I SA/Wa 221/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik asesor WSA Nina Beczek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r. nr KOC/6192/Op/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z 8 grudnia 2022 r. nr KOC/6192/Op/22 utrzymało w mocy własne postanowienie z 12 października 2022 r. nr KOC/5094/Op/22, którym wstrzymano z urzędu wykonanie decyzji tego Kolegium z 9 czerwca 2021 r. nr KOC/38/Op/21 orzekającej o przyznaniu [...] zasiłku stałego w wysokości 278 zł miesięcznie od 1 grudnia 2020 r. do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium podało, że Prezydent m.st. Warszawy zwrócił się do Kolegium z wnioskiem o rozważenie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją Kolegium z 9 czerwca 2021 r. przyznającą skarżącej zasiłek stały. Wniosek uzasadnił faktem, że w sprawie wyszły na jaw nowe, nieznane organowi, okoliczności związane z przyznaną pomocą w formie zasiłku stałego. W lutym 2021 r. organ I instancji powziął informację, że [...] nie ujawniła w wywiadzie środowiskowym, przeprowadzonym 10 września 2020 r., faktu zakupu w lutym 2015 r., za gotówkę w kwocie 360.000 zł, lokalu własnościowego nr [...] położonego przy ul. [...], co zasadniczo zmienia jej sytuację dochodową. Okoliczności te istniały zarówno w dacie wydania decyzji w I instancji, jak w II instancji, a nie były znane organom wydającym decyzje, co wypełnia dyspozycję art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Postanowieniem z 7 września 2022 r. Kolegium wznowiło postępowanie administracyjne zakończone decyzją z 9 czerwca 2021 r., a następnie postanowieniem z 12 października 2022 r., wydanym na podstawie art. 152 § 1 kpa, wstrzymało z urzędu wykonanie powyższej decyzji z 9 czerwca 2021 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium zaskarżonym postanowieniem utrzymało w mocy własne postanowienie z 12 października 2022 r., stwierdzając, że okoliczności sprawy niewątpliwie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z 9 czerwca 2021 r. w wyniku wznowienia postępowania. Jak bowiem wskazano w postanowieniu z 7 września 2022 r., Prezydent m.st. Warszawy w lutym 2021 r. powziął informacje o posiadanym prawie własności do lokalu, których skarżąca nie ujawniła w wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym przed wydaniem decyzji przyznającej zasiłek stały. Okoliczności te uprawdopodabniają możliwość uchylenia decyzji Kolegium z 9 czerwca 2021 r., a zatem wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 kpa jest w ocenie Kolegium w zupełności uzasadnione. Na postanowienie Kolegium z 8 grudnia 2022 r. skarżąca wniosła skargę, w której podniosła, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania w sprawie decyzji z 9 czerwca 2021 r. i do wstrzymania jej wykonania, ponieważ Kolegium wydając tę decyzję miało wiedzę, że jest ona właścicielką lokalu przy ul. [...], gdyż Kolegium prowadziło kilkadziesiąt postępowań z jej udziałem, dotyczących odwołań i ponagleń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa. Zgodnie z art. 152 § 1 kpa, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Stosując ten przepis należy wziąć pod uwagę, że wyraża on wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wynikającej z art. 16 § 1 kpa. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, a także stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Z treści art. 152 kpa wynika, że jedyną okolicznością upoważniającą organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania do wstrzymania wykonania decyzji jest prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, której dotyczy wznowione postępowanie. W tym stanie prawnym należy zwrócić uwagę na to, że organowi administracji rozstrzygającemu kwestię wstrzymania wykonania decyzji przysługuje istotny zakres swobodnego uznania. Organ nie musi bowiem prowadzić wznowionego postępowania aż do jego zakończenia, ale już w trakcie tego postępowania może, a z mocy art. 152 § 1 kpa jest zobowiązany do oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Ocena takiego prawdopodobieństwa nie jest przy tym zadaniem wymagającym szczególnych czynności poznawczych, ponieważ postępowanie prowadzi ten sam organ, który wydał decyzję ostateczną objętą wznowieniem postępowania. Co więcej, powołany przepis stanowi wyraźnie o ustaleniu prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a nie o pewności takiego rezultatu prowadzonego postępowania. Jak prawidłowo zauważył organ odwoławczy, zaistnienie stanu prawdopodobieństwa uchylenia ostatecznej decyzji nie wymaga udowodnienia i nie przesądza, że dotychczasowa decyzja na pewno zostanie uchylona. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1588/17 podkreślił, że o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 kpa można mówić dopiero wówczas, gdy bez konieczności przeprowadzania szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez konieczności dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie, możliwe jest stwierdzenie, że decyzja zostanie uchylona. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1430/21 i powołane w nim orzeczenia). Zauważyć należy, że konieczne jest jedynie uzyskanie przez organ przekonania, że prawdopodobnie dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję, której dotyczy wznowienie postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podnieść, że w zaskarżonym postanowieniu organ wskazał okoliczność, która uprawdopodabnia możliwość uchylenia decyzji z 9 czerwca 2021 r. w wyniku wznowienia postępowania. Okolicznością tą jest nieujawnienie przez skarżącą w wywiadzie środowiskowym, przeprowadzonym 10 września 2020 r. przed wydaniem decyzji przyznającej zasiłek stały, faktu zakupu w lutym 2015 r., za gotówkę w kwocie 360.000 zł, lokalu własnościowego przy ul. [...], co zasadniczo zmienia sytuację dochodową skarżącej ubiegającej się o zasiłek stały przyznany decyzją z 9 czerwca 2021 r. Okoliczność ta determinuje treść kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wyjaśnić jednocześnie w tym miejscu należy, że instytucja procesowa, o której mowa w art. 152 § 1 kpa, służy ochronie strony przed możliwymi negatywnymi konsekwencjami, jakie może ponieść na skutek wykonania lub dalszego wykonywania decyzji, przede wszystkim chroni przed powstaniem szkody, zaś dla jej zastosowania wystarczy wskazanie na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, bez względu na jego stopień. W niniejszej sprawie organ poddał badaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w jego ocenie w sprawie ma zastosowanie i uzasadnił dlaczego możliwe jest uchylenie decyzji z 9 czerwca 2021 r. przyznającej skarżącej zasiłek stały. Wyjaśnić również należy, że do postępowania incydentalnego, bo taki charakter ma prowadzone na podstawie art. 152 § 1 kpa postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, nie stosuje się wymogów dotyczących postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Nie sposób zatem oczekiwać, by w ramach tego postępowania incydentalnego organ dokonywał wszechstronnego i kompletnego zbadania zaistnienia w sprawie przesłanki wznowieniowej, a więc rozstrzygnięcia odnośnie do okoliczności, o których organ powinien orzec w decyzji kończącej postępowanie. Podniesione zatem w skardze zarzuty nie zdołały podważyć zasadności stanowiska przyjętego przez organ w zaskarżonym postanowieniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.). Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 powołanej ustawy. Jednocześnie Sąd wskazuje, że wszystkie powołane orzeczenia w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).