I SA/Wa 2149/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. G., U. K., A. N., A. J., B. L., J. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., A. N., K. N. i A. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 4.000 (cztery tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz W. G., U. K., A. N., A. J., B. L., J. M., P. S, , M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., A. N., K. N i A. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14, uwzględniającym skargę W. G., U. K., A. N., A. J., B. L., E. M., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., A. N., K. N. i A. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 24 marca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., pochodzącą z księgi [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 29 kwietnia 2015 r. (k. 55 akt o sygn. I SAB/Wa 552/14) akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 17 grudnia 2014 r. wpłynęły do organu. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 29 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1508/15, wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14. Pismami z 17 i 24 maja 2016 r. (data wpływu do organu) W. G., U. K., A. N., A. J., B. L., P. S., M. M., W. K., M. K., S. K., G. K., A. N., K. N., A. S. i J. M. (dalej: skarżący) wezwali Prezydenta W. w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), do wykonania wyroku Sądu z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14. Pismem z 1 czerwca 2016 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kolejną skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r. W skardze wnieśli o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji do Biura Spraw Dekretowych w sprawach odszkodowawczych. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które wymagają ustalenia w toku postępowania, nie pozwalają na dotrzymanie ustalonych terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 24 marca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., pochodzącą z księgi [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 29 kwietnia 2015 r. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 29 czerwca 2015 r. Sąd wymierzył też wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 r. grzywnę organowi za niewykonanie ww. orzeczenia sądowego w wysokości 500 zł. Ponadto pismami z 17 i 24 maja 2016 r. (data wpływu do organu) skarżący wezwali Prezydenta do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania. Wobec powyższych okoliczności, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zdaniem Sądu, ww. skarga na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów i to niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W tej sytuacji Sąd uznał, biorąc pod uwagę prawie trzyletni okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku Sądu, że grzywna w wysokości [...] zł będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięć sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma na celu przede wszystkim zdyscyplinowanie organu, aby ten rozstrzygnął wniosek. Obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 552/14, ma już charakter rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że każde niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może ono być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane, zwłaszcza w sytuacji uprzedniego wymierzenia grzywny z tytułu niewykonania tego orzeczenia. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).