Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Wa 2229/19

I SA/Wa 2229/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-08-03

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
3 sierpnia 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Magdalena Durzyńska Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...][...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] , [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności mienia Skarbu Państwa, obejmującego nieruchomość położoną w M. (według stanu obecnego pozostającą w użytkowaniu wieczystym Gminy M. ), oznaczoną w operacie ewidencji gruntów w obrębie Nr [...], M. jako działka nr [...] , o powierzchni [...] ha, z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę M. (w Sądzie Rejonowym w L., w [...] Wydziale [...] dla przedmiotowej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta nr [...] Odwołanie od ww. decyzji wniosła P. S.A. Oddział [...] we W. Rozpatrując sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji Wojewody stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe).Decydujące znaczenie dla komunalizacji następującej z mocy prawa ma stan faktyczny i prawny mienia ogólnonarodowego istniejący w dacie wejścia w życie ww. ustawy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.). Prawo własności Skarbu Państwa zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej w [...] Wydziale [...] Sądu Rejonowego w L.. W operacie ewidencji gruntów w dniu 27 maja 1990 r. w obrębie Nr [...], M. ujawniona była działka nr [...] , o powierzchni [...] ha, stanowiąca własność Skarbu Państwa, władający: Dyrekcja [...] we W. Wojewoda [...], na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "P." z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego na okres 99 lat gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w M. , oznaczonego geodezyjnie jako działka nr [...] , o powierzchni [...] ha i prawa własności budynku znajdującego się na ww. działce. Jako podstawę stwierdzenia prawa zarządu P. do ww. nieruchomości, które z dniem 5 grudnia 1990 r. przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego, przyjęto decyzję Naczelnika Gminy M. z dnia [...] lutego 1990 r. Nr [...] zmieniającą wysokość opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntów Skarbu Państwa położonych na terenie gminy M. , obejmującą działkę nr [...] w obrębie M. . Umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2004 r. Rep. [...] Gmina M. nabyła od P. S.A. w W. przedmiotową nieruchomość (tj. prawo wieczystego użytkowania wraz z własnością budynku). W toku postępowania komunalizacyjnego nie odnaleziono dokumentu potwierdzającego istnienie tytułu prawnego przedsiębiorstwa państwowego P. do przedmiotowej nieruchomości w dacie 27 maja 1990 r., a więc w opinii Wojewody [...] należała ona do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podzieliła argumentację Wojewody [...] i dodatkowo wyjaśniła, że zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych. sformułowanie: ,.należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego " oznacza przynależność mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym (rozumianym jako posiadanie określonego tytułu prawnego), a nie tylko w sensie faktycznym. W niniejszej sprawie, zdaniem Komisji bezsporne jest, że P. nie dysponowały tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. Tym samym uprawnienia władcze w stosunku do tej nieruchomości przysługiwały gminom. Taki tok rozumowania potwierdził Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (publ. OTK 1992, Nr 2. poz. 37). Ponadto Komisja podkreśliła, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało ugruntowane stanowisko, iż akty prawne regulujące status prawny przedsiębiorstwa P. oraz akty ustawowe i wykonawcze, na podstawie których przeprowadzono nacjonalizację kolei, mając charakter ogólnych aktów normatywnych, nie regulowały stanu prawnego konkretnej nieruchomości, lecz mogły tylko stanowić podstawę do podejmowania aktów indywidualnych dotyczących poszczególnych składników mienia ogólnonarodowego. Tym samym prawa zarządu czy też prawa użytkowania P. nie można wywieść z przepisów ustaw regulujących utworzenie i funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa. Akty prawne regulujące status kolei nie mogły być źródłem dowodu na wykazanie prawa do nieruchomości, bowiem nie wskazywały expressis verbis, że mienie będące w dyspozycji przedsiębiorstwa państwowego P. pozostaje w jego zarządzie lub użytkowaniu. Udowodnienie prawa zarządu lub prawa użytkowania nieruchomości wymagało zatem potwierdzenia danej okoliczności stosownym dokumentem, o którym mowa w art. 38 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99 z późn. zm.). Stosownie do postanowień ww. art. 38 ust. 2 dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Stąd też, jedynie istniejący po stronie przedsiębiorstwa państwowego P. tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i z tego względu nie podlega komunalizacji. Inaczej, zgodnie z treścią obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r. art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w drodze dwóch kolejnych uchwał podjętych w składzie siedmiu sędziów: w dniu 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 oraz w dniu 26 lutego 2018 r., sygn. akt I OPS 5/17. W sentencjach obu uchwał zaprezentowano jednolite stanowisko, z którego wynika, że: "Pozostawanie nieruchomości we władaniu przedsiębiorstwa P. bez udokumentowanego prawa w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22. poz. 99 ze zm.) oznacza, że nieruchomość ta należała w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Ponadto Komisja wskazała, że ustawa o przedsiębiorstwie państwowym "P. " z 1995 r. została uchylona ustawą z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P. " (Dz. U. Nr 84, poz. 948; Dz. U. z 2014 r. poz. 1160). