I SA/Wa 2085/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka- Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. C., M. R., A. A., E. S., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S., G. P. i D. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta miasta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 414/13 1. wymierza Prezydentowi miasta W. grzywnę w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz S. C., M. R., A. A., E. S., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S., G. P. i D. L. solidarnie kwotę 200 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

S. C., M. R., A. A., E. S., A. R., J. N., W. N., J. N., J. C., B. C., A. C., O. S., G. P. i D. L. (Skarżący), pismem z 10 marca 2016 r. (data wpływu do Sądu 29 listopada 2017), wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi miasta W. (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 414/13. Skarżący wyjaśnili, że 11 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 414/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z [...] listopada 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], działki nr [...] i [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazali, że do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie rozpoznał ich wniosku. Wobec powyższego wnieśli o wymierzenie Prezydentowi stosownej grzywny oraz o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy nałożonej na organ grzywny. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 414/13 zobowiązał Prezydenta miasta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z [...] listopada 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], działki nr [...] i [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 7 listopada 2013 r., a zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 7 stycznia 2014 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już dwukrotnie grzywny tj. wyrokiem z 17 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2315/14 w wysokości 1000 (tysiąc) złotych oraz wyrokiem z 11 grudnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1782/15 w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych. Pomimo powyższego wyroku wymierzającego grzywnę Prezydent nadal nie załatwił wniosku Skarżących. Do dnia 15 maja 2018 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 11 września 2013 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 6000 (sześć tysięcy) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi sytuacja, w której organ, po zwrocie akt sprawy, wraz z ww. wyrokiem, dotyczącym bezczynności, nie podejmuje w sprawie prawie żadnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku. Powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Sąd nie uwzględnił również wniosku o przyznanie skarżącym sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna z art. 154 § 7 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Dodatkowo wskazać należy, że również w skardze Skarżący nie powołali się na żadne okoliczności sprawy, które uzasadniałyby przyznanie im sumy pieniężnej. Wobec powyższego, na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku wydane zostało na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku wydane zostało na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu.