I SA/Wa 1957/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.), asesor WSA Marek Maliński, Protokolant starszy referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie sprawy ze skargi M. F. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr DP-III.025.1.2.2023.PM w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.

Minister Rozwoju i Technologii (dalej: "Minister"), po rozpatrzeniu wniosku M. F. (dalej: "Skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z 2 sierpnia 2023 r. nr DP-III.025.1.2.2023.PM, utrzymał w mocy własną decyzję z 20 grudnia 2022 r., nr DP-III.025.1.36.2019.JW: DP-lll-025-43-15-JW/22 stwierdzającą umorzenie postępowania z mocy prawa. Decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Minister Przemysłu Chemicznego orzeczeniem z 4 kwietnia 1957 r. nr GM2C-31/55 wydanym na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. Nr 16, poz. 62 ze zm.) dalej: "rozporządzenie", zatwierdził protokół zdawczo-odbiorczy przedsiębiorstwa "[...]" [...] k/[...]. Poprzedzone ono zostało wydanym w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego orzeczeniem nr 42 Ministra Przemysłu Lekkiego z 11 maja 1950 r. o przejęciu na własność Państwa m.in. ww. przedsiębiorstwa, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17) dalej: "ustawa nacjonalizacyjna". Skarżąca wnioskiem z 1 października 2015 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. orzeczeń z 11 maja 1950 r. oraz z 4 kwietnia 1957 r. Minister, działając na podstawie art 105 § 1 w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572) dalej: "k.p.a." oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491) dalej: "ustawa zmieniająca", decyzją z 20 grudnia 2022 r., utrzymaną w mocy decyzją z 2 sierpnia 2023 r., stwierdził, że postępowanie administracyjne zainicjowane ww. wnioskiem uległo umorzeniu z mocy prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że na mocy art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tejże ustawy (16 września 2021 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Dokonując oceny wystąpienia w odniesieniu do przedmiotowych orzeczeń przesłanek określonych w ww. przepisie podał, że w orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego, wywołujące skutek rzeczowy w postaci przejęcia na własność Państwa przedmiotowego przedsiębiorstwa zostało ogłoszone, poprzez publikację, w Monitorze Polskim Nr A-59, poz. 696 z 25 maja 1950 r. Wskazał również, że stanowiło ono podstawę wpisu w księdze wieczystej KW Nr [...] - Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną Nr [...], której granice w całości pokrywają się z uprzednio znacjonalizowaną nieruchomością, wydzieloną z nieruchomości "[...]" o pow. 1,8125 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą Nr [...]. Minister stwierdził, że obowiązek ogłaszania orzeczeń o przejęciu na własność państwa przedsiębiorstw, na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej, wynikał z § 71 rozporządzenia, w związku z art. 2 ust. 7 ustawy nacjonalizacyjnej (mającym zastosowanie również do art. 3 tej ustawy), zgodnie z którym "o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego (ust. 3 zd. 1) orzeka właściwy ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa minister, którego orzeczenie jest ostateczne i nie ulega zaskarżeniu do Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Rozporządzenie Rady Ministrów określi tryb postępowania, w którym nastąpi przejście przedsiębiorstwa na własność Państwa". Odnosząc się do kwestii doręczenia (ogłoszenia) orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślono, że z uwagi na upływ czasu i procedurę brakowania dokumentów archiwalnych utrudnione (lub wręcz niemożliwe) jest wykazanie dnia doręczenia decyzji, m.in. nacjonalizacyjnych. Podkreślił, że brak bezpośrednich dokumentów potwierdzających doręczenie decyzji wydanej w 1957 r. nie może jednak oznaczać, że takiego doręczenia nie było, a decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Minister podał, że w materiale archiwalnym przedmiotowej sprawy brak jest bezpośredniego dowodu potwierdzającego doręczenie lub ogłoszenie orzeczenia z 4 kwietnia 1957 r. Stwierdził, że z treści pisma Ministerstwa Przemysłu Chemicznego z 6 kwietnia 1957 r., znak: [...] skierowanego do Centralnego Zarządu Przemysłu Tworzyw Sztucznych i Lakierów w [...] wynika, że ww. orzeczenie z 4 kwietnia 1957 r. zostało przesłane jako załącznik ww. adresatowi oraz H. W. - spadkobierczyni B. L. Podał, że orzeczenie to, stanowiło także podstawę przekazania przez Zakłady Przemysłu Gumowego "[...]" w [...] (protokołem z [...] maja 1957 r.) na rzecz H. z L. W., Z. L. (zastępowanego przez H. K.) oraz H. z J. L. - działającej w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz A. L. i Z. z M. S. - gospodarstwa rolnego [...], pow. [...] wraz z budynkami, inwentarzem, zapasami oraz uprawami. Mając na uwadze powyższe, uzasadnionym, jego zdaniem, było przyjęcie, że ww. orzeczenie weszło do obrotu prawnego i zostało doręczone najpóźniej w 1957 r. Minister wyjaśnił, że orzeczenie z 4 kwietnia 1957 r. nie stanowi samodzielnego orzeczenia o skutku przenoszącym własność lub potwierdzającym przeniesienie własności z mocy prawa składników majątkowych wykazanych w protokole zdawczoodbiorczym na rzecz Państwa. Takim orzeczeniem, stwierdzającym nabycie przedsiębiorstwa z mocy prawa przez Państwo, na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej, jest bowiem orzeczenie właściwego ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa ministra, wydawane na podstawie art. 2 ust. 7 w zw. z art. 3 ust. 5 ustawy nacjonalizacyjnej. Orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego posiada jedynie prawnoprocesowy, nie prawnomaterialny charakter i "materializuje" orzeczenie nacjonalizacyjne. Podał również, że brak jest również podstaw prawnych do przypisywania skutków przejęcia konkretnych składników majątkowych przedsiębiorstwa na rzecz Państwa, orzeczeniu o zatwierdzeniu protokołu zdawczoodbiorczego, ponieważ źródłem mocy prawnej orzeczenia ministra w zakresie stwierdzenia przejścia własności przedsiębiorstwa na rzecz Państwa jest ustawa nacjonalizacyjna, w której wskazano jedynie na orzeczenie właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na rzecz Państwa (art. 2 ust. 7 w zw. z art. 3 ust. 5 ustawy nacjonalizacyjnej). Nie wskazano natomiast ww. ustawie aby w sferze konkretyzowania skutków prawnych przejęcia określonych składników majątkowych przedsiębiorstwa, miało być wydawane odrębne orzeczenie, o jakimkolwiek znaczeniu prawnorzeczowym. Podkreślił, że zatwierdzenie protokołu zdawczo-odbiorczego skutkowało jedynie wskazaniem, z jakich składników majątkowych składało się przejmowane przedsiębiorstwo. Samo jednak przejęcie własności tego przedsiębiorstwa, a więc także jego poszczególnych składników, nie było stwierdzane orzeczeniem o zatwierdzeniu protokołu zdawczoodbiorczego, lecz uprzednim orzeczeniem o przejęciu przedsiębiorstwa - w niniejszym przypadku ww. orzeczeniem z 11 maja 1950 r. Dokonując oceny przesłanek z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej wobec orzeczenia z 4 kwietnia 1957 r. Minister wskazał także na okoliczność, że materialnoprawną podstawą wydania ww. orzeczenia stanowił § 75a rozporządzenia, zgodnie z którym osoba lub organizacja gospodarcza wyznaczona do sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego winna przedstawić właściwemu ministrowi do zatwierdzenia protokół zdawczoodbiorczy wraz ze zgłoszonymi uwagami i zarzutami; zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy, właściwy minister rozpatrzy zgłoszone uwagi i zarzuty i ustali w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, które składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego; zatwierdzony protokół zdawczoodbiorczy jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Zgodnie z § 73 rozporządzenia ogłoszenie o terminie sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] grudnia 1950 r., zatwierdzonego orzeczeniem z 4 kwietnia 1957 r., nastąpiło poprzez publikację w [...] Dzienniku Wojewódzkim z 1 grudnia 1950 r. Nr 23, poz. 336, co wynika z treści ww. protokołu. Z treści przedmiotowego protokołu zdawczo - odbiorczego z [...] grudnia 1950 r. wynika również, że został on sporządzony przy udziale H. L. - zarządcy spółki, H. W. - wspólnika znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, inż. K. P. - wskazanej jako kierownik przedsiębiorstwa oraz A. N., dotychczasowego zarządcy państwowego ustanowionego protokołem z [...] października 1950 r. Minister stwierdził, że rozporządzenie zawierało szczególne regulacje w odniesieniu do doręczeń. Podał, że zgodnie z § 78 - 80 właściciel przedsiębiorstwa, który bierze udział w postępowaniu toczącym się na zasadzie niniejszego rozporządzenia, obowiązany jest obrać sobie miejsce zamieszkania dla doręczeń na terenie Państwa Polskiego lub ustanowić pełnomocnika, mającego siedzibę w kraju. W razie nieobrania takiego miejsca zamieszkania lub nieustanowienia pełnomocnika wszelkie wezwania i zawiadomienia, niepodlegające ogłoszeniu w myśl przepisów ww. rozporządzenia, pozostawia się w