I SA/Wa 2090/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Prokuratora Rejonowego [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z dnia [...] stycznia 2000 r., sygn. akt [...] w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości postanawia odrzucić wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Postanowieniem z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2090/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego [...] na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z [...] stycznia 2000 r., nr [...], z uwagi na złożenie skargi po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 maja 2018 r., sygn. akt II OZ 451/18 oddalił zażalenie na ww. postanowienie z 8 lutego 2018 r. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Prokurator Rejonowy [...] złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na powyższe orzeczenie Komisji. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu Prokurator wyjaśnił, że brak zachowania przez niego sześciomiesięcznego terminu do wniesienia skargi znajduje usprawiedliwienie w kontekście specyfiki przedmiotu zaskarżenia, jakim jest orzeczenie Komisji Regulacyjnej oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2013 r. sygn. akt K 25/10, jak również wyroków tutejszego Sądu z 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2479/14 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2099/15. W ocenie Prokuratora, wyrok Trybunału nie określał jednoznacznie trybu kontroli orzeczeń Komisji, a w tym trybu wnoszenia skarg na orzeczenia tego organu. Z kolei w wyroku z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2479/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wywiódł, że zastosowanie w sprawie skarg na orzeczenie Komisji winien mieć art. 52 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.), albowiem od orzeczenia Komisji nie przysługuje środek odwoławczy. Odmienne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2099/15, wskazując, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Prokuratora dopiero powyższy wyrok NSA rozstrzygnął, że w sprawie mają zastosowanie przepisy P.p.s.a. dotyczące trybu zaskarżania decyzji administracyjnych. Jednocześnie Prokurator podniósł, że procedura zaskarżenia orzeczeń Komisji Regulacyjnej pozostaje nie w pełni ustalona w zakresie problematyki złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie wiadomo bowiem kiedy miałby rozpocząć bieg 7 – dniowy termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Prokuratora przyjąć należy, że termin rozpoczął bieg 16 lutego 2018 r., kiedy to zostało doręczone Prokuratorowi postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2090/17 o odrzuceniu skargi. Dopiero wówczas powziął on wiedzę, że sześciomiesięczny termin nie może być liczony od daty wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2099/15. Prokurator wywiódł, że konieczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą została przesądzona w postanowieniu z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2090/17. Odnosząc się do regulacji przewidzianej w art. 87 § 5 P.p.s.a., Prokurator wskazał, że w niniejszej sprawie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu po upływie roku od jego upływu. Wynika to z faktu, że ww. orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich, pomimo jego doręczenia stronom postępowania nie mogło być skutecznie zaskarżone do sądu administracyjnego, aż do 28 kwietnia 2017 r., kiedy zapadł wyrok NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 2099/15. Dopiero wówczas zostało przesądzone, że akty te mogą być poddawane kontroli sądowoadministracyjnej w trybie przewidzianym dla decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na wniosek Komisja Regulacyjna do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich wniosła o jego odrzucenie ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W myśl przepisu art. 88 ww. ustawy spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek Prokuratora o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić jako złożony z uchybieniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Prokurator jako datę ustania przyczyny uniemożliwiającej wniesienie skargi w terminie ustawowym wskazał 16 lutego 2018 r., tj. datę doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2090/17 podnosząc, że od dnia doręczenia postanowienia uzyskał wiedzę o możliwości i trybie zaskarżenia orzeczenia Komisji. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Wskazać należy, że wydawanie orzeczeń przez Komisję reguluje ustawa z 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1798). Przepis art. 33 ust. 5 powyższej ustawy stał się przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał w wyroku z 13 marca 2013 r., sygn. akt. K 25/10 wskazał, że art. 33 ust. 5 ustawy nie wykluczył dopuszczalności sądowej kontroli zgodności z prawem wydanego orzeczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że od daty opublikowania wyroku Trybunału, tj. od 11 kwietnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 432) otwarta została droga do zaskarżania orzeczeń Komisji do sądu. Zatem podmiot mający interes prawny w zakwestionowaniu orzeczenia Komisji mógł wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w ciągu 7 dni od daty ogłoszenia wyroku Trybunału. Prokurator po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie podjął czynności mających na celu zaskarżenie orzeczenia Komisji. Skargę na orzeczenie Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich z 3 stycznia 2000 r., złożył dopiero po upływie ponad czterech lat od daty ogłoszenia ww. wyroku sądu konstytucyjnego. Podnieść należy, że Prokurator, jako organ stojący, m.in. na straży praworządności (art. 2 ustawy Prawo o Prokuraturze), nie może skutecznie zasłaniać się specyfiką postępowania dotyczącą zaskarżania orzeczeń Komisji, a tym bardziej w ten sposób uzasadniać znacznej bezczynności w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Prokuratora, że nie mógł on po wyroku Trybunału wnieść skargi do właściwego sądu administracyjnego w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny wskazał, że działalność Komisji Regulacyjnej do Spraw Gmin Wyznaniowych Żydowskich należy do sfery działań administracji publicznej oraz że podlega kontroli sądów administracyjnych. Ze wszystkich wyżej omówionych przyczyn nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. Wobec tego, że wniosek Prokuratora o przywrócenie terminu do złożenia skargi został wniesiony z uchybieniem 7 – dniowego terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a., Sąd z mocy art. 88 zdanie pierwsze P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.