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16, w art. 34 ust. 1 ustawy po raz pierwszy od dnia uchylenia rozporządzenia z 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "P. " P. zostało przyznane prawo do gruntów będących własnością Skarbu Państwa, posiadanych przez P. w dniu 5 grudnia 1990 r. Ustawodawca przewidział w tym przepisie nabycie - z chwilą wejścia ustawy w życie - przez P. ex lege prawa użytkowania wieczystego takich gruntów, jeżeli P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej. Jednakże data stanowiąca przesłankę nabycia użytkowania wieczystego została określona, jako data późniejsza w stosunku do daty 27 maja 1990 r., czyli daty wywołującej oznaczone ustawowo skutki prawne w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Oznacza to, że nabycie użytkowania wieczystego przez P. na podstawie powołanej ustawy komercjalizacyjnej nie powodowało, że w dacie 27 maja 1990 r. grunty nabywane nie należały do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (vide: wyrok TK z 12 kwietnia 2005 r. K 30/03. OTK ZU-A 2005. Nr 4. poz. 35). Reasumując, w ocenie Komisji, dokonanej na podstawie analizy załączonej dokumentacji, przedsiębiorstwu państwowemu P. nie przysługiwał w dniu 27 maja 1990 r. odpowiedni tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości. Tym samym należała ona, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły P. Spółka Akcyjna Oddział [...] we W. zarzucając jej: mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, które doprowadziło do utrzymania decyzji komunalizacyjnej w mocy, tj. art. 16 § 1 i 110 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji administracyjnej stojącej w oczywistej sprzeczności z obowiązującą ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia P. S.A. na nieruchomości w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna jest wiążąca; art. 6, 7 i 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji tego przyjęcie, że decyzja uwłaszczeniowa nie ma wpływu na ocenę faktu pozostawania nieruchomości w zarządzie P. przed dniem 5 grudnia 1990 r., podczas gdy fakt wydania tej decyzji stanowi dowód uznania prawa zarządu nieruchomości przez P. co najmniej w okresie od [...] lutego 1990 r., co wynika wprost z uzasadnienia decyzji uwłaszczeniowej; art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo jej wadliwości, wynikającej z uchybień wskazanych w odwołaniu od tej decyzji; naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że nieruchomość "należała" w dniu 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, podczas gdy nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe, będące własnością Skarbu Państwa pozostającą w zarządzie P. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną. Przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania komunalizacynego, prowadzonego na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika zatem, że mienie ogólnonarodowe należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których organem założycielskim były inne niż wyżej określone organy administracji państwowej, nie podlegało komunalizacji w trybie ww. przepisu. Jeżeli natomiast określone mienie ogólnonarodowe należało do takiego przedsiębiorstwa w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż nie legitymowało się ono odpowiednim tytułem prawnym do użytkowanego mienia, to mienie to podlegało komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 roku. Podkreślenia wymaga, że określenie mienie "należące" do przedsiębiorstw państwowych, oznacza należenie mienia do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie faktycznym. Stanowisko takie utrwalone jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z 26 IX 2000 r., I SA1342/99, Lex nr 78921, z 2 II 2006 r., I OSK 1295/05, Lex nr 194864, z 16 III 2006 r., I OSK 583/05, Lex nr 198195, z 16 I 2008 r., I OSK 1947/06 niepub. I OSK 1641/07, I OSK 593/09 ), jak i w licznych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Termin ten był analizowany w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 9 grudnia 1992 r. sygn. W 13/91. Niezasadne są więc zarzuty skargi, co do wadliwego rozumienia przez organ tego pojęcia i stanowią one jedynie polemikę z utrwalonym jednolitym rozumieniem tego pojęcia. Jak wykazało postępowanie, skarżące przedsiębiorstwo nie miało w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Jak słusznie zauważyły organy, decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., jest decyzją o charakterze deklaratoryjnym, którą stwierdza się stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jej wejścia w życie, tj. w dniu 27 maja 1990 r. Dlatego wszelkie zmiany zarówno stanu faktycznego jak i prawnego mające miejsce po tej dacie, nie mają znaczenia prawnego. Właściwie również organy wskazały, że tytuł prawny do nieruchomości nie wynika z mających ogólny charakter aktów normatywnych dotyczących przedsiębiorstwa państwowego. Zarządu nie można bowiem domniemywać. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie, które organ prawidłowo przytoczył. Nie ma więc potrzeby ponownego jego powoływania. Decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, wskazywać sposób i cel korzystania. