I SA/Wa 2036/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. M. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 2036/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.

Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. A. M. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. Do skargi został również załączony wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 27 stycznia 2017 r. wskazując, że nie zgadza się z przedmiotowym postanowieniem, gdyż jako osoba chorująca na raka nie jest w stanie wyżyć za [...], tym bardziej, że zalecenia lekarskie nakazują skarżącemu treściwe i dobre odżywianie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "Ppsa". Zgodnie ze znowelizowanym jego brzmieniem, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 Ppsa, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 Ppsa) lub częściowym (art. 245 § 3 Ppsa), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W rozpoznawanej sprawie starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, iż wnioskodawca nie znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca uzyskuje stały dochód w postaci emerytury w wysokości [...] netto miesięcznie, który przeznaczany jest wyłącznie na jego własne potrzeby. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą pozbawioną zupełnie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego – ponieść koszty sądowe w sprawie. Zauważyć należy, że miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą ok. [...], podczas gdy uzyskiwany dochód to kwota [...]. Z tego względu uznano, że pozostałą kwotę w wysokości [...] wnioskodawca będzie mógł przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w sprawie. Sąd w pełni podziela powyższą ocenę starszego referendarza sądowego, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu wynika, że A. M. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] netto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada segment w zabudowie szeregowej o powierzchni [...], rok budowy [...] o wartości ok. [...]. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, wierzytelności, papierów wartościowych oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej [...] oświadczył, że nie posiada. W uzasadnieniu wniosku podał, że od 2008 r. choruje i leczy się w Instytucie Onkologii. Z tego względu, otrzymywana emerytura jest w ¾ częściach przeznaczana na zakup leków. Wnioskodawca podał, że na zakup leków miesięcznie przeznacza kwotę w wysokości [...], natomiast koszty związane z opłatami za energię elektryczną, wodę, gaz, przejazdy na zabiegi oraz zakup wyżywienia wynoszą[...]. W sumie miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą [...]. W ocenie Sądu, skarżący posiada stały dochód i powinien wygospodarować środki na koszty sądowe oraz opłacenie pełnomocnika, jeżeli jego udział w sprawie uznaje za konieczny. Sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób bowiem utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Należy w tym miejscu dodać, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. W tej sytuacji Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie z art. 260 § 1-3 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu.