I SA/Wa 1945/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 24 sierpnia 2023 r. nr KO-667/4103/390/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 30 marca 2023 r. nr MGOPS.5211.30.23; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku ma rzecz M. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia 30 marca 2023 r., nr MGOPS.5211.30.23 Burmistrza Miasta i Gminy [...] (działający z upoważnienia Burmistrza Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] – dalej też jako Burmistrz lub organ pierwszej instancji) po rozpoznaniu wniosku M. S. (dalej też jako Skarżąca lub Wnioskodawczyni) o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. K., odmówił Wnioskodawczyni przyznania żądanego świadczenia. Burmistrz, mając na uwadze ustalenia poczyniono odnośnie do zakresu opieki sprawowanej przez Skarżącą nad matką, a także moment, w którym Skarżąca zaprzestała aktywności zawodowej stwierdził, że ta nie sprawuje opieki nad matką całodobowo, gdyż zamieszkuje pod innym adresem, a nie podejmowanie przez nią pracy nie miało związku z koniecznością sprawowania tej opieki. Burmistrz odwołując się do zasad doświadczenia życiowego uznał ponadto, że czynności takie jak: pranie, gotowanie posiłków, podawanie leków, sprzątanie, pomoc w czynnościach związanych z higieną osobistą nie odbiegają od czynności, które często wykonują osoby zajmujące się opieką nad członkami swoich rodzin wymagających takiej opieki i jednocześnie pracujące zawodowo. Charakterystyczne dla tych czynności jest to, że nie należy wykonywać ich przez cały dzień, a jedynie w ściśle określonych porach, a zatem trudno uznać, że ich wykonywanie uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek pracy, chociażby w ograniczonym zakresie. Wreszcie w ocenie Burmistrza nie została spełniona przesłanka do przyznania wnioskowanego świadczenia wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1615 z późn. zm. – dalej też jako u.ś.r.)., gdyż niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej, powstała późnij niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej. Skarżąca w dowołaniu od decyzji Burmistrza, zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: a) przez zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z pominięciem okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, został on uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez co narusza to art. 190 ust. 1 Konstytucji RP; b) art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że rezygnacja z pracy zarobkowej przez stronę nie jest spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o znacznym stopniu niepełnosprawności, w sytuacji, gdy strona pełni stałą, całodzienną opiekę nad osobą niepełnosprawną i z tego względu strona nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej; c) art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędne przyjęcie, że zakres opieki jaką sprawuje strona nad osobą niepełnosprawną nie wyczerpuje znamion opieki stałej, podczas gdy rozmiar i częstotliwość pomocy udzielanej matce w związku z jej niepełnosprawnością i chorobami ma charakter permanentny, a opieka wymaga stałego udziału strony w wykonywaniu czynności opiekuńczych, tym samym nie można uznać, że pomiędzy brakiem zatrudnienia strony a sprawowaniem przez nią opieki nie zachodzi związek przyczynowy; 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: a) błędne przyjęcie, że brak podejmowania zatrudnienia przez stronę nie pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowo — skutkowym, podczas gdy strona nie jest w stanie opiekując się osobą niepełnosprawną podjąć jakiegokolwiek zatrudniania, a w konsekwencji brak prawidłowej oceny dokonanej przez organ pierwszej instancji zmierzającej do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony, b) nienależyte uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ograniczenie się organu do wyjątkowo ogólnikowego uzasadnienia stanu faktycznego, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, c) brak uwzględnienia przy rozstrzygnięciu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez ustalenie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką Decyzją z dnia 24 sierpnia 2023 r., nr KO-667/4103/390/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Płocku (dalej też jako SKO lub Kolegium) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium w uzasadnieniu w pierwszej kolejności przyjęło jako bezsporne, że Skarżąca należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., albowiem stosownie do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży na niej jako zstępnej pierwszego stopnia w linii prostej, obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej opieki (Kolegium omyłkowo wskazało ojca) oraz że nie legitymuje się ona orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z kolei orzeczenie takie posiada matka Skarżącej urodzona w dniu [...] sierpnia 1937 r., a wydane zostało przez Lekarza Rzeczoznawcę Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pod nr GE-Z1 0800103 w dniu 23 listopada 2023 r. Z orzeczenia tego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji od dnia 15 listopada 2022 r. Wprawdzie pozostaje ona w związku małżeńskim, lecz mąż matki Skarżącej – W. K. również legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W