I SA/Wa 2134/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 7 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę.

Decyzją z 7 września 2023 r., nr 036136311/GSOL, po rozpoznaniu wniosku L. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej jako "Prezes KRUS") utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z 23 sierpnia 2023 r., nr 036136311/GSOL, o odmowie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym; Wnioskiem z 26 lipca 2023 r. L. M. wystąpił o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączono oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnienie w związku z pełnieniem funkcji sołtysa, postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 24 lipca 2023 r. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa we wsi [...] w okresie od 1970 r. do 1982 r. oraz oświadczenie własne i oświadczenia pięciu świadków potwierdzające, że wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa w miejscowości [...], Gmina [...], Powiat [...] przez trzy kadencje w okresie od 1970 r. do 1982 r. Decyzją z 23 sierpnia 2023 r. Prezes KRUS orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożył L. M. Decyzją z 7 września 2023 r. Prezes KRUS utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z 23 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 2 ust. 1 ustawy z 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa i podniósł, że L. M. pełnił funkcję sołtysa wyłącznie przed dniem wejścia w życie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniósł L. M. W skardze zarzucono Prezesowi KRUS lakoniczne potraktowanie sprawy i brak uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a jedynie lakoniczne stwierdzenie, że skarżący pełnił funkcję sołtysa wyłącznie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Skarżący podkreślił, że wydając zaskarżoną decyzję Prezes KRUS naruszył art. 32 Konstytucji poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa. Podniósł, że Konstytucja zapewnia równe prawa wszystkim obywatelom i nikt nie powinien być dyskryminowany z jakiejkolwiek przyczyny. Z tego powodu skarżący czuje się rozżalony i pokrzywdzony, gdyż funkcję sołtysa pełnił przez trzy kadencje w latach 1970 – 1982. Na dowód powyższego złożył wniosek z oświadczeniami pięciu świadków, którzy potwierdzili ten fakt. Jednakże organ uznał pełnioną przez skarżącego funkcję sołtysa za nieistotną tylko z tego powodu, że miało to miejsce w okresie przed wejściem w życie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Skarżący podkreślił, że osoby, które kończyły kadencję w 1990 r. otrzymują przedmiotowe świadczenie, choć cały okres sprawowania przez nie funkcji sołtysa przypadł na lata przed wejściem w życie ustawy z 8 marca 1990 r. Zdaniem skarżącego, pogłębia to niesprawiedliwość wobec takich osób jak w jego sytuacji. Czyni to zarówno przepisy ustawy z 26 maja 2023 r., jak też wydane w sprawie rozstrzygnięcie dalece krzywdzącymi. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z 23 sierpnia 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 ustawy z 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 26 maja 2023 r." Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat oraz 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanej normy wynika, że przyznanie spornego świadczenia uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie trzech przesłanek. Po pierwsze, ustalenia wymaga czy osoba wnioskująca o wskazane świadczenie pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przez co najmniej dwie kadencje. Konieczne jest również ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Wreszcie wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek, który dla kobiet wynosi 60 lat, a dla mężczyzn 65 lat. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane spełnienie przez skarżącego przesłanki wieku wynikającej z powołanej regulacji. Nie budzi również sporu, że skarżący pełnił funkcję sołtysa w miejscowości [...], Gmina [...], Powiat [...] przez trzy kadencje w okresie od 1970 r. do 1982 r., a zatem pełnił tę funkcję na podstawie przepisów obowiązujących w okresie przed wejściem w życie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Powyższe ustalenia wynikają z zebranej w sprawie dokumentacji i nie budzą również wątpliwości Sądu. Spór w sprawie dotyczy natomiast tego czy na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. możliwe jest przyznanie wnioskowanego świadczenia osobie pełniącej funkcję sołtysa w okresie przed wejściem w życie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zdaniem Sądu, prawidłowo w niniejszej sprawie uznały organy, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Z brzmienia art. 2 ust. 1 ustawy jednoznacznie bowiem wynika, że opisane świadczenie przysługuje osobie, która spełnia warunek pełnienia funkcji sołtysa na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Takie rozumienie tego przepisu wynika wprost z jego literalnej treści. W art. 2 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z 26 maja 2023 r. przewidziano, że warunki przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa muszą być spełnione łącznie. Akta administracyjne potwierdzają natomiast ustalenie organu, którego skarżący nie kwestionuje, że powołany warunek nie został w sprawie spełniony. Prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogła podważyć zawarta w skardze argumentacja o dyskryminującym i niezgodnym z konstytucyjną zasadą równości charakterze przepisów ustawy z 26 maja 2023 r. wobec osób pełniących funkcję sołtysa przed wejściem w życie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako "k.p.a.") Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego obowiązany jest stosować przepisy prawa w takiej formie i treści, w jakiej zostały one uchwalone przez ustawodawcę. W art. 6 k.p.a. sformułowano zasadę ogólną legalizmu, nazywaną także zasadą praworządności, która jest również zasadą konstytucyjną wynikającą z art. 7 Konstytucji. Zgodnie z tą zasadą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Innymi słowy, organy nie posiadają swobody wyboru formy działania, ale powinny podejmować działania w takiej formie, jaka wynika z przepisów prawa. Wobec powyższego subiektywne przeświadczenie skarżącego o sfomułowaniu przepisów ustawy z 26 maja 2023 r. w sposób wadliwy, gdyż wykluczający z naruszeniem konstytucyjnej zasady równości przyznanie świadczenia osobom w takiej sytuacji jak skarżący, które nie pełniły funkcji sołtysa na podstawie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, nie mogło zostać uwzględnione przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634) orzekł jak w sentencji.