I SA/Wa 2219/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. C. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m. st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 13/19 1. wymierza Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz F. C. sumę pieniężną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz F. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

F. C. (dalej: Skarżący) pismem z 25 lipca 2022 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o: - wymierzenie Prezydentowi Miasta W. grzywny przewidzianej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) stosownej do bezczynności przy rozpoznaniu wniosku z 7 maja 1948 r. biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2021 r. ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 18 lutego 2022 r.; - przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. w kwocie 7.000 zł; - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.; - zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu kosztów postępowania - w związku z niewykonaniem przez Prezydenta Miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 13/19. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Skarżącego na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego zobowiązał Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku z 7 maja 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...], oznaczonej dawniej jako [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdził, że Prezydent Miasta W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał od Prezydenta Miasta W. na rzecz Skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.000 złotych i zasądził od Prezydenta Miasta W. na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu 3 czerwca 2020 r., zatem czteromiesięczny termin do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, zakreślony przez Sąd w wyroku z 28 listopada 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 13/19 upłynął z dniem 3 października 2020 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że do dnia dzisiejszego Prezydent Miasta W. nie wykonał ww. wyroku. Zdaniem Skarżącego, Prezydent Miasta W. lekceważy ww. wyrok WSA w Warszawie, jak i prawa strony w zakresie oczekiwania na rozstrzygnięcie i nie wykonując ww. wyroku kieruje się świadomością braku realnych konsekwencji. Skarżący od pokoleń oczekuje na rozpoznanie złożonego wniosku z 7 maja 1948 r. Wobec tego, bez zasądzenia sumy pieniężnej w kwocie 7.000 zł na rzecz Skarżącego, nie zostanie zrekompensowane bezprawne zachowanie Prezydenta Miasta W., które narusza nie tylko jego prawa, ale również zasadę szybkości postępowania, a ponadto zobowiązanie wynikające z powołanego wyroku WSA w Warszawie, a przez to poczucie praworządności. Dlatego skarga i zawarte w niej wnioski są konieczne i zasadne. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Do dnia 24 stycznia 2023 r. (data rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) do Sądu nie wpłynęła żadna informacja dotycząca merytorycznego rozpoznania wniosku z 7 maja 1948 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Rozpoznawana skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 listopada 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 13/19 zobowiązał Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku z 7 maja 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...], oznaczonej dawniej jako [...]– w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt. Bezspornie, akta tej sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z 28 listopada 2019 r. wpłynęły do organu w dniu 3 czerwca 2020 r., zatem czteromiesięczny termin do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, zakreślony przez Sąd w powołanym wyroku, upłynął z dniem 3 października 2020 r. Do dnia wniesienia skargi z 25 lipca 2022 r. - mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku z 28 listopada 2019 r. organ ten nie załatwił tej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem, to jest nie rozpoznał wniosku z 7 maja 1948 r. Dlatego wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. W demokratycznym państwie prawnym nie może być bowiem tolerowane niewykonywanie wyroków sądów. Pogląd ten jest konsekwentnie wyrażany w orzecznictwie. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzi bowiem do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy też o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Zgodnie z treścią art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę za niewykonanie wyroku wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Skład orzekający ocenił, że w realiach rozpoznawanej sprawy represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna wymierzona w wysokości 2.000 złotych, która to kwota mieści się w granicach wymiaru określonego w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości w. przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. W. cechują się znacznym stopniem skomplikowania, co w połączeniu z okolicznością, że Prezydent Miasta W. prowadzi jednocześnie znaczną ilość takich spraw, może częściowo tłumaczyć niedochowanie terminów. Rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1792/16). Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta Miasta W. w wykonaniu wyroku z 28 listopada 2019 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie zakończył bowiem sprawy, mimo że upłynęło już ponad 2 lata od wyznaczonego terminu. Zgodnie z treścią art. 154 § 7 p.p.s.a. uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Funkcją powyższego przepisu jest niewątpliwie zwalczanie bezczynności i przewlekłości działania organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to funkcja jedyna. Przepis ten ponadto ma kompensować stronie nieuzasadnione oczekiwanie z powodu bezczynności i przewlekłości działania organu. Mając na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd przyznał Skarżącemu od Prezydenta Miasta W. sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł, będącą swego rodzaju zadośćuczynieniem za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Przyznanie sumy pieniężnej stronie oczekującej przez lata na wykonanie przez organ administracji prawomocnego wyroku, ma nadto uświadomić jej, że nie jest ona bezbronna, a sąd administracyjny dostrzegając negatywne konsekwencje, jakich strona doznaje na skutek przewlekłego prowadzenia jej sprawy, obejmuje ją swoją ochroną. Sąd zasądził też na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zdanie drugie w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania w pkt 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.