dalszej kolejności Kolegium odniosło się do możliwości stosowania w postępowaniu zmierzającym do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego normy wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zwróciło przy tym uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną, po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji – w ocenie Kolegium – należało uwzględnić niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie oznaczonym w wyroku K 38/13 i rozpoznać wniosek Skarżącej z pominięciem kryterium wieku, w jakim powstała niepełnosprawność jej matki. Niezależnie od tego Kolegium stanęło na stanowisku, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunkowane jest spełnieniem przesłanki pozytywnej jaką jest istnienie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a nie podejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez odwołującą się, a także rezygnacją z takich form aktywności zawodowej. Kolegium w swoich rozważaniach podkreśliło, że opieka sprawowana przez osobę ubiegającą się o świadczenie pielęgnacyjne musi mieć charakter stały, nie może być świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby bo to oznacza, że jest ona sporadyczna. Za istotne dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją (niepodejmowaniem zatrudnienia) a sprawowaniem opieki Kolegium uznało przy tym ustalenie czy rodzaj bądź/i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Prezentując własne wnioski w tej kwestii Kolegium stwierdziło, że M. K. – wymagająca opieki cierpi głównie reumatyzm, zwyrodnienia stawów, nadciśnienie, cholesterol, owrzodzenie żołądka, około 2 lat porusza się przy balkoniku. Opieka sprawowana ze strony Skarżącej obejmuje podstawowe czynności domowe, m.in. przygotowywanie posiłków, sprzątanie, pranie, pomoc w ubraniu się, pomoc w porannej i wieczornej toalecie oraz przy zmianie pampersów, wykupywanie leków, zapewnienie pomocy podczas wizyt u lekarza. Nie sprawuje jej natomiast całodobowo, gdyż zamieszkuje pod innym adresem, a jak oświadczył ojciec Skarżącej przyjeżdża do matki po kontakcie telefonicznym, jeżeli zachodzi taka potrzeba. W tych warunkach Kolegium uznało, że brak jest podstaw do przyjęcia, że Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, w związku z koniecznością opieki nad matką. Przemawiało za tym m.in. to, że jej matka nie wymaga, np. leczenia odleżyn, ran, nie wymaga pielęgnacji przetok. Ponadto nie wymaga karmienia przez sondę, posiłki spożywa samodzielnie, nie używa cewnika, nie potrzebuje pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych, porusza się samodzielnie w obrębie mieszkania. Zaś pomoc Skarżącej zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Podsumowując tę część wywodu Kolegium stanęło na stanowisku, że opieka sprawowana nad matką przez Skarżącą nie jest na tyle absorbująca i tak bardzo czasochłonna, że uniemożliwia odwołującej jakąkolwiek aktywność zawodową w ramach powołanej już definicji art. 3 pkt 21 u.ś.r. Przechodząc zaś dalej Kolegium wskazało, że w orzeczeniu z dnia 23 listopada 2022 r. Lekarz Rzeczoznawca Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Płocku stwierdził u M. K. trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji od dnia 15 listopada 2022 r. Z kolei Skarżąca zakończyła swoją aktywność zawodową z dniem 31 stycznia 2022 r., przy czym stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania – z upływem czasu, na jaki była zawarta umowa. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy tymi zdarzeniami, o którym mowa w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r., co również uniemożliwiało przyznanie Skarżącej oczekiwanego świadczenia. W skardze wywiedzionej od decyzji Kolegium Skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika podniosła zarzuty tożsame jak w odwołaniu. Wniosła natomiast o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Burmistrza. Zażądała również skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej tez jako p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jak wynika z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd według wskazanych powyżej kryteriów wykazała zasadność wniesionej skargi. Przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm. – dalej też jako u.ś.r.). I tak zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei art. 17 ust. 1b u.ś.r. stanowi, że, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Odnośnie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. i wynikającej z niego przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, Sąd uznaje za prawidłową wykładnię powołanego przepisu, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13, skutkował tym, że w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności (o którym mowa we wskazanym przepisie), jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. Natomiast niezależnie od tego, Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza stając na stanowisku, że przeszkodą uniemożliwiającą przyznanie Skarżącej wnioskowanego świadczenia było niespełnienie wymogu określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. brak związku pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Kolegium stanęło również na stanowisku, że zakres opieki sprawowanej przez Skarżącą nad niepełnosprawną matką, nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej np. w niepełnym wymiarze czasu pracy. W realiach rozpoznawanej sprawy nie było sporne, że matka Skarżącej legitymuje się orzeczeniem Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 23 listopada 2023 r., w którym stwierdza się, że jest osobą trwale niezdolną na samodzielnej egzystencji od dnia 15 listopada 2022 r., co zgodnie z art. 3 pkt. 21 lit. b u.