I SA/Wa 1973/14

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku radcy prawnego P. Z. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

P. P., pismem z dnia 10 maja 2014 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1973/14 wydanym przez referendarza sądowego, przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, na pełnomocnika skarżącej wyznaczony zaś został radca prawny P. Z.. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2014 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Odpis wyroku doręczony został wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej w dniu 24 listopada 2014 r. W dniu 2 marca 2015 r. do Sądu wpłynęło natomiast pismo procesowe z dnia 27 lutego 2015 r., do którego pełnomocnik skarżącej załączył dokumenty potrzebne do zapłaty wynagrodzenia za świadczoną pomoc prawną z urzędu. W piśmie tym pełnomocnik oświadczył jednocześnie, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone. W tej sytuacji uznano, że przedmiotowe pismo stanowi wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Stosownie do treści § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c tego rozporządzenia, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji stawka minimalna w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. W myśl natomiast § 2 ust. 3 rozporządzenia opłaty za czynności radcy prawnego ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Zgodnie ponadto z § 16 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że radca prawny P. Z. ustanowiony został pełnomocnikiem skarżącej przed wydaniem wyroku z dnia 6 listopada 2014 r., a więc w postępowaniu w pierwszej instancji. Zdaniem referendarza sądowego w sprawie nie zaistniały jednakże przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej stosownego wynagrodzenia. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że przy przyznawaniu opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04). Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została wniesiona osobiście przez skarżącą, wyrok wydany zaś został na posiedzeniu niejawnym. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik ograniczył się natomiast do dwukrotnego przejrzenia akt sprawy, a następnie złożenia pisma z dnia 27 lutego 2015 r. o przyznanie stosownego wynagrodzenia. Analizując zakres podjętych przez pełnomocnika czynności trudno zatem uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie rzeczywistej pomocy prawnej. Jak zaś wyżej wskazano stosowne wynagrodzenie może być przyznane w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. W rozpoznawanej sprawie taka pomoc nie została udzielona. Tym samym wniosek o przyznanie wynagrodzenia jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.