I SA/Wa 1974/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku Gminy Miejskiej [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części oraz stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: 1. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej działki o nr ewid. [...], z obrębu [...], położonej w jednostce ewidencyjnej [...], objętej księgą wieczystą nr [...]; 2. odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji w pozostałej części.

Gmina Miejska [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2016 r., nr [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...]. Tym ostatnim orzeczeniem organ stwierdził w pkt I, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], w części stwierdzającej, że 27 maja 1990 r. Gmina [...] nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położonej w jednostce ewidencyjnej [...], w obrębie [...], objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Wydział [...] Ksiąg Wieczystych S. R. o dla [...] w K., została wydana z naruszeniem prawa. W pkt II decyzji zaś stwierdzającą w pozostałej części nieważność ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., , tj. w części stwierdzającej, że 27 maja 1990 r. Gmina [...] nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie, prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położonej w jednostce ewidencyjnej [...], w obrębie [...], objętej księgą wieczystą nr [...], prowadzoną przez Wydział [...] Ksiąg Wieczystych S. R. dla [...] w K. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniając, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, poprzez wykreślenie z księgi wieczystej Gminy Miejskiej [...] i wpisanie spadkobierców poprzednich właścicieli oraz zbycie nieruchomości. Spowoduje to trudne do odwrócenia skutki. Zbycie nieruchomości, jeśli nabywcy chronieni będą rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, spowoduje iż nie będzie możliwe przywrócenie poprzedniego stanu prawnego nieruchomości. a nawet jeżeli będzie to możliwe, to wymagać będzie przeprowadzenia długotrwałego procesu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Wniosek podlega uwzględnieniu w części, dotyczącej działki o nr ewid. [...]. z obrębu [...] w jednostce ewidencyjnej [...] Stosownie do treści przepisu art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Badając całokształt okoliczności sprawy uznać należało, że składając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu we wskazanej powyżej części skarżący w sposób wystarczający wykazał istnienie przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Podniesione przez stronę okoliczności są zasadne, jednakże co należy podkreślić tylko co do gruntu wskazanego w pkt II decyzji organu I instancji, tj. ww. działki o nr ewid. [...]. W ww. części zaskarżona decyzja powoduje istotną zmianę stosunków w sferze prawa własności w nieruchomości, objętej postępowaniem. Przywrócone zostaną bowiem prawa następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości. Skoro więc przywrócone zostają prawa tych osób względem nieruchomości, to mogą oni podjąć działania zmierzające do realizacji przysługującego im prawa własności. Oznacza to realną możliwość jej zbycia, co z kolei może doprowadzić do sytuacji, w której powstaną skutki trudne do odwrócenia, zaś organ administracyjny, działający w granicach swojej właściwości i kompetencji, nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, powstałych w wyniku zawartej umowy sprzedaży. Powołane zatem we wniosku okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia wniosku i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w ww. części. Z kolei wniosek ten nie znajduje uzasadnienia co części nieruchomości opisanej w pkt I decyzji Wojewody [...], bowiem ta część decyzji nie ma cechy wykonalności. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, aprobowanym również przez doktrynę, wskazuje się, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (vide: postanowienie NSA z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 371/2005, LexPolonica nr 402363). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem w nim zawartym. Problem wykonania aktów administracyjnych dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot staje się do czegoś zobowiązany, a drugi uprawniony (vide T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 295-296). Z powyższego wynika, iż nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy tylko takich sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Takich skutków nie wywołuje co oczywiste wskazany pkt I orzeczenia, w którym stwierdzono, że kontrolowana nadzorczo decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Stwierdzenie takie nie powoduje bowiem zmiany stosunków właścicielskich przedmiotowego gruntu. Decyzja ta nie stworzyła nowego stanu prawnego o tyle, że w tej części nie wyeliminowała kontrolowanej nadzorczo decyzji. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na postawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.