I SA/Wa 2344/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2012 r. sprawy ze skargi G. G. i D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących G. G. i D. G. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego oraz kwoty po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych na rzecz każdej ze skarżących tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...], utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżone postanowienie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2008r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - po rozpatrzeniu wniosku N. K. - stwierdziło, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1955r. Nr [...] odmawiające uwzględnienia wniosku dawnych właścicieli C. K. i A. P. o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...], położonego przy ul. [...] nr hip. [...] rej. hip. [...] w części odnoszącej się do sprzedanych lokali mieszkalnych o nr [...] w budynku przy u. [...] wydane zostało z naruszeniem prawa oraz stwierdziło nieważność ww. orzeczenia administracyjnego w pozostałej części. Wnioskiem z dnia 8 listopada 2010 r. G. G. i D. G. wystąpiły o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. - wskazując jako przyczynę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Podniosły, że jako spadkobierczynie dawnego współwłaściciela nieruchomości [...] A. P., bez swojej winy nie brały udziału w charakterze strony w postępowaniu zakończonym ww. decyzją organu nadzoru. Jednocześnie wskazały, iż o postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] dowiedziały się w dniu [...] października 2010 r. W związku z treścią wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z dnia [...] stycznia 2011r. zwróciło się do pełnomocnika wnioskodawczyń celem przedstawienia informacji (dokumentów) na okoliczność wykazania zachowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 3 lutego 2011r. pełnomocnik stron poinformował organ, że zarówno G. G. jak i D. G. wiadomość o prowadzonym postępowaniu powzięły bezpośrednio od pełnomocnika, który stosowne informacje uzyskał w trakcie świadczenia pomocy prawnej na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że na tym etapie postępowania organ bada jedynie spełnienie przesłanek formalnych uzasadniających wznowienie postępowania. Zatem przedmiotem rozważań organu pozostaje tylko i wyłącznie ocena, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w zakreślonym ustawowo terminie oraz czy pochodzi od uprawnionego podmiotu. W ocenie organu przedmiotowy wniosek nie mógł zostać uwzględniony, gdyż - wbrew treści wniosku z dnia 8 listopada 2010 r. - wnioskodawczynie nie wykazały, iż są następcami prawnymi dawnego właściciela A. P., a tym samym nie wykazały, że posiadają interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Organ dodał, iż pismem z dnia 5 kwietnia 2011r. pełnomocnik stron poinformował, że termin rozprawy w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po A. P. został wyznaczony na dzień 5 maja 2011r. - jednakże do dnia wydania decyzji organowi nie został przedstawiony żaden dowód na okoliczność wykazania interesu prawnego wnioskodawczyń. W dalszym ciągu uzasadnienia Kolegium stwierdziło, że zasadniczym powodem odmowy wznowienia postępowania jest okoliczność, iż wnioskodawczynie nie wykazały, że zachowały termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Okoliczność powyższa nie wynika ani z wniosku o wznowienie postępowania z dnia 8 listopada 2010 r., w którego treści ograniczono się jedynie do stwierdzenia, że: "o postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...], wnioskodawczynie dowiedziały się w dniu 8 października 2010 r.", ani też nie została wykazana w późniejszych pismach procesowych stron. Pismem z dnia 12 stycznia 2011 r. Kolegium zwróciło się do pełnomocnika wnioskodawczyń o przedstawienie dowodów potwierdzających zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Jednakże mimo wezwania strony nie wykazały, a nawet nie uprawdopodobniły, że dzień 8 października 2010 r. był właśnie tym dniem, w którym powzięły informację o fakcie wydania decyzji z dnia [...] października 2008 r., zaś przyjęta data zdaje się wyraźnie odpowiadać dacie wniosku o wznowienie postępowania (8 listopad 2010 r. - 8 październik 2010 r., przy czym dzień 7 listopada 2010 r. był dniem wolnym od pracy - niedziela). Następnie Kolegium podniosło, że w tym konkretnym przypadku, to na wnioskodawcy, a nie na organie, spoczywa ciężar udowodnienia faktu, iż wniosek o wznowienie postępowania złożono z zachowaniem terminu, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. W związku z tym Kolegium uznało, że wnioskodawczynie nie udowodniły, iż podanie o wznowienie zostało złożone w terminie jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, zaś uchybienie temu terminowi stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem złożyły G. G. i D. G. Podniosły, iż nie były one poinformowane o toczącym się postępowaniu, a ich dane osobowe nie były znane ani organowi, ani Wspólnocie Mieszkaniowej. Dopiero na skutek prowadzonych prac badawczych udało się ustalić te dane i odnaleźć je. W dniu 8 października 2010 r. została im przekazana informacja na temat przysługujących roszczeń do nieruchomości. W związku z tym, że upływ miesięcznego terminu miał miejsce w niedzielę, wniosek został złożony w pierwszym kolejnym dniu, to jest 8 listopada 2010 r. Po rozpoznaniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium uznało, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest zasadny. Podniosło, iż stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury, to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. (wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2733/07). Przy czym wymóg udowodnienia zachowania terminu nie może być utożsamiany z uprawdopodobnieniem. Dodało, że profesjonalny pełnomocnik skarżących nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego okoliczności podniesione we wniosku o wznowienie oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Idąc zaś tokiem rozumowania pełnomocnika skarżących, należałoby przyjąć, że wystarczające do spełnienia wymogu z art. 148 § 1 k.p.a. byłoby złożenie w tym zakresie oświadczenia przez wnoszącego podanie. Stanowisko to jest nie do zaakceptowania, ponieważ jest oczywiste, że każdy wnioskodawca w postępowaniu o wznowienie powołuje się na zachowanie ww. terminu. Gdyby zatem wolą ustawodawcy było związanie organu treścią oświadczenia strony co do zachowania przedmiotowego terminu, to w ogóle zbędne byłoby wprowadzenie stosunkowo krótkiego miesięcznego terminu w art. 148 § 1 k.p.a. Następnie Kolegium podniosło, że wznowienie postępowania należy do trybów nadzwyczajnych, wprowadzających wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), a zatem przepis art. 148 § 1 k.p.a. nie może być interpretowany rozszerzająco. Z tego samego powodu organ rozpatrujący wniosek o wznowienie nie może poprzestać na oświadczeniu co do zachowania terminu do wznowienia postępowania. W piśmie z dnia 3 lutego 2011 r. profesjonalny pełnomocnik skarżących w odpowiedzi na wezwanie Kolegium wskazał, że wnioskodawczynie "powzięły wiadomość o prowadzonym postępowaniu na skutek informacji przekazanych przeze mnie" oraz, że "informacje o postępowaniu uzyskałam w trakcie wykonywania umowy zlecenia obsługi prawnej na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] po ustaleniu, że dawny współwłaściciel nieruchomości [...] A. P. bezpodstawnie był reprezentowany w postępowaniu przez kuratora dla osoby nieobecnej, z uwagi na fakt, że od wielu lat nie żyje. Tymczasem pozostawił on spadkobierców, w tym G. G. i D. G.". Kolegium stwierdziło, iż oświadczenie to nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem. Przykładowo, nie zostały przedłożone oświadczenia wnioskodawczyń potwierdzające uzyskanie informacji o podstawie wznowienia właśnie w dniu 8 października 2010 r. Profesjonalny pełnomocnik skarżących nie wyjaśnił, czy informację tę przekazał na piśmie (w takim przypadku dowodem potwierdzającym przytoczone okoliczności byłoby owo pismo wraz z dowodem doręczenia go w dniu 8 października 2010 r.), czy też telefonicznie bądź w formie e-maila. W każdym z tych przypadków możliwe było przedstawienie dowodu potwierdzającego zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Bierność profesjonalnego pełnomocnika skarżących w tym zakresie w żadnym wypadku nie może być podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia szczególności w sytuacji, gdy pełnomocnik nie przedłożył stosownych dowodów ani we wniosku o wznowienie, ani w odpowiedzi na wezwanie Kolegium, ani wreszcie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaś przekroczenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania nakłada na organ administracji obowiązek wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania stosownie do treści art. 149 § 3 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły G. G. i D. