I SA/Wa 2225/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.) Protokolant referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2023 r., nr KOC/5009/G0/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491) stwierdziło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 14 stycznia 1961 r. nr GT-III-II-6/S/4/61 o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr hip. [...] – w części dotyczącej nieruchomości wchodzących w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obr. [...] i nr [...] z obr. [...] stanowiących własność [...] uległo umorzeniu z mocy prawa. Jak wynika z akt sprawy, Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy orzeczeniem z 14 stycznia 1961 r. (skierowanym do pełnomocnika R. F. ) odmówiło przyznania prawa własności czasowej do w/w gruntu, wskazując, że na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren przedmiotowej nieruchomości przeznaczony został pod budownictwo wielokondygnacyjne (państwowe). Obecnie nieruchomość wchodzi w skład działek ew. nr [...] z obr. [...] i nr [...] z obr. [...], będących własnością m.st. Warszawy oraz działki ew. nr [...] z obr. [...] będącej własnością Skarbu Państwa. A. F. (następca prawny dawnego właściciela nieruchomości) wnioskiem z 12 października 2006 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu tego wniosku, decyzją z 27 stycznia 2010 r. stwierdził nieważność w/w orzeczenia w części dotyczącej działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Natomiast w zakresie działek nr [...] i nr [...] wniosek przekazany został do rozpatrzenia SKO w Warszawie. Kolegium ostateczną decyzją z 6 lutego 2017 r. stwierdziło nieważność orzeczenia w części dotyczącej nieruchomości wchodzących w skład działek ew. nr [...] i nr [...] uznając, że orzeczeniem z 14 stycznia 1961 r. organ odmówił przyznania prawa własności czasowej E. W. , zmarłemu w dniu 26 lutego 1938 r. To – w ocenie Kolegium – oznaczało, że organ rozstrzygnął o prawach osoby zmarłej, taka decyzja obarczona jest zaś wadą nieważności, bowiem rażąco narusza prawo. W dniu 9 listopada 2017 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wpłynął sprzeciw Prokuratury Regionalnej w W. od decyzji z 6 lutego 2017 r. z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprzeciw decyzją z dnia 3 października 2018 r., [...] stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia 6 lutego 2017 r. Kolegium stanęło na stanowisku, że we wspomnianej decyzji wadliwie uznano, iż orzeczeniem z 14 stycznia 1961 r. rozstrzygnięto o prawach zmarłego E. W., który zmarł 26 lutego 1938 r., tj. przed wydaniem tego orzeczenia. Z akt sprawy bezspornie bowiem wynika, że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] został złożony w imieniu R. F. (następcy prawnego E. W. ) przez adw. B. M. . Wszczęcie postępowania dekretowego po śmierci E. W. samo w sobie wykluczało zaś możliwość przyznania mu statusu strony tego postępowania, a tym bardziej uznania, że wydane orzeczenie z 14 stycznia 1961 r. zostało do niego skierowane. Tym razem Kolegium przyjęło, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej zostało skierowane do R. F. , działającej przez ustanowionego pełnomocnika adw. B. M. , zaś wskazanie w jego treści E. W. , jako właściciela przedwojennego nieruchomości, nie oznacza skierowania do niego orzeczenia dekretowego. Zdaniem SKO w Warszawie brak było zatem podstaw do zakwalifikowania orzeczenia z 14 stycznia 1961 r. jako rozstrzygającego o prawach osoby zmarłej i uznaniu go jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zostało ono skierowane do jego spadkobiercy (jak również wnioskodawcy), a więc osoby będącej stroną tego postępowania. Tym samym w ocenie SKO w Warszawie, decyzja z 6 lutego 2017 r. została wydana z naruszeniem o jakim w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, czyli z rażącym naruszeniem art. 28 k.p.a., wobec czego należało stwierdzić jej nieważność. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. F. . Sąd wyrokiem z dnia 2 października 2019 r., I SA/Wa 2213/18 skargę tę oddalił. Nie zgadzając się z tym orzeczeniem A. F. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji. Podniesione w niej zarzutu nie zyskały jednak aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego, który workiem z dnia 6 lipca 2023 r., I OSK 701/20 skargę kasacyjną oddalił. NSA zauważył, że dokonywał już oceny orzeczenia z 1961 r. w wyroku z dnia 15 lipca 2016 r. (sygn. akt I OSK 2299/14), w którym stwierdzono, iż orzeczenie Prezydium RN zostało skierowane do R. F. a E. W. został w nim tylko wymieniony jako dawny właściciel nieruchomości. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę zachowania jednolitości orzecznictwa jako wartości mającej istotne znaczenie w obrocie prawnym. W konsekwencji ta sama decyzja, dotycząca określonej dawnej nieruchomości warszawskiej, w jednym postępowaniu nadzorczym, dotyczącym części tej nieruchomości nie mogła być traktowana jako adresowana do danej osoby a w innym postępowaniu, dotyczącym pozostałej części tej samej nieruchomości, miała być traktowana jako skierowana do osoby zupełnie innej. W efekcie wydania przez SKO w Warszawie decyzji z dnia 3 października 2018 r., [...] niejako "odżyła" sprawa zainicjowana wnioskiem A. F. z dnia 12 października 2006 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z 14 stycznia 1961 r. w zakresie działek nr [...] i nr [...] . Natomiast decyzją powołaną na wstępie Kolegium stwierdziło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tego orzeczenia uległo umorzeniu z mocy prawa. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że wnioskodawca (A. F. ) jako spadkobierca dawnego właściciela nieruchomości był uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Natomiast w dniu 16 września 2021 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491). Na podstawie art. 2 ust. 1 tej ustawy, do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei na mocy art. 2 ust. 2 ustawy, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Kolegium przyjęło, że skoro orzeczenie Prezydium Rady Narodowej zostało doręczone w dniu 19 stycznia 1961 r. (potwierdzenie odbioru k. 19 akt własnościowych nieruchomości), to postępowanie, które zainicjowano wnioskiem z 16 października 2006 r., należało uznać za wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia decyzji. Z Tych względów – w ocenie Kolegium – postępowanie to uległo umorzeniu stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491). A. F. w dniu 25 października 2023 r. złożył skargę na decyzję Kolegium wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego. Zaskarżając tę decyzję w całości zarzucił jej naruszenie: 1) art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021 poz. 1491) w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy: a) przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę demokratycznego państwa prawa wyrażoną ww. przepisie Konstytucji, zasadę ochrony interesów strony w toku postępowania oraz zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa poprzez dokonanie znaczącej zmiany przepisów w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego; b) przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę proporcjonalności poprzez użycie przez ustawodawcę nieproporcjonalnych środków do realizacji celu założonego w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13; co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr hip. [...] w części dotyczącej nieruchomości wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] ewentualnie pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej; 2) art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy przepis ustawy nowelizującej jest niezgodny z zasadą równości wyrażoną ww. przepisie Konstytucji poprzez różnicowanie sytuacji obywateli państwa polskiego, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr hip. [...] w części dotyczącej nieruchomości wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...], ewentualnie pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej; 3) art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy przepis ustawy nowelizującej doprowadził do pozbawienia ochrony prawnej praw majątkowych skarżącego oraz do materialnoprawnego zróżnicowania statusów własności, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej ul. [...] nr hip. [...] – w części dotyczącej nieruchomości wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i nr nr [...] z obrębu [...], ewentualnie pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej; 4) art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę pewności prawa i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa poprzez dokonanie znaczącej zmiany przepisów w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, co w konsekwencji skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej ul. [...] nr hip. [...] w części dotyczącej nieruchomości wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]i nr nr [...] z obrębu [...] ewentualnie pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej; 5) art. 156 § 2 k.p.a. (brzmieniu obowiązującym od dnia 16 września 2021 r.) w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski poprzez niewydanie decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia 14 stycznia 1961 r., w sytuacji gdy przepis ten narusza zasadę demokratycznego państwa prawa wyrażoną ww. przepisie Konstytucji poprzez naruszenie zasad rzetelnego procesu legislacyjnego tj. dokonania zmian w procedurze administracyjnej bez przeprowadzenia debaty publicznej oraz wysłuchania opinii środowisk zainteresowanych w sprawie, co skutkowało naruszeniem zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa i w konsekwencji pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr hip. [...] – w części dotyczącej nieruchomości wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]i nr [...] z obrębu [...]; 6) art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. [dalej jako: Konwencja Europejska] w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji Europejskiej w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie w sytuacji gdy przepis ustawy nowelizującej narusza zasadę zakazu dyskryminacji w zakresie ochrony prawa własności mienia skarżącego wyrażonych w Konwencji Europejskiej, co skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr hip. [...] – w części dotyczącej nieruchomości wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...], ewentualnie pozbawieniem skarżącego prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej; 7) art. 6 ust. 1 Konwencji Europejskiej w zw. z art. 1 Protokołu Nr 1 do Konwencji Europejskiej w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez umorzenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy działanie organu tj. wydanie przedmiotowej decyzji w oparciu o przepis ustawy nowelizującej narusza prawo skarżącej do rzetelnego procesu sądowego określonego w Konwencji Europejskiej oraz prowadzi do pozbawienia skarżącego prawa do ubiegania się o odszkodowanie z uwagi na brak prejudykatu koniecznego do wytoczenia powództwa o odszkodowanie związanego z wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 września 2023 r., znak: KOC/5009/Go/23 w całości. Zwrócił się też o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 w przedmiocie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego – w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji - przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, a także o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Tytułem wprowadzenia przypomnieć należy, że sądowa kontrola administracji sprawowana jest przy uwzględnieniu kryterium legalności. Sąd administracyjny ocenia więc, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jednocześnie jednak, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. – dalej też jako P.p.s.a.) uchylenie decyzji będącej przedmiotem kontroli możliwe jest wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W niniejszej sprawie znajdował zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1491) - zwanej dalej "ustawą zmieniającą". Ustawa ta weszła w życie 16 września 2021 r. Zgodnie ze wskazanym przepisem postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Z akt sprawy w sposób bezsporny wnika, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie, które było przedmiotem weryfikacji w postepowaniu nadzorczym prowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zostało wydane na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Nie budzi wątpliwości też kwestia jego doręczenia w aktach sprawy pozostaje bowiem poświadczenia doręczenia orzeczenia, który jednoznacznie wskazuje, że adresat orzeczenia – adw. B. M. będący pełnomocnikiem R. F. orzeczenie z dnia 14 stycznia 1961 r. odebrał w dniu 19 stycznia 1961 r. Poza sporem pozostaje również, że wniosek o stwierdzenie nieważności omawianej decyzji, który złożony został w dniu 16 października 2006 r. nie został rozpoznany do dnia wejścia w życie wskazanej wyżej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem. Powyższa ocena oznacza zatem, że organ prawidłowo zastosował art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Istotą zaistniałego sporu jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z powodu wadliwego rozumienia art. 49 k.p.a., w ten sposób, że ma on zastosowanie do doręczenia decyzji dekretowych. Sąd w składzie orzekającym podziela ustalenia i oceny dokonane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokonana