrew zarzutom skargi, nie doszło natomiast do naruszenia art. 56 ppsa. Stanowi on, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Przepis ten ustanawia zatem pierwszeństwo dla nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowoadministracyjnego ale jedynie pod warunkiem, że to pierwsze zostało zainicjowane wcześniej niż została złożona skarga do sądu. Tymczasem w kontrolowanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż skarga do sądu została złożona dwa dni wcześniej niż wpłynął wniosek spółdzielni o wznowienie postępowania. W takim przypadku, jak wynika z wiążącej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2017 r. II GPS 1/17 - nie ma przeszkód do wszczęcia postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania w sprawie kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia, jednakże organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić to postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego (ONSAiWSA 2017/5/73, Prok.i Pr.-wkł. 2018/11/42, LEX nr 2298711, OSP 2018/1/11, ZNSA 2017/4/139-141). W świetle ww uchwały co do zasady SKO nie popełniłoby błędu zawieszając postępowanie prowadzone w trybie art. 145 i n kpa, pod tym jednak warunkiem, że to nadzwyczajne postępowanie zostałoby skutecznie zainicjowane, a więc po sprawdzeniu wymogów je dopuszczających zapadłoby formalne postanowienie o jego wszczęciu, co nie miało miejsca w kontrolowanej sprawie. Innymi słowy organ zawiesił postępowanie, którego formalnie nie prowadził. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa w zw. z art. 149 § 1 kpa w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 kpa i poprzedzającego go postanowienia z dnia 23.08.2018r. (art. 135 ppsa). Ponownie rozpoznając sprawę SKO winno uwzględnić ww wytyczne procesowe odnośnie do procedowania w zakresie wniosku spółdzielni o wznowienie postępowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.