aktach. Pozostawienie to ma skutki doręczenia. Uprawnienia, przysługujące na podstawie przepisów niniejszego rozporządzenia właścicielowi przedsiębiorstwa, przysługują w razie jego nieobecności krewnym w linii prostej (zstępnym i wstępnym, również dzieciom nieślubnym), rodzeństwu, dzieciom rodzeństwa, małżonkowi, osobom, sprawującym zarząd przedsiębiorstwa nieobecnego właściciela oraz udziałowcom i akcjonariuszom spółek handlowych. Zarządy osób prawnych, będących właścicielami przedsiębiorstw, przejętych na własność Państwa, reprezentują interesy tych osób prawnych do czasu wypłaty odszkodowania za przejęte przedsiębiorstwo. Podniósł, że z rozporządzenia nie wynika, by orzeczenie wydawane na podstawie § 75a tego aktu wykonawczego podlegało ogłoszeniu. Minister uznał, że brak jest podstaw do twierdzenia, że naruszone zostały przepisy rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym odnoszące się do doręczeń. Wskazał, że wniosku takiego nie można wyprowadzić wobec ww. przepisów szczególnych oraz z samego faktu braku potwierdzenia doręczenia orzeczenia wydanego w latach 50 - tych ubiegłego wieku, pomimo dokonanej przez organ szerokiej kwerendy archiwalnej. Podkreślił, że pomimo braku dokumentów bezpośrednich, wynika, że zostało ono doręczone minimum jednej ze stron postępowania, weszło ono do obrotu prawnego w 1957 r. i było wykonane. Odnosząc się do kwestii doręczenia (ogłoszenia) przedmiotowego orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego stwierdził, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślono, iż z uwagi na upływ czasu i procedurę brakowania dokumentów archiwalnych utrudnione (lub wręcz niemożliwe) jest wykazanie dnia doręczenia decyzji, m.in. nacjonalizacyjnych. Brak bezpośrednich dokumentów potwierdzających doręczenie decyzji wydanej w 1957 r. nie może oznaczać, że takiego doręczenia nie było, a decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Minister wskazał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zastosowanie znalazł art. 2 ust 2 ustawy zmieniającej, gdyż przedmiotowa sprawa, została wszczęta 65 lat od daty ogłoszenia orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z 11 maja 1950 r. oraz 58 lat od ww. daty doręczenia orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z 4 kwietnia 1957 r. (na wniosek z 1 października 2015 r.) i nie została zakończona decyzją ostateczną. Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Skarżąca zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 6, 7 oraz 8 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji opartej na art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, który budzi uzasadnione wątpliwości co do jego zgodności z Konstytucją RP, a w szczególności art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którą Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, którego fundamentalną zasadą jest zasada niedziałania prawa wstecz oraz art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, zaś ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw; b) art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji bez wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, przejawiające się w braku wyjaśnienia między innymi, czy prawidłowo ustalono krąg stron postępowania nacjonalizacyjnego, czy nieruchomość była składnikiem przedsiębiorstwa i podlegała nacjonalizacji, czy zaskarżone w toku postępowania decyzje administracyjne, w istocie dotknięte są wadą nieważności; 2. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 28 — 29 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 110 §1 k.p.a. w zw. z art. 26 w zw. z art. 25 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na nieustalenia kręgu stron pierwotnego postępowania administracyjnego, nieustaleniu faktu dostarczenia decyzji nacjonalizacyjnych i w związku z tym nieustalenia, czy te decyzje zostały doręczone do stron zgodnie z ówczesnymi przepisami, a tym samym czy weszły do obrotu prawnego, co w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego utrzymania w mocy decyzji o umorzeniu przedmiotowego postępowania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty rozwinięte w motywach skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów postępowania. Jednocześnie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji z 20 grudnia 2022 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1957/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 23 września 2024 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodu z obwieszczenia orzeczenia nr 42 Ministra Przemysłu Lekkiego z 11 maja 