nowelizacja prawa miała na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (OTK ZU Nr 5A, poz. 62). Wyrokiem tym Trybunał uznał, że 156 § 2 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W treści uzasadnienia wyroku Trybunał wskazał, że wyrok stwierdzający niekonstytucyjność 156 § 2 k.p.a. w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Trybunał wskazał na konieczność dokonania wykładni156 § 2 k.p.a. w związku z 156 § 1 pkt 2 k.p.a. in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Z uwagi na zakres kontroli konstytucyjności, obejmujący pominięcie ustawodawcze, Trybunał nie przesądził o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany wówczas w 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin prekluzyjny, który ogranicza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych obarczonych niektórymi innymi wadami. To bowiem ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych. Art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi rozwiązanie ustawodawcze wskazanego wyżej problemu. Jego treść podyktowana jest założeniem, że dochodzenie praw przez obywatela nie ma charakteru absolutnego. W porządku prawnym od dawna nie jest kwestionowana konieczność ograniczenia czasowego w dochodzeniu praw. Realizują ją m.in. przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń, zasiedzenia czy przemilczenia. Ich sens sprowadza się do uregulowania sytuacji gdy uprawniony w określonym przez ustawodawcę czasie przysługujących mu praw nie realizuje i ich nie dochodzi. Ostatecznie ustawodawca, realizując obowiązek wynikający ze stanowiska zaprezentowanego przez Trybunał Konstytucyjny w celu realizacji wskazanych przez ten Trybunał wartości konstytucyjnych, stanął na stanowisku, żeby wszelkie wady kwalifikowane jako "rażące naruszenia prawa" objęte zostały 30-letnim terminem przedawnienia. W uzasadnieniu projektu ustawy (druk: IX.1090)podkreślono, że jest to okres skorelowany z przewidzianym w Kodeksie cywilnym terminem zasiedzenia nieruchomości w złej wierze. Zdaniem ustawodawcy, uzasadnione jest również rozciągnięcie stosowania wprowadzonego ograniczenia na postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Istotnym jest, że toczące się w dniu 16 września 2021 r. postępowania administracyjne niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem, które w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. zostały umorzone z mocy prawa, organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest formalnie "zamknąć" wydaniem orzeczenia, co oznacza, że musi wydać w tej materii deklaratoryjną decyzję administracyjną potwierdzającą umorzenie postępowania z mocy prawa. Sąd dostrzega zagadnienia związane z rozważaniami co do konstytucyjności przyjętego rozwiązania, wobec zastosowania retroaktywności omawianej normy i rozumie, że dla jego subiektywnie postrzegających problem adresatów może ono budzić wątpliwości, co do zgodności z obowiązującą Konstytucją. W szczególności jako naruszające zasadę demokratycznego państwa prawa w powiązaniu z takimi wartościami jak pewność prawa i jego przewidywalność. Analiza problemu prowadzi jednakże do wniosku, że trafnie podkreśla się, że acquis constitutionnel dopuszcza możliwość wprowadzenia przez ustawodawcę zarówno retroakcji, jak i retrospekcji. Rozważając kwestię relacji zasady lex retro non agit i zasady ochrony praw nabytych (wyrok z 15 września 1998 r., K 10/98 oraz wyrok z 8 grudnia 2009 r., SK 34/08) Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie stawał bowiem na stanowisku, że potencjalnie może zaistnieć potrzeba ochrony wartości konstytucyjnych, która będzie uzasadniała odstępstwo od zasady nieretroaktywnego działania prawa, pod warunkiem, że to odstępstwo będzie podlegać ocenie z perspektywy celowości i proporcjonalności jego wprowadzenia. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej w całości aprobuje pogląd, że racje konstytucyjne w aspekcie zasady praworządności, zasady zaufania obywatela do państwa, w tym zasady pewności prawa, które wynikają z art. 2 Konstytucji RP oraz pozostałych zasad wymienionych w skardze mogły zostać ograniczone przez potrzebę stabilizacji stanów społeczno-gospodarczych ukształtowanych mocą aktu administracyjnego. Potrzeba ograniczenia w czasie postępowań nieważnościowych uzasadniona jest faktem, że po upływie kilkudziesięciu latach od dnia wydania kwestionowanych decyzji znacznie utrudniona jest ich weryfikacja wobec niekompletności dostępnych akt. Istotnym jest ponadto, że przed 1980 r. nie