I SA/Wa 2090/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.), Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr 035462512/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę.

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr 035462512/GSOL, po rozpoznaniu wniosku H. D. (dalej też jako Skarżąca) z dnia 28 lipca 2023 r. o przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023, poz. 1073) – odmówił wnioskodawczyni prawa do tego świadczenia. Jak wynika z akr sprawy, Skarżąca w dniu 28 lipca 2023 r. zwróciła się do Placówki Terenowej KRUS w [...] o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku dołączyła oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa oraz zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia 3 lipca 2023 r. potwierdzające, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa w sołectwie [...] przez dwie kadencje w latach 2003-2007 i 2007-2011. Prezes KRUS decyzją powołaną na wstępie odmówił przyznania Skarżącej żądanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, który stanowi, że świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet-60 lat, b) w przypadku mężczyzn- 65 lat. Wskazał, że Skarżąca udowodniła jedynie 7 lat, 11 miesięcy i 17 dni pełnienia tej funkcji, wobec powyższego nie legitymuje się wymaganym okresem pełnienia funkcji sołtysa tj. przez co najmniej dwie kadencje, stanowiące nie mniej niż osiem lat i w związku z tym brak jest podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. Skargę na decyzję Prezesa KRUS wniosła Skarżąca. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa poprzez jego niewłaściwą wykładnię, a przez to błędne zastosowanie i przyjęcie, że okres 8 lat może być liczony w oderwaniu od terminu przeprowadzenia wyborów, podczas gdy wykładnia celowościowa tego przepisu wskazuje na wymóg nie skrócenia kadencji z przyczyn leżących po stronie sołtysa; 2) art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności w przedmiocie ustalenia okresu pełnienia funkcji sołtysa i przyczyn dla których w zaświadczeniu wskazano 7 lat, 11 miesięcy i 17 dni tego okresu. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa KRUS z dnia 25 sierpnia 2023 r., odmawiającej Skarżącej prawa do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 2 ust. 1 u.ś.p., zgodnie z którym świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanego przepisu art. 2 ust. 1 u.ś.p. wynika, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie następujących przesłanek. Po pierwsze, zależne jest od stwierdzenia, czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez co najmniej dwie kadencje. Po drugie, koniecznym jest ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Po trzecie, wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek (kobieta 60 lat a mężczyzna 65 lat). W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny czy Skarżąca spełniła przesłankę dotyczącą pełnienia funkcji sołtysa przez okres nie mniej niż 8 lat. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Skarżąca pełniła funkcję sołtysa wyłącznie przez okres 7 lat, 11 miesięcy i 17 dni. Swoje ustalenie organ oparł na znajdującym się w aktach sprawy zaświadczeniu wystawionym przez Wójta Gminy [...] w dniu 13 lipca 2023 r., w którym wskazano, że Skarżąca pełniła funkcję sołtysa w okresach: 1) w kadencji 2003 – 2007 od dnia 28 lutego 2003 r. do dnia 1 marca 2007 r. 2) w kadencji 2007 – 2011 od dnia 2 marca 2007 r. do dnia 16 lutego 2011 r. Forma i treść tego zaświadczenia nie budzi wątpliwości Sądu. W tym dokumencie urzędowym stwierdzono, że skarżąca pełniła funkcję sołtysa od 28 lutego 2023 r. do 16 lutego 2011 r. a więc przez okres mniejszy niż 8 lat. W związku z tym brak było podstaw do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia, bowiem skarżąca nie legitymowała się wymaganym okresem 8 lat pełnienia funkcji sołtysa. Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela przyjętą w zaskarżonej decyzji wykładnię art. 2 ust. 1 u.ś.p. O możliwości przyznania omawianego świadczenia pieniężnego przesądza okoliczność czy skarżąca pełniła funkcję sołtysa przez dwie kadencje lecz nie mniej niż przez 8 lat. Takie rozumienie omawianego przepisu wynika wprost z językowego brzmienia przepisu, bowiem w pierwszym zdaniu art. 2 ust. 1 u.ś.p. określono, że warunki przyznania świadczenia muszą być spełnione łącznie. Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia wynika, że Skarżąca pełniła funkcję sołtysa co prawda przez dwie kadencje jednak jedynie przez okres 7 lat 11 miesięcy i 17 dni, czyli poniżej wymaganego przez u.ś.p. okresu 8 lat. W takiej sytuacji świadczenie Skarżącej nie przysługuje, co prawidłowo ocenił organ w zaskarżonej decyzji. Skarżąca w skardze od decyzji podnosiła, że pełnienie przez nią funkcji sołtysa przez dwie kadencje nie obejmowało łącznie 8 lat z przyczyn od niej niezależnych bowiem wynikało z ustalonych terminów wyborów sołtysów. Zdaniem Sądu, powyższa okoliczność nie mogła zostać przez Prezesa KRUS uwzględniona przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem stosownie do art. 6 k.p.a. Prezes KRUS jest zobowiązany stosować przepisy prawa w takiej formie i treści, w jakiej zostały uchwalone. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Subiektywne przekonanie Skarżącej o sfomułowaniu przepisów u.ś.p. w sposób wadliwy, tj. wykluczający przyznanie świadczenia osobie, która nie legitymuje się okresem 8 lat pełnienia funkcji, pomimo sprawowania funkcji przez dwie kadencje, jak wskazano nie mogło zostać uwzględnione przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu ustalenie stanu faktycznego sprawy zostało dokonane w sposób prawidłowy na podstawie dokumentu urzędowego nie budzącego wątpliwości, wydanego przez uprawniony do tego organ w przepisanej formie. W orzecznictwie przyjmuje się, że szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego polega na tym, że organ nie może odrzucić istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Nie jest to równoznaczne z koniecznością przyjęcia wynikających z niego okoliczności za udowodnione, lecz z koniecznością podjęcia inicjatywy w celu obalenia domniemania wynikającego z tego dowodu - jeśli okoliczność stwierdzona w dokumencie urzędowym, ocenionym przez pryzmat art. 80 k.p.a., budzi wątpliwości w świetle pozostałych okoliczności i dowodów, bądź jawi się jako niepełna czy niejasna (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 477/22). Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia 25 sierpnia 2023 r. odmawiająca przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.