1950 r., a także o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K2/22. Wnioski te zostały oddalone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności w odniesieniu do oddalonego na rozprawie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie konstytucyjności art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej wyjaśnić wypada, że w aktualnym stanie faktycznym i prawnym takie zawieszenie byłoby niezasadne i prowadziłoby li tylko do zbędnego przedłużenia postępowania, bez jakiejkolwiek gwarancji uzyskania w dającej się przewidzieć przyszłości orzeczenia Trybunału wywierającego skutek o jakim mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd w składzie orzekającym w sprawie w pełni bowiem podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt III OSK 2528/21, że pojawienie się w składzie osobowym Trybunału Konstytucyjnego osób powołanych na stanowisko sędziego jest złamaniem przepisów Konstytucji RP, ponieważ objęli oni stanowiska w miejsce prawidłowo powołanych sędziów (aktualnie dotyczy to Mariusza Muszyńskiego, Justyna Piskorskiego i Jarosława Wyrembaka) doprowadziło do sytuacji, "że cały polski Sąd Konstytucyjny został niejako "zainfekowany" bezprawnością, a zatem utracił w sensie materialnym zdolność do zgodnego z prawem orzekania, ponieważ istnieje duży stopień prawdopodobieństwa, że w składzie orzekającym znajdzie się przynajmniej jeden z tzw. "dublerów"". Owa nielegalność wyboru na stanowiska zajęte przez prawidłowo wybranych przez Sejm VII kadencji sędziów potwierdzona została wyrokami Trybunału Konstytucyjnego z dnia: 3 grudnia 2015 r. sygn. akt K 34/15, 9 grudnia 2015 r. sygn. akt K 35/15, 9 marca 2016 r. sygn. akt K 47/15 oraz wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor Sp. z o.o. przeciwko Polsce, sygn. 4907/18. Jak natomiast wywiódł Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt I KZP 5/23 "organ, w którego składzie zasiadają osoby powołane na miejsca wcześniej obsadzone, nie jest organem opisanym w Konstytucji jako Trybunał Konstytucyjny, a zatem wydane przez taki organ decyzje nie wywierają skutków, o jakich mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP". Już tylko te względy powodują, że brak jest uzasadnionych podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Tym bardziej, że w sytuacji, gdyby jednak doszło do wydania orzeczenia przez prawidłowo obsadzony skład Trybunału o niezgodności art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej z wskazywanymi przez Rzecznika Praw Obywatelskich wzorcami konstytucyjnymi, Skarżąca ma instrumenty prawne umożliwiające jej podważenie opartej na tej normie decyzji, poprzez żądanie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. Sąd w składzie orzekającym w sprawie nie podziela natomiast podnoszonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich zastrzeżeń co do zgodności z aksjologią konstytucyjną ww. unormowania. Jak już podnoszono w szeregu wydanych przez tut. Sąd orzeczeniach, wprowadzona regulacja ograniczająca możliwość skutecznego wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej była konieczna i stanowiła wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. P 46/13, którym stwierdzono niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie wyłącza on dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Doprowadziła także do zamierzonych i wskazanych w tym wyroku skutków tj. ograniczenia w czasie możliwości eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych. Służy zatem ochronie interesu publicznego w tym interesu Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego, które na skutek decyzji pozbawiających prawa własności nabyły ich prawa przy uwzględnieniu także i tego, że nabycie to z uwagi na upływ terminów zasiedzenia i tak by nastąpiło i nie stanowią nadmiernego ciężaru dla obywatela, który przez 30 lat mógł skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności. Ten okres czasu był wystarczający do podjęcia inicjatywy i skutecznego przeprowadzenia postępowania w celu wyeliminowania decyzji czy postanowienia z obrotu prawnego. Jeżeli zatem jednostka przez kilkadziesiąt lat nie korzysta z przysługujących jej praw, musi się liczyć z tym, że w pewnym momencie takiej możliwości zostanie pozbawiona. W takim przypadku zasada pewności obrotu prawnego i zasada trwałości decyzji administracyjnej przeważa nad zasadami rekompensowania szkody poniesionej w wyniku niezgodnego z prawem działania organów Państwa. W tym stanie rzeczy Sąd nie znajduje wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowego. Złożone na rozprawie obwieszczenie orzeczenia nr 42 Ministra Przemysłu Lekkiego z 11 maja 1950 r. znajdowało się w aktach administracyjnych, które organ przekazał wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. W związku z tym wniosek Skarżącej został oddalony. Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że podstawą jej wydania był art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. dniem 16 września 2021 r.) ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Przywołany przepis wiąże rozpoczęcie biegu trzydziestoletniego terminu, po upływie którego nie jest możliwa weryfikacja decyzji administracyjnej z dniem jej doręczenia lub ogłoszenia. Co przy tym znamienne w przepisie tym powiązano ów termin jedynie z doręczaniem (ogłoszeniem) decyzji, a nie doręczaniem jej określonemu podmiotowi (stronie). To zaś oznacza, że datą doręczenia decyzji, w jego rozumieniu będzie także dzień doręczenia jej jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu wobec organu. Bez znaczenia zatem dla jej ustalenia pozostaje to czy do doręczenia decyzji stronie postępowania w rzeczywistości doszło, czy też nie. Doręczenie decyzji podmiotowi usytuowanemu na zewnętrz struktur organu administracji publicznej, który ją wydał oznacza bowiem, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego, wywołując skutki prawne w niej przewidziane i nie sposób mówić w tym przypadku o akcie nieistniejącym. Wobec takiego skądinąd nie można by było w ogóle prowadzić postępowania nadzorczego. Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że ustalenia organu co do zaistnienia wskazanych w tym przepisie okoliczności faktycznych, tj. wszczęcia postępowania nadzorczego mającego za przedmiot orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego Nr 42 z 11 maja 1950 r. oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z 4 kwietnia 1957 r. po upływie trzydziestu lat od dnia ich doręczenia lub ogłoszenia - wbrew temu co twierdzi Skarżąca - są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach. Pierwsze z tych orzeczeń opublikowane zostało w oficjalnym publikatorze, tj. Monitorze Polskim z 25 maja 1950 r. Nr A-59, poz. 696. Kwestia kompletności obwieszczenia o przejęciu przedsiębiorstwa – akcentowana przez skarżącą w piśmie procesowym z 23 września 2024 r. – dla oceny samego faktu opublikowania orzeczenia i rozpoczęcia biegu terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej nie ma znaczenia relewantnego. Mogłaby stanowić natomiast ewentualnie przedmiot rozważań organu przy ocenie legalności aktu nacjonalizacji, o ile postępowanie w tym przedmiocie mogłoby się toczyć- co w tym przypadku nie może mieć miejsca. Rozpoczęcia natomiast biegu ww. terminu w odniesieniu do orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy (orzeczenia Ministra Przemysłu Chemicznego z 4 kwietnia 1957 r.), wobec niezachowania kompletnej dokumentacji z prowadzonego postępowania, oceniana być musi w aspekcie okoliczności wskazujących na jego wejście do obrotu prawnego, co jak już wyżej zaznaczono, wiązać należy z jego doręczeniem podmiotowi usytuowanemu na zewnętrz struktur organu administracji publicznej, który ją wydał. W tym przypadku wystarczające jest dla uznania wejścia jego w życie ustalenie, że było ono doręczone Centralnemu Zarządowi Przemysłu Tworzyw Sztucznych i Lakieru co nastąpiło w dniu 9 kwietnia 1957 r. przy piśmie Ministerstwa Przemysłu Chemicznego z 6 kwietnia 1957 r. nr [...] (vide prezentata umieszczona na przywołanym piśmie). Co przy tym znamienne z rozdzielnika tego pisma wynika, że doręczone ono było także H. W., a więc spadkobierczyni wspólnika znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Uprawnione było zatem wnioskowanie organu, że najpóźniej w tym właśnie roku otworzył się bieg trzydziestoletniego terminu, z upływem którego ustawodawca wiązał skutek w postaci umorzenia wszczętego i niezakończonego postępowania nadzorczego. Fakt, że do chwili obecnej nie zachowały się dokumenty wprost wskazujące na doręczenie tego orzeczenia osobom reprezentującym znacjonalizowane przedsiębiorstwo, nie mógł być zatem przeszkodą do wyprowadzenia wniosku, iż do doręczenia orzeczenia w ogóle doszło i weszło ono do obrotu prawnego. Ta okoliczność zaś, a nie doręczenie konkretnemu podmiotowi jest przesadzająca o otwarciu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Oczywistym jest bowiem – na co słusznie zwracał uwagę Minister - że po upływie tak znacznego okresu od wydania orzeczenia nie wszystkie dokumenty z postępowania wówczas prowadzonego zostały zachowane. W tym czasie wszak