funkcjonowało sądownictwo administracyjne. Standardy orzecznictwa administracyjnego były znacznie niższe od obecnych, stanowiły odzwierciedlenie ówczesnych standardów prawnych i społecznych. Z obniżonymi standardami orzecznictwa administracyjnego skorelowane były przesłanki uznania za nieważne decyzji administracyjnych. Ówczesny art. 137 k.p.a. nie przewidywał jako przesłanki uznania decyzji za nieważną wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa jako podstawę nieważności wprowadzono dopiero od marca 1980 r. Sąd podziela pogląd zawarty w orzeczeniu tutejszego sądu z 4 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 3182/21, że ocenianie według obecnych standardów prawnych i orzeczniczych legalności decyzji wydanych w zupełnie innych warunkach prawnych i społecznych, z perspektywy niedookreślonej przesłanki "rażącego naruszenia prawa" przez osoby piastujące stanowiska decyzyjne w organach administracji publicznej wypacza sens nadzoru administracyjnego. W cytowanym wyroku trafnie podniesiono także, że nieograniczona w czasie weryfikacja decyzji administracyjnych generuje ponadto znaczne koszty budżetowe, znacznie angażuje aparat administracyjny oraz sądownictwo i tym sensie jest sprzeczna z interesem publicznym. Ze społecznego punktu widzenia istotna jest także ocena, że wskutek upływu od wydania decyzji administracyjnej kilkudziesięciu lat ich kontrola dokonywana jest z inicjatywy osób, które nie były adresatami tych decyzji i nie dotknęły ich w sposób bezpośredni skutki tych decyzji (np. osoby te nie poniosły uszczerbku ekonomicznego w postaci odebrania im własności nieruchomości). Wskazane argumenty dowodzą, zdaniem Sądu, że ustawodawca prawidłowo rozważył kwestię konstytucyjności przyjętego w ustawie zmieniającej rozwiązania prawnego, w szczególności respektując zasadę proporcjonalności i pozostałe zasady Konstytucji RP wymienione w skardze. W realiach tej konkretnej sprawy prymat należało dać zasadzie stabilizacji porządku prawnego wynikającego z indywidualnych aktów administracyjnych, które wywołały skutki wiele lat temu. Zasadę trwałości decyzji ostatecznych uzasadnia zasada bezpieczeństwa prawnego, wywodzona z ogólniejszej zasady demokratycznego państwa prawnego przewidzianej w art. 2 Konstytucji RP. Trwałość decyzji wynika też z domniemania jej zgodności z prawem, a więc z - przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP - zasady praworządności. Powyższe przesądza, że kwestionowane w skardze rozwiązanie normatywne spełnia zasadę proporcjonalności, w zakresie w jakim racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki. Dodatkowo wyjaśnić należy, że stosownie do art. 7 Konstytucja RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Także zgodnie z treścią art. 6 k.p.a. organ administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że organy administracji publicznej nie mają samodzielnie możliwości "odmówienia zastosowania" obowiązującego przepisu prawa, nawet jeśli w ich ocenie jest on niezgodny z Konstytucją. Oznacza to, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje omawiana regulacja prawna, to organ zobowiązany jest do orzekania również na podstawie przepisów ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Przypomnieć należy, że organem powołanym do badania zgodności z Konstytucją konkretnych ustawowych rozwiązań prawnych jest Trybunał Konstytucyjny. Ponadto, jako wiadomo Sądowi z urzędu, przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. akt K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej - w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu swojego wniosku Rzecznik podniósł, że jego zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku. Postępowanie przed Trybunałem nie zostało dotychczas zakończone. W sytuacji stwierdzenia niekonstytucyjności ww. przepisu, strona będzie uprawniona do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w terminie 1 miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a k.p.a.). Jak na razie, zgodnie z zasadą domniemania konstytucyjności aktu normatywnego, brak jest podstaw do przyjęcia także przez Sąd naruszenia umawianym uregulowaniem przepisów Konstytucji RP. Z tych też względów Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania sądowego. Zdaniem Sądu organ administracji prawidłowo zastosował zatem w sprawie obowiązujące przepisy prawa, co do których obowiązuje zasada domniemania ich konstytucyjności. Biorąc pod uwagę powyższe i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.