I SA/Wa 2073/13

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata K. M. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2073/13 oddalił skargę B. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2). W dniu 21 stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lutego 2017 r. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok w całości (w tym w zakresie pkt 2 dotyczącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu) oraz wydane w sprawie postanowienia organów administracji publicznej. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. W rozpoznawanej sprawie jest to rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). W myśl bowiem przepisów kolejnych rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. i z dnia 3 października 2016 r., które weszły w życie odpowiednio 1 stycznia 2016 r. i 2 listopada 2016 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem ich wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl § 20 powołanego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W orzecznictwie podkreśla się, że z treści powyższego przepisu wynika, iż aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Innymi słowy złożenie wskazanego oświadczenia, stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia (postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09 – Lex nr 582846, postanowienie SN z 14 października 1998 r. sygn. akt II CKN 687/98). Jak wynika tymczasem z akt rozpoznawanej sprawy wyznaczony z urzędu - w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji - pełnomocnik w złożonym na rozprawie wniosku nie zawarł oświadczenia, o którym mowa w § 20 powołanego rozporządzenia. Pełnomocnik wystąpił "o zasądzenie kosztów", nie wskazując czy wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostało opłacone w całości czy też w części. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.