zmieniał się nie tylko ustrój państwa, ale również kompetencje i struktura organizacyjna organów administracji publicznej oraz urzędów je obsługujących, podział administracyjny kraju, a także sposób funkcjonowania i zakres działania archiwów państwowych. Okoliczności te sprzyjały zatem nie tylko rozproszeniu, ale i zaginięciu części dokumentacji. Należy także mieć na względzie, że jedynie cześć dokumentów urzędowych ma wartość historyczną i jest przechowywana wieczyście. Pozostałe natomiast materiały po upływie określonego czasu podlegają zniszczeniu (brakowaniu). Warto przy tym zauważyć, że także w treści ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, na których miało być prowadzone przedsiębiorstwo, jako podstawy wpisów przywołują orzeczenie nacjonalizacyjne (vide odpisy ksiąg wieczystych Nr [...] oraz [...] - gdzie w komentarzach do migracji wpisano odwoływano się do orzeczenia nr 42 Ministra Przemysłu Lekkiego z 11 maja 1950 r. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy (o czym orzekł Minister Przemysłu Chemicznego 4 kwietnia 1957 r.) jest z kolei - po myśli § 75a ust. 2 zd. drugie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. - integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Jak wskazuje się przy tym w judykaturze jest on jedynym dowodem świadczącym o tym, że dane przedsiębiorstwo z określonymi składnikami przeszło na własność Państwa z mocy ustawy nacjonalizacyjnej (por. wyrok SN 16 lutego 2017 r. I CSK 139/16, Lex nr 2305905). Sąd wieczystoksięgowy ujawniając Skarb Państwa jako właściciela nieruchomości objętych nacjonalizacją, które z kolei wymienione było w protokole zdawczo-odbiorczym zatwierdzonym orzeczeniem z 4 kwietnia 1957 r., musiał owym orzeczeniem dysponować. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania wprowadzenia tego orzeczenia do obrotu prawnego. Skoro orzeczenie zatwierdzające protokół-zdawczo odbiorczy doręczone zostało podmiotowi usytuowanemu poza na zewnętrz struktur organu administracji publicznej je wydającego najpóźniej w 1957 r., a orzeczenie nacjonalizujące przedsiębiorstwo "[...]" opublikowane zostało w 1950 r., to wniosek inicjujący postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tych aktów, wniesiony 1 października 2015 r., złożony został niewątpliwie po upływie okresu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Nie można więc skutecznie postawić Ministrowi zarzutu, że podejmując w tych uwarunkowaniach decyzję stwierdzającą umorzenie z mocy prawa postępowania nadzorczego prowadzonego wobec ww. orzeczeń, mimo niedysponowania dowodem potwierdzającym wprost na doręczenie jednego z nich stronie, naruszył ww. przepis, a także zasady ogólne procedury administracyjnej opisane w art. 7 i 8 k.p.a. Ustalenia wszystkich stron postępowania nadzorczego oraz stron pierwotnego postępowania zakończonego aktami nacjonalizacji dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma istotnego znaczenie. Umorzenie z mocy prawa postępowania, oznacza bowiem jedynie zakończenie w określonej dacie procedowania danej sprawy administracyjnej niezależnie od woli organu, stanu zaawansowania tegoż postępowania, jak też poprawności poczynionych w nim ustaleń co do kręgu podmiotowego. Stąd nie mógł okazać się skuteczny sformułowany na tym tle zarzut naruszenia przez Ministra art. 158 § 1 k.p.a. wykładanego w powiązaniu z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zw. z art. 28 — 29 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 110 §1 k.p.a. w zw. z art. 26 i art. 25 rozporządzenia Prezydenta RP o postępowaniu administracyjnym z 1928 r. Kwestia z kolei ewentualnego przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania nadzorczego (czy też jego bezczynności), abstrahując nawet od tego, że mogła być zwalczana w drodze odrębnych środków zaskarżenia, a nie w ramach skargi na wydany w takim postępowaniu akt jurysdykcyjny, w żaden sposób nie może determinować oceny legalności owego aktu. Nawet bowiem w sytuacji stwierdzenia zaistnienia stanu bezczynności lub przewlekłości, nie znosiłoby to konsekwencji jakie ustawodawca łączy z upływem czasu od doręczenia (ogłoszenia) mającej podlegać weryfikacji decyzji administracyjnej. Krańcowo wyjaśnić należy, że Sąd nie uwzględniła żądania skarżącej o przeprowadzenie dowodu z kopii opublikowanego w Monitorze Polskim ogłoszenia orzeczenia Nr 42, gdyż dokument taki znajduje się już w aktach sprawy. Te natomiast, stosownie do art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią podstawę wyrokowania sądu. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.