I SA/Wa 2228/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu 29 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty przekształceniowej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić Miastu [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Decyzją z [...] października 2020 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o ustaleniu rocznej opłaty przekształceniowej w wysokości [...] złote w stosunku do udziału w nieruchomości gruntowej, położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], związanego z udziałem w wysokości [...] w prawie własności lokalu garażowego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] (pkt 1 decyzji) oraz orzekł o ustaleniu okresu wnoszenia ww. opłaty rocznej na 99 lat licząc od dnia przekształcenia (pkt 2 decyzji). Na skutek wniesionego odwołania, decyzją z [...] lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ lub kolegium) decyzją nr [...] uchyliło pkt 2 zaskarżonej decyzji i orzekło w tym zakresie o ustaleniu obciążenia właścicielki prawa opisanego w pkt 1 opłatą przekształceniową na okres 20 lat licząc od dnia przekształcenia, zaś w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Pismem z [...] sierpnia 2021 r. Miasto [...] – reprezentowane przez Prezydenta [...] wniosło skargę na ww. decyzję. W odpowiedzi na skargę kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako ppsa), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Powyższe przepisy należy odnieść do sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w postępowaniu odwoławczym wniósł Prezydent [...] działający w imieniu Miasta [...], tj. organ, który wydał decyzję w tej sprawie w pierwszej instancji. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 stwierdzono, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba - stroną tego postępowania i wówczas organ ją reprezentujący będzie bronił jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom tego postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.). Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawach indywidualnych w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to na mocy ustawy czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Wówczas, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, ta jednostka samorządu terytorialnego nie ma w dalszym postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego ani podmiotem legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Podobnie w uchwale I OPS 2/15 z 16 lutego 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że jeżeli w danej sprawie decyzję wydaje starosta - powiat nie ma legitymacji procesowej strony na późniejszym etapie postępowania (chodziło tu o ustalenie od powiatu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną). W konsekwencji przez analogię należy przyjąć, iż w takiej sytuacji jak w sprawie niniejszej – gmina o statusie miasta, której prezydent orzekał jako organ I instancji, nie ma legitymacji procesowej strony na dalszym etapie postępowania administracyjnego, nie jest też podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnej II instancji do sądu administracyjnego. Gmina taka, w świetle ww. uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma prawa strony ani zdolności skargowej na żadnym z późniejszych etapów postępowania a więc ani na etapie wznowienia postępowania ani np. postępowania nieważnościowego. Jednostka samorządu terytorialnego nie może zajmować w tej samej sprawie zarówno pozycji organu wydającego decyzje jak i pozycji strony postępowania, w zależności od jej etapu. W ustawowej roli organu orzekającego nie ma bowiem miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek, także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotykać może bezpośrednio lub pośrednio jego praw i obowiązków. Powyższymi uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego sądy administracyjne są związane (art. 269 § 1 ppsa). Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Miasto [...] nie posiada w niniejszej sprawie przymiotu strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec tego skarga okazała się niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, co skutkowało jej odrzuceniem. Zwrot wpisu nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.