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) nie mają zastosowania w sprawach komunalizacji, gdyż powyższy akt wykonawczy dotyczy postępowania uwłaszczeniowego i nie ma zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wyjaśniła, w jaki sposób ustanawiany był zarząd. Analiza przepisów prawnych określających zasady przekazywania mienia państwowego wskazuje, że zarząd mógł powstać w drodze decyzji właściwego organu państwowego, na podstawie umowy zawartej za zezwoleniem tego organu, na podstawie umowy o przekazaniu mienia między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, umowy zawartej przez te jednostki, w oparciu o protokół zdawczo – odbiorczy, albo na podstawie umowy kupna nieruchomości. Postępowanie nie wykazało, aby skarżący legitymował się jednym z wyżej wymienionych dokumentów, a nawet na ich istnienie skarżący nie powoływał się. Zważyć ponadto należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że niewskazanie przez przedsiębiorstwo tytułu prawnego do gruntu powoduje, że odpowiada on przesłance określonej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. i tym samym podlega on komunalizacji (por. wyroki NSA: I OSK 1957/06 , OSK 1947/06, I OSK 1442/07,). Dlatego też niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 roku. Decyzje w sprawie ustanowienia opłaty za zarząd i aktualizacji opłaty za zarząd nie są dokumentem potwierdzającym istnienie prawa zarządu przedsiębiorstwa do nieruchomości objętej decyzją komunalizacją na dzień 27 maja 1990 r. Mogłyby zostać uznane za taki dokument, ale wyłącznie w sytuacji, gdyby decyzje te nawiązywały w swojej treści do istnienia decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd lub użytkowanie. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie występuje. Stwierdzenie nabycia z mocy prawa na podstawie art. 200 ust. 1 u.g.n. z dniem 5 grudnia 1990 r. gruntu przez P. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. nie stoi na przeszkodzie jego komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że jedno i drugie postępowanie ma za przedmiot zupełnie odmienne prawo. O ile bowiem skutkiem wydania decyzji komunalizacyjnej jest nabycie prawa własności gruntu (co nie niweczy uprawnień użytkownika wieczystego do korzystania z gruntu na dotychczasowych zasadach) o tyle postępowanie uwłaszczeniowe prowadzi do nabycia przez państwową osobę prawną użytkowania wieczystego tego gruntu (co również nie wpływa na uprawnienia właścicielskie gminy). Z istoty użytkowania wieczystego wynika, że polega ono na korzystaniu z gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Postępowania te nie pozostają wobec siebie konkurencyjne ani nie wykluczają się. Przemawia za tym dodatkowo fakt, iż niektóre z dokumentów, które mogą potwierdzić zarząd w postępowaniu uwłaszczeniowym, w postępowaniu komunalizacyjnym, co wynika z aktualnie dominującej linii orzeczniczej, nie zasługują na uwzględnienie (np. decyzja ustalająca lub aktualizująca opłatę). Okoliczność, iż posiadana przez P. decyzja opłatowa okazała się niewystarczającym dowodem na pozostawanie działki w zarządzie w postępowaniu komunalizacyjnym, nie może jednakże wyłączyć możliwości jej oceny w postępowaniu uwłaszczeniowym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2068/16 brak wykazania oddania w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości przed dniem 27 maja 1990 r., skutkuje przyjęciem zarządzania jej przez właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Skoro w niniejszej sprawie decyzja uwłaszczeniowa wydana została dopiero w 2002 r., to pozostaje bez wpływu na ocenę zaistnienia przesłanek komunalizacyjnych na dzień 27 maja 1990 r. Okoliczność ustanowienia użytkowania wieczystego po nabyciu z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, bo decyzja w tej materii jest deklaratoryjna, stąd nielegalności można dowodzić co najwyżej w odniesieniu do ustanowienia użytkowania wieczystego (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1282/13). Jeszcze raz należy podkreślić, że jedynie istniejący po stronie P. tytuł prawny świadczyłby, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990r. nie należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej i z tego względu nie podlegałaby komunalizacji z mocy prawa (tak też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03). W świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotny jest zatem stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wejścia w życie tej ustawy. Oznacza to, że rozważania na tle kolejnych uregulowań dotyczących P. nie mogą mieć znaczenia prawnego, o ile spółka nie wykaże negatywnej przesłanki do komunalizacji nieruchomości. Przesłanką taką może być wyłącznie tytuł prawnorzeczowy, przysługujący przedsiębiorstwu P. do przedmiotowej nieruchomości. Podkreślenia wymaga, że dysponowanie czy zarządzanie majątkiem ogólnonarodowym (państwowym), nawet na podstawie upoważnienia ustawowego, nie pozwala na stwierdzenie, że majątek ten należy do dysponenta czy zarządcy. Jak już wyjaśniono pojęcie "należy do" odwołuje się bowiem bezsprzecznie do aspektu prawnorzeczowego. Pogląd przedstawiony w powyższym wyroku Sąd w składzie orzekającym podziela i przyjmuje za własny. Dodać należy, że wyrokiem tym został uchylony wskazywany w skardze wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2279/15, a skarga P. oddalona. Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, dlatego też zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 6, 7, 77, 80 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie. Słusznie też wskazały, że dla oceny przesłanek komunalizacji z mocy prawa istotne znaczenie ma stan faktyczny i prawny na dzień 27 maja 1990 r. Dlatego jedynie fakty prawotwórcze podlegają badaniu i ocenie, a nie inne okoliczności nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy ponownie i w całokształcie rozpoznał sprawę, a wydana decyzja ma umocowanie w treści przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 października 2019
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Sędziowie
Dorota Apostolidis Jolanta Dargas /przewodniczący sprawozdawca/ Magdalena Durzyńska

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny