I SA/Wa 2331/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Monika Sawa WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A.J., G. M., E. V. – R.i J.J. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 487/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje A. J., G. M., E. V. – R.i J. J.od Prezydenta [...] sumę pieniężną w kwocie po 1500 (tysiąc pięćset) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. J., G. M., E.V. – R. i J. J. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

A.J., J.J., G. M. i E. V. pismem z 15 listopada 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 2 października 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 487/15. Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] , oznaczoną dawnym nr hip.[...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 13 stycznia 2016 r. . W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wnoszonymi w tym przedmiocie skargami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 17 listopada 2016 r. I SA/Wa 934/16 oraz 21 września 2017 r. I SA/Wa 679/17 wymierzył Prezydentowi [...] grzywny w wysokości odpowiednio: 500 i 2000 złotych. Przy czym wymierzając drugą z nich, Sąd stwierdził, że bezczynność w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mimo to sprawa odszkodowania nadal pozostawała nierozpoznana. W związku z czym po raz kolejny A. J., J. J., G. M. i E.V. wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku (pismem z 9 listopada 2018 r.), a następnie wnieśli przywołaną na wstępie skargę, żądając w niej: wymierzenia organowi grzywny w wysokości stosownej do okresu bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku, mając na uwadze przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w roku 2017 ogłoszonego przez Prezesa GUS w dniu [...] lutego 2018 r.; przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej po 2000 złotych, zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych; a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W motywach skargi wskazywali na bezskuteczność uprzednio zastosowanych sankcji. Odwoływali się nadto do wydanego na tle zbliżonego stanu faktycznego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 marca 20018 r. I SA/Wa 1540/17, w którym przyznanie sumy pieniężnej uzasadniano wyjątkowo rażącym charakterem zwłoki w rozpoznaniu sprawy połączonym z obawą, że bez niej wyrok nadal nie zostanie wykonany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, sprzeciwiając się przy tym rozpoznawaniu sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśniając przyczyny zwłoki powoływał się na wprowadzone z dniem 5 grudnia 2016 r. nowych procedur w Biurze [...] w zakresie rozpoznawania wniosków z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), co wymusza ponowną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wskazywał nadto na bardzo dużą ilość wpływającej do Biura [...] korespondencji w sprawach odszkodowawczych, a także na skomplikowany charakter tego rodzaju spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Prezydenta [...] nie rozpoznała sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżących o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z 2 października 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 487/15, który to termin ekspirował 13 kwietnia 2016 r. Nie uczynił tego także do chwili obecnej i to mimo, że z tytułu zaistniałej opieszałości już dwukrotnie wymierzono mu grzywnę. Oznacza to, że od 3 lat pozostaje przy wykonywaniu wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Zwłoki tej nie może przy tym w żaden sposób usprawiedliwiać podnoszona przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność wprowadzenia w grudniu 2016 r. nowych, wewnętrznych zasad procedowania spraw odszkodowawczych. Te nie wyłączają bowiem, ani nie modyfikują reguł wynikających z kodeksu postepowania administracyjnego. Niezależnie od powyższego nie sposób nie dostrzec, że niemal identyczną argumentacją jak obecnie, posługiwał się organ przy uprzednim udzielaniu odpowiedzi na skargę (vide pismo z [...] kwietnia 2017 r. nr [...]). Wskazuje to, że przywoływane przezeń nowe zasady procedowania spraw odszkodowawczych nie stanowią w istocie realnej przeszkody uniemożliwiającej zakończenia niniejszego postępowania, ale są wykorzystywane wyłącznie jako pretekst do uchylenia się do zajęcia w nim merytorycznego stanowiska. Potwierdzeniem tego może być fakt, że po ostatnim wyroku wymierzającym grzywnę (z 21 września 2017 r.) nie podejmował on w sprawie już żadnych czynności ukierunkowanych na jej załatwienie. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny, której wysokość (4000 złotych) uwzględnia zarówno okres zwłoki jak i wymiar uprzednio z tego tytułu nałożonej sankcji. Zasadne jest także uwzględnienie żądania przyznania skarżącym sumy pieniężnej, aczkolwiek w nieco innej od oczekiwanych przez nich wysokości. Ci bowiem żądali przyznania jej na poziomie po 2000 złotych. Sąd natomiast ocenił, że dla zapewnienia realizacji funkcji dyscyplinującej i kompensacyjnej wystarczająca będzie kwota 1500 złotych. Zwłaszcza, że wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 10.000 złotych. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art.202 § 2 powołanej ustawy .