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. – z uwagi na naruszenie art. 148 kpa. W skardze powtórzyły swoją argumentację przedstawioną wcześniej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniosły też, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu, iż oświadczenie ich pełnomocnika na okoliczność terminu przekazania im informacji o wydanej w sprawie decyzji jest niewystarczające do ustalenia zachowania terminu - dodając, że organ nie wzywał ich do złożenia odrębnych oświadczeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2011 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania organ administracji - przed ewentualnym wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania - bada, czy podanie o wznowienie postępowania oparte jest na ustawowych przesłankach wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa. W przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 tej ustawy, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 § 1 kpa - organ administracji może, na podstawie art. 149 § 3 kpa, wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżących o wznowienie postępowania został oparty na ustawowych przesłankach wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, iż nie został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Stosownie do treści art. 148 § 2 kpa - termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Istotnym jest więc to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zatem to data, kiedy skarżące dowiedziały się o decyzji (dotarła do niech wiadomość o wydanej decyzji), ma znaczenie zasadnicze, gdyż w tym dniu rozpoczyna bieg miesięczny termin określony w ww. art. 148 kpa. Pogląd taki utrwalony jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również utrwalony jest pogląd, że to strona musi udowodnić kiedy, w jakiej dacie dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach. W niniejszej sprawie - w ocenie Sądu - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedwcześnie uznało, iż skarżące nie zachowały tego terminu. Z pism pełnomocnika G. G. i D. G. oraz z treści skargi wniesionej do Sądu - których treści skarżące nie kwestionują - wyraźnie wynika, że o postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości przy ul. [...] dowiedziały się one w dniu 8 października 2010 r. od A. R., która następnie została ich pełnomocnikiem (pełnomocnictwa z datą 11 października 2010 r. znajdujące się w aktach sprawy sądowej). Tymczasem organ podniósł, że oświadczenie skarżących o uzyskaniu informacji nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem. Na przykład, nie zostały przedłożone oświadczenia wnioskodawczyń potwierdzające uzyskanie informacji o podstawie wznowienia właśnie w dniu 8 października 2010 r. Poza tym profesjonalny pełnomocnik skarżących nie wyjaśnił, czy informację tę przekazał na piśmie (w takim przypadku dowodem potwierdzającym przytoczone okoliczności byłoby owo pismo wraz z dowodem doręczenia go w dniu 8 października 2010 r.), czy też telefonicznie bądź w formie e-maila. W każdym z tych przypadków możliwe było przedstawienie dowodu potwierdzającego zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Z takim stanowiskiem Sąd nie mógł się zgodzić. Skoro w pismach składanych do Kolegium (przez ich pełnomocnika, ale w ich imieniu) i w skardze do Sądu, skarżące podnoszą, że stosowną informację otrzymały w dniu 8 października 2010 r. – to jest to ich oświadczenie potwierdzające uzyskanie informacji. Poza tym, gdyby skarżące otrzymały taką informację w sposób ustny – to w jaki sposób mają udowodnić zachowanie terminu niż poprzez złożone już oświadczenia w pismach. W związku z powyższym, skoro Kolegium miało wątpliwości, co do udowodnienia przez skarżące daty uzyskania informacji o wydanej w sprawie decyzji, to nic nie stało na przeszkodzie, aby dokładnie wyjaśniło ten fakt - na przykład mogło przesłuchać stronę (art. 86 kpa) lub ich pełnomocnika w charakterze świadka (art. 75 § 1 kpa). Organ obliguje to tego treść art. 7, art. 8, art. 77§ 1 i art. 80 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - jeżeli nadal będzie miało wątpliwości co do zachowania przez skarżące jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania - dokona czynności wskazanych powyżej, a następnie rozpatrzy całokształt zgromadzonego materiału dowodowego i dokona jego oceny zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa, a także zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) orzekł jak w sentencji.