I SA/Wa 2126/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi P. D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 1. wymierza Prezydentowi m. W. grzywnę w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz P. D. sumę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz P. D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z dnia 9 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15, uwzględniającym skargę P. D., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 21 czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., dawna ulica [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 2 września 2015 r. (k. 39 akt o sygn. I SAB/Wa 367/15) akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 9 lipca 2015 r. wpłynęły do organu. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 2 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 446/16, wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1.000 złotych w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15, a następnie orzeczeniem z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 315/17 wymierzył temu organowi grzywnę 5.000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Akta wraz z tym ostatnim prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone w dniu 19 lipca 2017 r. W dniu 11 października 2017 r. P. D. wystąpiła z wezwaniem do wykonania wyroku Sądu, w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Pismem z 28 listopada 2017 r. jednostka prowadząca postępowanie wystąpiła do Biura Geodezji i Katastru o przesłanie kopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami aktualnych działek oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów. Zwróciła się też do Archiwum Państwowego w W. o udzielenie informacji o przeznaczeniu działki przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego w Ogólnym Planie Zabudowania W., wraz z odpowiednim opisem, dotyczącym tego terenu. Ponadto wezwała stronę postępowania o przedłożenie dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, informując o przewidywanym terminie jej zakończenia – do dnia 31 maja 2018 r. Pismem z 9 listopada 2017 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kolejną skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku z dnia 9 lipca 2017 r. W skardze wniosła o: wymierzenie organowi grzywny w wysokości co najmniej 20.000 zł, przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy zasądzonej kwoty grzywny i stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał czynności jakie podjął w sprawie. Stwierdził, iż opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji do Biura Spraw Dekretowych w sprawach odszkodowawczych. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które wymagają ustalenia w toku postępowania, nie pozwalają na dotrzymanie ustalonych terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności Sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta Miasta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 21 czerwca 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., dawna ulica [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został organowi doręczony w dniu 2 września 2015 r. Zatem termin załatwienia sprawy upływał z dniem 2 grudnia 2015 r. Sąd wymierzył też wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r. grzywnę organowi za niewykonanie ww. orzeczenia sądowego w wysokości 1.000 zł, zaś w dniu 28 kwietnia 2017 r. - 5.000 zł. Ponadto pismem z dnia z 11 października 2017 r. (data wpływu do organu) skarżąca wezwała Prezydenta do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia dzisiejszego nie wykonał wyroku Sądu i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania. Wobec powyższych okoliczności, Sąd uznał, że obie ustawowe przesłanki, o których była mowa powyżej, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione. Zdaniem Sądu, ww. skarga na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku sądu jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów i to niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W tej sytuacji Sąd uznał, biorąc pod uwagę prawie trzyletni okres niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku Sądu, że grzywna w wysokości 8.000 zł będzie adekwatną sankcją za ignorowanie rozstrzygnięć sądu. Przy czym w wymiarze nałożonej grzywny Sąd uwzględnił możliwość jej wielokrotnego stosowania. W ocenie Sądu, okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą stanowić usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że wymierzona grzywna ma przede wszystkim na celu zdyscyplinowanie organu, aby ten rozstrzygnął wniosek. Przy czym, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 367/15, ma charakter rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że każde niewykonywanie wyroku sądu w demokratycznym państwie prawnym uznać należy za wysoce naganne i nie może ono być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane, zwłaszcza w sytuacji uprzedniego wymierzenia grzywny z tytułu niewykonania tego orzeczenia. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Ponadto powyższe spowodowało, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał za zasadny wniosek o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 3.000 zł. Jej zastosowanie uzasadniają takie okoliczności sprawy jak rażący charakter zwłoki, ignorowanie wydanych orzeczeń sądowych, w tym o ukaraniu grzywną, jak też obawa, iż bez przyznania tej kwoty na rzecz skarżącej wyrok Sądu nie zostanie wykonany. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd przyznał sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 wskazanej ustawy (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).