ś.r., stanowi orzeczenie równoważne ze stwierdzeniem, że matka Skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Bezsporne jest również, że wymagająca opieki choć pozostaje w związku małżeńskim to jej mąż podobnie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżąca, jako córka wymagającej opieki, należy więc niewątpliwie do osób, w pierwszej kolejności obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym wobec niepełnosprawnej w stopniu znacznym matki. W tych warunkach o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego decydować winno więc ustalenie, czy rzeczywiście Skarżąca sprawuje opiekę nad matką oraz, czy z powodu tej opieki (w tym jej zakresu) rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, bądź takiego zatrudnienia lub pracy zarobkowej nie podejmuje. Takie ustalenie oznacza bowiem, że Wnioskodawczyni spełnia podstawowe przesłanki warunkujące uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Sąd uznaje za bezsporne, że organy obu instancji rozpoznające wniosek Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, dysponowały kompletnym materiałem dowodowym, koniecznym dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jednak organy doszły do nieprawidłowych wniosków o braku przesłanek uprawniających do przyznania wnioskowanego świadczenia, na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. W tym miejscu wyjaśnić należy, że na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. sytuacja niepodejmowania zatrudnienia winna być traktowana równorzędnie z rezygnacją z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie nie było sporne to, że Skarżąca jest osobą obiektywnie zdolną do pracy, co wynika z jej wieku oraz braku orzeczenia o niezdolności do pracy, czy niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe, Sad stwierdził – wbrew ocenie Kolegium – że niepodejmowanie przez Skarżącą zatrudnienia (bo w jej sytuacji nie możemy przyjąć, że doszło do rezygnacji z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki) może mieć związek ze stanem zdrowia jej matki. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela utrwalone w orzecznictwie stanowisko, które zakłada, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wyznacza żadnych ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej, zaś brak aktywności zawodowej sam w sobie (co do zasady) nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, niezależnie od tego jak długo trwa ten stan. Przyjmuje się, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. Skarżąca może zaś podjąć zatrudnienie w każdym momencie, jednak tego nie czyni z powodu rozmiaru opieki nad niepełnosprawną matką. Sprawowanie opieki stanowi w tym wypadku ewidentną przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia. Wymaganie od osoby występującej z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wcześniejszego zatrudnienia i rezygnacji z niego właśnie celem sprawowania opieki, doprowadziłoby do sytuacji, że takie osoby mogłyby podejmować np. miesięczne zatrudnienie, tylko po to, aby zaraz wypowiedzieć umowę o pracę z uwagi na niemożność pogodzenia zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 953/23). Mając na uwadze powyższe rozważania, za całkowicie nietrafną na gruncie niniejszej sprawy, Sąd uznaje argumentację organu, iż mimo opieki sprawowanej przez Skarżącą nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką, brak jest związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a koniecznością zapewniania matce pomocy, tylko z tego względu, że Skarżąca zaprzestała aktywności zawodowej w dniu 31 stycznia 2022 r., a znaczny stopień niepełnosprawności u jej matki orzeczony został dopiero od dnia 23 listopada 2022 r. Analizując historię zatrudnienia Skarżącej zauważyć należy, że ta z niewielkimi wprawdzie przerwami ale pozostawała aktywna zawodowo na przestrzeni lat 1978 – 2022 r. Istotnie z końcem stycznia 2022 r. upłynął termin na jaki zawarta była jej ostatnia umowa o pracę i od tego czasu Skarżąca więcej zatrudnienia nie podejmowała, nie oznacza to jednak, że decyzja ta o niepodejmowaniu dalszej pracy zarobkowej nie była związana w żaden sposób z sytuacją zdrowotną jej matki. Wręcz przeciwnie w tym wypadku dostrzec możemy swoistą korelację czasową pomiędzy zakończeniem aktywności zawodowej i potrzebą roztoczenia opieki nad niepełnosprawnym rodzicem, którego stan zdrowia – co niewątpliwie istotne – uległ pogorszeniu na tyle że od listopada 2022 r. kwalifikował ją do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Sąd nie podziela też dokonanej przez Kolegium oceny zakresu sprawowanej przez Skarżącą opieki nad matką. Za stanowiskiem NSA przedstawionym w wyroku z 29 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1854/19, Sąd wyjaśnia, że treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, w tym sensie, że determinuje w zasadzie charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności matki Skarżącej wynika, że ta jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, co już samo w sobie oznacza, że wymaga na stałe pomocy innej osoby we wszystkich codziennych aktywnościach. Podobnie wnioski sformułował orzecznik w uzasadnieniu orzeczenia, gdzie wskazuje się, że stopień naruszeń sprawności organizmu matki Skarżącej powoduje niezdolność do samodzielnej egzystencji. Co oznacza w istocie brak zdolności do samodzielnego zaspokajania własnych podstawowych potrzeb życiowych. Dlatego przy ich realizacji matka Skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki innych osób. Taką opiekę, jak wynika z ustaleń poczynionych w rozpoznawanej sprawie, niepełnosprawnej zapewnia zaś Skarżąca, co już samo w sobie determinuje w zasadzie możliwość przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Istotne jest, że w kontrolowanej sprawie został przeprowadzony wywiad środowiskowy. Skarżąca złożyła stosowne oświadczenia, dotyczące sprawowania opieki nad matką, opisała jej rodzaj i zakres, który - zdaniem Sądu - spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Pracownik socjalny w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego wskazał, że matka Skarżącej ma trudności w poruszaniu się i potrzebuje do tego balkonika, cierpi na reumatyzm, zwyrodnienie stawów, nadciśnienie, owrzodzenie żołądka i nietrzymanie moczu. Skarżąca, choć pojawia się najczęściej po wezwaniu telefonicznym, to pomaga matce, która z racji posiadanych schorzeń wymaga chociażby "pampersowania", ponadto pomaga ona matce przy wstawaniu z łóżka, ubieraniu się, przygotowywaniu posiłków, porannej i wieczornej toalecie, sprzątaniu, prasowaniu, zakupach i innych czynnościach dnia codziennego. W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, że Skarżąca nie tylko wykonuje zwykłe czynności dnia codziennego, ale także czynności pielęgnacyjne, które wykonywane są w ramach opieki nad osobami całkowicie zdanymi na pomoc innych osób. Odmienna ocena organu w tej mierze nie znajduje potwierdzenia we wnioskach, jakie nasuwają się Sądowi z dokumentów pozostających w aktach. Pozostając w kwestii zakresu sprawowanej opieki należy zauważyć, że NSA w wyżej powołanym wyroku o sygn. akt I OSK 1854/19 wskazał, iż nie można oczekiwać od osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne sprawowania opieki nieustannie przez cały dzień i w tym sensie "całodobowo". Niewątpliwie Skarżąca czynności opiekuńcze wobec matki wykonuje codziennie i pozostaje do stałej jej dyspozycji, niezależnie od tego, że nie zamieszkują w jednym gospodarstwie domowym. W ocenie Sądu posiadanie przez osobę pozostającą pod opieką innej osoby, orzeczenia, z którego wynika konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oznacza, że osoba niepełnosprawna wymaga w codziennym funkcjonowaniu takiego rodzaju wsparcia ze strony innych osób. Konsekwentnie zatem, wykonywanie codziennych czynności pomocy i opieki względem takiej osoby w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności może stanowić przyczynę niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyroki NSA: z 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 3946/18 i z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie prowadzi do wniosku, że sprawowana przez Skarżącą opieka nie była zgodna z orzeczeniem stwierdzającym niezdolność matki Skarżącej do samodzielnej egzystencji. Oczywistą kwestią jest, że w ramach sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną będą współwystępowały czynności opiekuna, które zalicza się do tzw. czynności dnia codziennego, jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów itp., jak i te, które w większym lub mniejszym stopniu służą poprawie egzystencji osoby niepełnosprawnej poddanej opiece, jak np. pomoc w przemieszaniu się czy przy wizytach u lekarza, podawanie leków, pomiary służące ustalaniu stanu zdrowia, ale także typowe czynności pielęgnacyjne wykonywane w ramach opieki nad osobą niepełnosprawną niezdolną do samodzielnej egzystencji. Nie może być jednak tak, jak chciało by widzieć to Kolegium, że tylko w przypadku realizacji określonych czynności, jak leczenie odleżyn lub ran, pielęgnacja przetok, karmienie przez sondę będzie kwalifikowała do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Takich wniosków nie da się wyprowadzić analizując treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. to ogół czynności jakie realizowane są przez osobę sprawującą opiekę w zestawianiu z potrzebami osoby niepełnosprawnej determinują możliwość skutecznego ubiegania się o takie świadczenie. Z tych względów Sąd uznał, że Kolegium na gruncie tej konkretnej sprawy dokonało błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w świetle warunków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., i dlatego skargę należało uznać za zasadną. W konsekwencji poczynionych ustaleń Sądu stwierdził też, że konieczne jest uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ stosownie do art. 153 p.p.s.a., związany jest wykładnią sądową, przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego uzasadnienia, z której wynika, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki uprawniające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.